د هندي سینما وتلی لوبغاړی منوج کمار د ۸۷ کلونو په عمر مړ شو
د هندي سینما وتلی لوبغاړی او ډایرکټر منوج کمار د جمعې په سهار د وري ۱۵مه، د ۸۷ کلونو په عمر د ممبۍ په یوه روغتون کې مړ شو. هندي رسنیو د ښاغلي کمار د مړینې لامل «د زړه شدیدې حملې» بللې دي.
د هندي سینما وتلی لوبغاړی او ډایرکټر منوج کمار د جمعې په سهار د وري ۱۵مه، د ۸۷ کلونو په عمر د ممبۍ په یوه روغتون کې مړ شو. هندي رسنیو د ښاغلي کمار د مړینې لامل «د زړه شدیدې حملې» بللې دي.
منوج کمار د فبرورۍ په وروستیو کې د روغتیايي وضعیت له خرابیدو وروسته په روغتون کې بستر شو.
هغه د بالیووډ په وطنپالو فلمونو کې په خپلو ښو رولونو پیژندل کیده، چې له امله یې هغه ته د «بهارت کومار» لقب ورکړل شو. بهارت د هند دودیز نوم دی.
منوج کمار، چې اصلي نوم یې هریکشن ګوسوامي و، د ۱۹۳۷ کال د جولای په میاشت کې د ایبټاباد په سیمه کې زیږیدلی و، چې اوس د پاکستان برخه ده.
د خپل هنري ژوند په جریان کې، هغه ډیری جایزې وګټلې او د هند حکومت د لوړو ملکي جایزو څخه یو «پادما شري» ورکړل شوه.
د هند لومړي وزیر نریندرا مودي په ایکس پاڼه یوه پیغام کې د دغه «افسانوي لوبغاړي» په مړینه خواشیني څرګنده کړه. مودي ولیکل، «هغه د هندي سینما یو سمبول و، په ځانګړي توګه د هغه د وطنپالنې لیوالتیا حس یاد شوی، کوم چې د هغه په اثارو کې هم خپور شوی و.»
«اپکار/نیکي»، «شهید»، «دوه بدنونه» او «وو کان هې/څوک وو» ځینې مشهور فلمونه دي چې منوج کمار په کې راڅرګند شوی دی.
د پښتونخوا حکومت او د پاکستان تحریک انصاف ګوند چارواکو هغه راپورونه رد کړل، چې ګواکي د ګوند بنسټ ايښودونکي عمران خان، د پښتونخوا سر وزیر علی امین ګنډاپور او د حکومت ویاند برېسټر سیف ته دا دنده سپارلې چې له پوځ او حکومتي ادارو سره مذاکرات وکړي.
برېسټر سیف وویل: «د تحریک انصاف لهخوا هېچاته د نوې کومې اړیکې یا خبرو اترو دنده نه ده ورکړل شوې.»
دا څرګندونې وروسته له هغې مخې ته راغلې، چې په ټولنیزو رسنیو او ځینو نورو راپورونو کې داسې اوازې خپرې شوې چې ګواکي عمران خان، چې دا مهال په اډیاله زندان کې بندي دی، د پښتونخوا له مشرتابه غوښتي چې له ادارو سره بیا د مذاکراتو لپاره په اړیکه کې شي.
د برېسټر سیف په وینا، د اپرېل په دویمه نېټه د عمران خان او وزیر ګنډاپور ترمنځ لیدنه شوې، چې په کې د حکومتولۍ، ترهګرۍ او د سیمې په ځانګړې توګه د افغانستان د حالاتو په اړه خبرې شوې دي.
نوموړي زیاته کړه، چې عمران خان یوازې ګنډاپور ته د پښتونخوا د حکومت د کارونو په اړه سلا مشورې ورکړې دي.
سیف ټینګار وکړ، چې عمران خان یو ځل بیا پر دې خبره ولاړ دی چې «شخصي ګټو لپاره به له هېچا سره خبرې نه کوي.»
هغه وویل: «د تحریک انصاف بسنټګر د خپلې ازادۍ لپاره هېڅ معامله نه کوي او نه یې د چا سره د خبرو اجازه ورکړې.»
دغه لیدنه، چې شاوخوا دوه ساعته یې دوام کړی د پاکستان پخواني لومړي وزیر عمران خان او ګنډاپور ترمنځ د نږدې یوې نیمې میاشتې راهیسې لومړنۍ مخامخ ناسته وه.
سرچینې وایي، چې په کې د ادارو سره د اړیکو، د رسنیو فشارونو او د ګوند پر مشرانو د نیوکو بحث هم شوی دی.
په ورته وخت کې، د تحریک انصاف ګوند مشر برېسټر ګوهر علي خان هم تر دې وړاندې ویلي و، چې له ادارو سره د «ډیل یا معاملې» کوم امکان نه شته.
نوموړي ویلي: «که څه هم تماسونه شوي، خو لا تر اوسه هېڅ پایلې ته نه یوو رسېدلي.» هغه داسې راپورونه بې بنسټه وبلل.
د تحریک انصاف ګوند د اطلاعاتو برخې مسوول شیخ وقاص اکرم هم دغه راپورونه ناسم او د خلکو د ذهنونو د مغشوش کولو هڅې وبللې.
هغه یوې شخصي ټلوېزیوني شبکې ته وویل: «هیڅوک عمران خان دې ته نه دي هڅولي چې له ادارو سره خبرو ته کیني او نه عمران خان څوک د خبرو لپاره ټاکلي دي.»
نوموړي وویل چې دا لیدنه یوازې د پښتونخوا د حکومت پر کارکردګۍ او د ګوند د داخلي مسایلو په اړه وه.
هغه زیاته کړه: «ګنډاپور به د عمران خان لارښوونې د ګوند سیاسي کمېټې ته وړاندې کوي.»
د الجزیزې شبکې د راپور له مخې اسراییل په غزه کې تازه د درېیو ښوونځیو پر ودانیو هوایي بریدونه کړي، چې له امله یې ۳۳ تنه ولسي کسان وژل شوي دي. په دغو وژل شویو کسانو کې یوازې ۱۸ یې ماشومان دي.
د ښوونځیو له دغو ودانیو څخه د جګړو له کبله بې ځایه شویو فلسطینیانو د استوګنې د پناه ځایونو په توګه کار اخیستلو.
هم مهاله د اسراییل له لوري د غزې بېلابېلو سیمو کې د خلکو د اجباري ایستلو امرونه هم صادر شوي او د غزې په تړانګه کې د درنو بمباریو لړۍ روانه ده.
د تېرو ۲۴ ساعتونو په ترڅ کې لږ تر لږه ۱۱۲ فلسطینیان وژل شوي، چې زیاتره یې ښځې او ماشومان دي.
بلخوا د ملګرو ملتونو سازمان وایي، له هغه مهاله چې د مارچ په ۱۸مه د اسراییل له خوا اوربند مات شوی، شاوخوا ۲۸۰ زره فلسطینیان له خپلو کورونو وتلو ته اړ شوي دي.
غزه کې مړي پر سړکونو، ماشومان د ړنګو ودانیو لاندې
د اسراییل بې درېغه بمبارۍ د غزې ښار پر اوسېدونکو ژوند تریخ کړی، کورونه یې په یو او بل پسې ویجاړیږي. همدا راز ښځې او ماشومان د ویجاړو شویو ودانیو لاندې پاتې دي.
عیني شاهدان وایي، مړي پر سړکونو پراته دي او ګڼ ماشومان لا هم ورک دي.
د غزې روغتیايي ژغورونکې ډلې اندېښنه لري چې د دوامداره بریدونو له کبله نه شي کولای، څو د ټپیانو مرستې لپاره لاس اقدام وکړي او د مړو شمېره هر ساعت مخ په ډېریدو دی.
هنګري ته د اسراییل د لومړي وزیر جنجالي سفر
د اسراییل لومړی وزیر بنیامین نتنیاهو د پنجشنبې په ورځ په یوه جنجالي سفر کې هنګري ته تللی او د یادې هېواد لومړي وزیر ویکتور اوربان یې تود هرکلی هم کړی دی.
یاد سفر داسې مهال ترسره شو، چې د جرمونو نړۍوالې محکمې (ICC) له خوا د نتنیاهو د نیولو امر هم صادر شوی.
په دې لیدنه کې نتنیاهو او اوربان د امریکا له ولسمشر ډونالډ ټرمپ سره ټلیفوني خبرې وکړې چې په کې د جزا له نړۍوالې محکمې څخه د هنګري د وتلو مسله هم مطرح شوې ده.
په رام الله کې د بشري حقونو سازمان «الحق» د هنګري لخوا د نتنیاهو هرکلی «یو ښکاره جنجالي اقدام» بللی او د پولیسو له نړۍوال سازمان (اینټرپول) یې د هغه د نیولو غوښتنه کړې ده.
یاد سازمان وایي، «د یو مطلوب جنګي مجرم بلل، لکه د اسراییل لومړی وزیر او د جزا نړۍوالې محکمې د حکم پر وړاندې بې پروایي د نړۍوال قانوني نظام کمزوری کولو هڅه ده.»
د فرانسې ولسمشر امانویل مکرون د ډونالډ ټرمپ د سختو تعرفو په غبرګون کې له اروپایي شرکتونو غوښتي، چې په امریکا کې خپلې پلان شوې پانګونې وځنډوي. مکرون د ټرمپ اداره د نړۍوالې سوداګرۍ لپاره زیانمنه وبلله او د امریکا تعرفې یې «ظالمانه او بې بنسټه» یادې کړې.
مکرون دا څرګندونې د پنجشنبې په ورځ د (وري ۱۴مه) د فرانسوي صنعت استازو ته د وینا پر مهال وکړې.
د فرانسې ولسمشر وویل: «هغه پانګونې چې په دې وروستیو کې اعلان شوې یا د راتلونکې لپاره پلان شوې دي، باید تر هغه وخته وځنډول شي، څو چې له امریکا سره هر څه روښانه شي.»
مکرون غواړي چې د اروپایي شرکتونو میلیاردونو ډالرو پانګونې وځنډوي، څو د ټرمپ اداره تر فشار لاندې راولي.
په همدې لړ کې د فرانسې د ټرانسپورټ ستر شرکت « CMA CGM » څو اوونۍ وړاندې اعلان وکړ، چې د امریکا په لوژېستیک او سمندري بندرونو کې ۲۰ میلیارده ډالر پانګونه کوي.
ټرمپ دغه پرېکړه ستایلې وه او د چهارشنبې په ورځ یې د تعرفو د اعلان پر مهال بیا هم د دې شرکت نوم واخیست.
همداراز د بریښنا تجهیزاتو فرانسوی شرکت «Schneider Electric» هم تېره میاشت وویل چې غواړي د امریکا د انرژۍ په زیربناوو کې ۷۰۰ میلیونه ډالر پانګونه وکړي، ترڅو د مصنوعي هوښیارتیا وده پیاوړې کړي.
خو یادو شرکتونو تر اوسه پورې د مکرون غوښتنې ته ځواب نه دی ویلی.
په ورته وخت کې مکرون خبرداری ورکړی، چې د ټرمپ تعرفو ته باید قوي غبرګون وښودل شي.
هغه وړاندیز وکړ چې اروپا باید د امریکا د اقتصاد پر وړاندې د فشار ضد میکانیزم وکاروي. مکرون وویل چې د اروپایي ټولنې راتلونکی ځواب به د پخوا پرتله لا ډېر زورور وي.
د ټرمپ د چهارشنبې ورځ تعرفو نه یوازې اروپایي ټولنه، بلکې د واشنګټن نور متحدین او سیالان هم تر اغېز لاندې راوستل.
په دغه لړ کې ټرمپ د افغانستان د صادراتو پر وارداتو هم ۱۰ سلنه تعرفه لګولې ده.
د هند د بهرنیو چارو وزارت مرستیال کېرتي وردان سېنګ د دغه هېواد پارلمان ته ویلي چې حکومت یې «په منظم ډول په افغانستان او پاکستان کې د سیکانو د ځورلو او ربړولو راپورونه څاري.»
هند چې په دې وروستیو کې یې له طالبانو سره سیاسي اړیکې څه ناڅه ښې شوې، وردان سېنګ د دغه هېواد پارلمان ته په لیکلي ځواب کې د یادې ډلې په پرتله پر پاکستان ډېرې نیوکې کړې دي.
نوموړي د پارلمان په ځواب کې لیکلي: «هغه بېرحمه اقدامات چې په پاکستان کې د اقلیتونو په حق کې ترسره کېږي، ځورول، ګواښونه، جبري ودونه، شدید تبعیض او د مذهبي زغمنهلرل دي.»
د وردان سېنګ په ځواب کې د طالبانو تر کنټرول لاندې د افغانستان سیکانو ځورولو او ربړولو څرنګوالي ته هېڅ اشاره نه ده شوې.
دا په داسې حال کې ده چې بشري حقونو سازمانونه او د امریکا د بهرنیو چارو وزارت د بشري حقونو اړوند په خپلو کلنيو راپورونو کې په تفصیل سره پر دې موضوع بحث کړی دی.
د یادونې ده چې د طالبانو په لاس د کابل له پرځېدو وروسته د هند حکومت د سیکانو پر وړاندې د دغې ډلې له ناوړه چلنده د وېرې له امله۷۴ افغان سیکان د ایر انډیا او پوځي الوتکو په مرسته له افغانستانه اېستلي وو.
د امریکا د بهرنیو چارو وزارت تېرکال په خپل راپور کې د طالبانو تر کنټرول لاندې افغاستان کې د سیکانو او هندوانو د نفوس کمېدو ته اشارې کړې وه.
په راپور کې راغلي چې سیکان او هندوان په افغانستان کې د خپل خونديتوب په تړاو اندېښمن دي او د شکنجې له ګواښه محاکمې ته د شکایت په صورت کې وېره لري.
د امریکا د بهرنیو چارو وزارت ویلي چې پر افغانستان د طالبانو له واکمنېدو وروسته، له ۹۰۰ څخه ډېر سیکان او هندوان له دغه هېواده وتلي او یوازې شپږ سیکان او هندوان د خپلو مذهبي مقدساتو د خونديتوب لپاره په افغانستان کې پاتې شوي دي.
د نارنج ګل مشاعري یو شمېر ګډونوالو افغانستان انټرنشنل-پښتو ته وویل، چې په ننګرهار کې د طالبانو تر کنټرول لاندې د نارنج ګل دودیزې مشاعرې د ګډونوالو شعرونه د دغې ډلې د اطلاعاتو او کولتور ریاست د یوې ټاکل شوې کمېټې په خوښه انتخاب شوي دي.
دغو ګډونوالو د پنجشنبې په شپه ( د وري ۱۴مه) زیاته کړې، د اطلاعاتو او کولتور ریاست د شعرونو د انتخاب او ارزونې کمېتې یو شمېر شاعرانو ته اجازه نه ده ورکړې چې په دغې دودیزې مشاعره کې خپل شعرونه ووايي.
د ګډونوالو د معلوماتو پر بنسټ، د هغو ادبیانو شعرونو چې پر دغې ډلې یې ډېره انتقادي بڼه لرله، د یادې ډلې د اطلاعاتو او کلتور ریاست د شعرونو د ارزونې او انتخاب کمېټې لهخوا رد شوي او لیکوالانو ته یې د ویلو اجازه نه ده ورکړل شوې.
ګډونوال وړاندې وايي چې په ننګرهار کې د طالبانو تر کنټرول لاندې د نارنج ګل دودیزه مشاعره د اکثریت طالب پلوه شاعرانو او فرهنګیانو په حضور کې ترسره شوې ده.
دا مشاعره تېره شپه د جلالاباد ښار په سراجالعمارت تاریخي بڼ کې جوړه شوې او پهکې د خېبرپښتونخوا یو شمېر فرهنګیانو او شاعرانو هم ګډون درلود.
په ننګرهار کې د طالبانو د حقاني شبکې اړوند کس او د دغه ولایت د اطلاعاتو او کولتور رییس قاري احسانالله ساجد د دغې ډلې له ملي ټلوېزیون سره په یوې مرکه کې د نارنج ګل د سږنۍ مشاعرې د ګډونوالو شمېر تر ۱۰ زرو کسانو ډېر بللی دی.
بلخوا، د ټولنیزو رسنیو له لارې خپرې شوې ویډیوګانې څرګندوي چې یو شمېر طالب پلوه شاعرانو د پښتونژغورنې غورځنګ پر ضد هم شعارونه ورکړي چې د یو شمېر هېوادوالو توند غبرګونونه یې راپارولي دي.
همداراز په ویډیوګانو کې لیدل کېږي چې د ښځو د زدهکړو، کار او نورو حقونو پر ضد هم شعارونه ورکړل شوي دي.
د طالبانو له واکمنۍ مخکې په دغه مشاعره کې نه یوازې افغان قلموالو ښځو ګډون کاوه، بلکې د هغوی د مساوي حقونو او جنسیتي برابرۍ لپاره هم هر ځل غږ پورته کېده، خو پر افغانستان د دغې ډلې له واکمنېدو وروسته نه یوازې په دغه مشاعره کې ښځو ته د ګډون اجازه نشته، بلکې د حاکم رژیم په خوښه یې یو ناخپلواک رنګ خپل کړی دی.
د یادونې ده چې نارنج ګل مشاعره د تېر جمهوري نظام په وخت کې د افغانستان لومړنۍ لویه مشاعره بلل کېده چې پهکې شاعرانو او ادبیانو د شعر ژبه د نیوکو ترڅنګ د افغاني ټولنې غوښتنې بیانولې.
نارنج ګل له ۱۳۴۴ لمریز کال راپدېخوا د ننګرهار فرهنګیانو او شاعرانو لهخوا پيل شوې او هرکال د وخت د حاکمیتونو په همکارۍ د پسرلي موسم په پیل کې جوړېږي.