شهباز شریف: پاکستان د کانونو په استخراج له پورونو ځان ژغورلای شي

د ګارډین ورځپاڼې د راپور له مخې؛ دا لومړی ځل دی چې په انګلستان کې یوې مېرمنې د رحم له پیوندولو وروسته ماشوم زېږولی دی.

د راپورونو له مخې، کله چې ګریس ډیویډسن ځوانه وه، روغتیاپالانو معلومه کړه چې هغه په یوه نادره حالت کې له رحم پرته نړۍ ته راغلې ده.

ډاکټرانو ویلي، چې دغې ۳۶ کلنې مېرمنې په ۲۰۲۳ کال کې له اته ساعته جراحي عملیاتو وروسته د خپلې خور رحم ترلاسه کړ.

ویل کېږي، چې ګریس ډیویډسن او د هغه خاوند ۳۷ کلن انګوس پر خپلې نوې زېږېدلې لور «امي ایزابیل» نوم اېښی؛ اېمي د ګریس د خور نوم او ایزابیل د هغه ډاکټر نوم دی، چې د رحم په پیوندولو کې یې کلیدي رول لوبولی دی.

ګریس ډیویډسن وویل، هغه ډېره خوشحاله شوه کله یې چې د لومړي ځل لپاره خپله لور امي ایزابیل ولیدله.

د راپورونو له مخې، دغه ماشومه (د فبرورۍ میاشت په ۲۷مه) نېټه د لندن کوین شارلټ چېلسي په روغتون کې زېږېدلې ده.

د اې ار وای نیوز د شیخ حسینې په حوالې لیکلي، چې په دغه هېواد کې نوي حکومت پر رسنیو بندیزونو وضع کړي، هیڅوک د وژنو، جنسي تېریو او غلاوو په اړه خبر نشي خپرولی او که کومه رسنۍ داسې خبرونه خپاره کړي؛ نو د حکومت له لوري په نښه کېږي.

پخوانۍ لومړۍ وزیرې د بنګله دېش د انتقالي دورې مشر محمد یونس په اړه زیاته کړې:« هغه داسې کس و، چې هېڅکله یې له خلکو سره مینه نه لرله؛ محمد يونس ډېر کم د سود پورونه ورکول او دا پيسې يې په بهر کې د هوسا ژوند تېرولو لپاره کارولې.»

هغې زیاته کړې، چې هغه مهال د محمد یونس په دوه مخيتوب پوهه نشوه، په هغه کې د واک لپاره لېوالتیا موجوده وه او دا دی نن بنګله دېش په اور کې سوځوي.»

شیخ حسینه واجد وویل:« خدای زما په لاس یو څه ښه کول غواړي؛ ځکه یې تر اوسه ژوندۍ ساتلې یم،.یوه ورځ به بېرته خپل هېواد ته ستنېږم او ټول هغه کسان به محاکمه کوم، چې زما د ګوند غړي او فعالان یې په نښه کړي دي.»

د بنګله‌دېش لومړۍ وزیرې شیخ حسینه واجد وروسته له هغه هند ته پناه یووړه، چې په دغه هېواد کې د زده‌کوونکو لاریونونه کړکېچن شول او بالاخره د هغې د استعفا غوښتنه وشوه.

لاریونوال چې د هغې حکومت یې په استبداد او فساد تورن کړی و؛ د هغې رسمي استوګنځي ته ورسېدل او نوموړې اړه شوه، چې هېواد پرېږدي.

له هغې وروسته یوه انتقالي حکومت واک ترلاسه کړ؛ خو هېواد یې لاهم په سیاسي ګډوډۍ کې ډوب دی.

د اټکلونو له مخې، چین اوس هم د نړۍ ترټولو لوی اعدام کوونکی هېواد دی چې هر کال په زرګونو خلک د اعدام په سزا محکوموي.

د بښنې نړۍوال سازمان وایي، چې د روڼتیا او رسمي معلوماتو د نشتوالي له امله یې په خپلو راپورونو کې د چین په اړه د اټکل شوي احصایې له خپرولو ډډه کړې ده.

د دغه راپور له مخې؛ تېر کال په نړۍ کې لږ تر لږه ۱۵۱۸ اعدامونه ثبت شوي، چې نږدې دوه پر درېیمه برخه یې په ایران کې ترسره شوي؛ دغې شمېرې ایران د نورو هېوادونو پرتله په اوږده واټن کې په لومړي ځای کې راوستی دی.

دا په داسې حال کې ده، چې ملګري ملتونه او د بشري حقونو سازمانونه له کلونو راهیسې په ټوله نړۍ کې د اعدام د سزا د کمولو او لغوه کولو غوښتنه کوي.

ایران نه یوازې دا چې د اعدام سزا نه ده ورکړې؛ بلکې د اعدام د سزا د عملي کولو بهیر یې هم ګړندی کړی دی، چې د بشري حقونو د نړۍوالو سازمانونو او فعالانو اندېښنې یې زیاتې کړې دي.

په نړۍ کې په ۲۰۲۴کال کې د اعدامونو ثبت شوی شمېر د تېر کال پرتله نږدې ۳۲سلنه زیات شوی، چې له ۲۰۱۵کال راهیسې تر ټولو لوړې کچې ته رسېږي.

بل خوا بیا په جنیوا کې مېشت د ایران د بشري حقونو سازمان وایي، چې د ۲۰۲۵ کال د مارچ میاشت کې په ایران کې د ۳ افغانانو په ګډون ۵۹ تنه اعدام شوي دي.

دغه سازمان زیاتوي، چې د روان کال لومړۍ ربع کې د تېر کال پرتله اعدامونه دوه چنده زیات شوي دي.

د امریکا په وړاندې د چین ورته عکس العمل وروسته له هغې ترسره کیږي چې ټرمپ پدې وروستیو کې د نړۍ د دویم لوی اقتصادي هېواد په توګه د چین څخه په وارداتو ګمرکي تعرفې لوړې کړې دي.

دا په داسې حال کې ده، چې ډونالډ ټرمپ چین ته ګواښ کړی، چې که پر امریکایي توکو ۳۴سلنه غچ اخیستونکې تعرفه لرې نه کړي، نو امریکا به د چینايي توکو پر وارداتو ۵۰سلنه اضافي تعرفه ولګوي.

‏ټرمپ، چین ته تر سې شنبې ورځې وخت ورکړی، چې خپله تعرفه لرې کړي.

د چین د سوداګرۍ وزارت ویلي: د تعرفو د زیاتولو لپاره د امریکا ګواښ د امریکا له خوا یو ځل بیا یوه بله تېروتنه ده. «که امریکا دا لاره تعقیب کړي، چین به یې تر پایه مبارزه وکړي.»

بلخوا بیا اروپايي ټولنې هم د ټرمپ د تعرفو په ځواب کې د خپلو متقابلو تعرفو د لوړوالي وړاندیز کړی دی.

د یادولو وړ ده، چې په چین، کاناډا او اروپا باندې د متحده ایالاتو لخوا د تعرفو لګولو نړیوال اقتصاد او د ونډو بازارونه له بحران سره مخ کړي او دا کړکیچونه د اقتصادي جګړې لامل شوي دي.

د الجزیرې د خبر له مخې، د اسراییلي پوځ د بمباریو له امله د دوشنبې ورځې له سهار راهیسې په غزه کې لږ تر لږه ۶۰ تنه وژل شوي او له ۴۰۰ زرو ډیر خلک بې ځایه شوي دي.

د اسراییل لومړي وزیر نتنیاهو د دوشنبې په ورځ خبریالانو ته وویل، چې هغه او ټرمپ له غزې څخه د فلسطینیانو د ایستلو لپاره د امریکا د مشر د «زړور» لید په اړه خبرې کړې او زیاته کړې یې ده، چې هغه له امریکا سره د یرغمل شویو وګړو د خوشې کولو لپاره پر یوه بل تړون کار کوي. هغه وویل: «موږ اوس په یوه بل تړون کار کوو، چې هیله لرو بریالي به شو.»

نتنیاهو دا ادعا هم وکړه، چې اسراییل ژمن دی «د غزې خلکو ته دا وړتیا ورکړي چې په ازاده توګه هر چیرې چې وغواړي لاړ شي.»

تیره اوونۍ، هغه وویل چې اسراییل «سیمه نیسي» او اراده لري، چې د نوي امنیتي دهلیز په جوړولو سره د غزې تړانګه «تقسیم» کړي.

د ملګرو ملتونو د شپږو ادارو مشرانو د غزې په تړانګه کې د اوربند د بیړني تمدید غوښتنه کړې او زیاته کړې یې ده، چې اسراییل د اوربند له ماتولو راهیسې یوازې په لومړۍ اوونۍ کې تر زرو ډیر ماشومان وژلي او ټپیان کړي دي.

د غزې د روغتیا وزارت وايي، پر غزې د اسراییل په جګړه کې لږ تر لږه ۵۰ زره او ۶۹۵ فلسطینیان وژل شوي او ۱۱۵ زره او ۳۳۸ نور ټپیان شوي دي.

د حکومت د رسنیو دفتر د مړو شمیره له ۶۱،۷۰۰ څخه ډیره ښودلې، او ویلي یې دي، چې په زرګونو خلک تر خاورو لاندې لادرکه دي چې ګومان کیږي مړه شوي دي.

بلخوا په غزه کې حماس وسله‌والې ډلې ویلي، چې د اسراییلي پوځ د بريدونو په ځواب کې یې پرون د اسراییل سوېلي ښارونه په توغندیو وېشتلي دي.

د رویټرز خبري اژانس د خبر له مخې؛ د اسراییل پوځ ویلي، چې حماس ډلې شاوخوا لس توغندي توغولي دي؛ خو دوی په بریالیتوب سره شنډ کړي دي.