شیخ حسینه: بنګله دېش اوس په یوه ترهګر هېواد بدل شوی دی

د اټکلونو له مخې، چین اوس هم د نړۍ ترټولو لوی اعدام کوونکی هېواد دی چې هر کال په زرګونو خلک د اعدام په سزا محکوموي.

د بښنې نړۍوال سازمان وایي، چې د روڼتیا او رسمي معلوماتو د نشتوالي له امله یې په خپلو راپورونو کې د چین په اړه د اټکل شوي احصایې له خپرولو ډډه کړې ده.

د دغه راپور له مخې؛ تېر کال په نړۍ کې لږ تر لږه ۱۵۱۸ اعدامونه ثبت شوي، چې نږدې دوه پر درېیمه برخه یې په ایران کې ترسره شوي؛ دغې شمېرې ایران د نورو هېوادونو پرتله په اوږده واټن کې په لومړي ځای کې راوستی دی.

دا په داسې حال کې ده، چې ملګري ملتونه او د بشري حقونو سازمانونه له کلونو راهیسې په ټوله نړۍ کې د اعدام د سزا د کمولو او لغوه کولو غوښتنه کوي.

ایران نه یوازې دا چې د اعدام سزا نه ده ورکړې؛ بلکې د اعدام د سزا د عملي کولو بهیر یې هم ګړندی کړی دی، چې د بشري حقونو د نړۍوالو سازمانونو او فعالانو اندېښنې یې زیاتې کړې دي.

په نړۍ کې په ۲۰۲۴کال کې د اعدامونو ثبت شوی شمېر د تېر کال پرتله نږدې ۳۲سلنه زیات شوی، چې له ۲۰۱۵کال راهیسې تر ټولو لوړې کچې ته رسېږي.

بل خوا بیا په جنیوا کې مېشت د ایران د بشري حقونو سازمان وایي، چې د ۲۰۲۵ کال د مارچ میاشت کې په ایران کې د ۳ افغانانو په ګډون ۵۹ تنه اعدام شوي دي.

دغه سازمان زیاتوي، چې د روان کال لومړۍ ربع کې د تېر کال پرتله اعدامونه دوه چنده زیات شوي دي.

د امریکا په وړاندې د چین ورته عکس العمل وروسته له هغې ترسره کیږي چې ټرمپ پدې وروستیو کې د نړۍ د دویم لوی اقتصادي هېواد په توګه د چین څخه په وارداتو ګمرکي تعرفې لوړې کړې دي.

دا په داسې حال کې ده، چې ډونالډ ټرمپ چین ته ګواښ کړی، چې که پر امریکایي توکو ۳۴سلنه غچ اخیستونکې تعرفه لرې نه کړي، نو امریکا به د چینايي توکو پر وارداتو ۵۰سلنه اضافي تعرفه ولګوي.

‏ټرمپ، چین ته تر سې شنبې ورځې وخت ورکړی، چې خپله تعرفه لرې کړي.

د چین د سوداګرۍ وزارت ویلي: د تعرفو د زیاتولو لپاره د امریکا ګواښ د امریکا له خوا یو ځل بیا یوه بله تېروتنه ده. «که امریکا دا لاره تعقیب کړي، چین به یې تر پایه مبارزه وکړي.»

بلخوا بیا اروپايي ټولنې هم د ټرمپ د تعرفو په ځواب کې د خپلو متقابلو تعرفو د لوړوالي وړاندیز کړی دی.

د یادولو وړ ده، چې په چین، کاناډا او اروپا باندې د متحده ایالاتو لخوا د تعرفو لګولو نړیوال اقتصاد او د ونډو بازارونه له بحران سره مخ کړي او دا کړکیچونه د اقتصادي جګړې لامل شوي دي.

د الجزیرې د خبر له مخې، د اسراییلي پوځ د بمباریو له امله د دوشنبې ورځې له سهار راهیسې په غزه کې لږ تر لږه ۶۰ تنه وژل شوي او له ۴۰۰ زرو ډیر خلک بې ځایه شوي دي.

د اسراییل لومړي وزیر نتنیاهو د دوشنبې په ورځ خبریالانو ته وویل، چې هغه او ټرمپ له غزې څخه د فلسطینیانو د ایستلو لپاره د امریکا د مشر د «زړور» لید په اړه خبرې کړې او زیاته کړې یې ده، چې هغه له امریکا سره د یرغمل شویو وګړو د خوشې کولو لپاره پر یوه بل تړون کار کوي. هغه وویل: «موږ اوس په یوه بل تړون کار کوو، چې هیله لرو بریالي به شو.»

نتنیاهو دا ادعا هم وکړه، چې اسراییل ژمن دی «د غزې خلکو ته دا وړتیا ورکړي چې په ازاده توګه هر چیرې چې وغواړي لاړ شي.»

تیره اوونۍ، هغه وویل چې اسراییل «سیمه نیسي» او اراده لري، چې د نوي امنیتي دهلیز په جوړولو سره د غزې تړانګه «تقسیم» کړي.

د ملګرو ملتونو د شپږو ادارو مشرانو د غزې په تړانګه کې د اوربند د بیړني تمدید غوښتنه کړې او زیاته کړې یې ده، چې اسراییل د اوربند له ماتولو راهیسې یوازې په لومړۍ اوونۍ کې تر زرو ډیر ماشومان وژلي او ټپیان کړي دي.

د غزې د روغتیا وزارت وايي، پر غزې د اسراییل په جګړه کې لږ تر لږه ۵۰ زره او ۶۹۵ فلسطینیان وژل شوي او ۱۱۵ زره او ۳۳۸ نور ټپیان شوي دي.

د حکومت د رسنیو دفتر د مړو شمیره له ۶۱،۷۰۰ څخه ډیره ښودلې، او ویلي یې دي، چې په زرګونو خلک تر خاورو لاندې لادرکه دي چې ګومان کیږي مړه شوي دي.

بلخوا په غزه کې حماس وسله‌والې ډلې ویلي، چې د اسراییلي پوځ د بريدونو په ځواب کې یې پرون د اسراییل سوېلي ښارونه په توغندیو وېشتلي دي.

د رویټرز خبري اژانس د خبر له مخې؛ د اسراییل پوځ ویلي، چې حماس ډلې شاوخوا لس توغندي توغولي دي؛ خو دوی په بریالیتوب سره شنډ کړي دي.

د امریکا ولسمشر وویل: "له ایران سره زموږ خبرې اترې په لوړه کچه ترسره کېږي. موږ مستقیم له هغوی سره خبرې کوو. موږ به د شنبې په ورځ له ایران سره په لوړه کچه خبرې وکړو."

هغه زیاته کړه: "موږ به یوه مهمه غونډه ولرو او وبه ګورو چې څه پېښېږي. زه فکر کوم چې هرڅوک به موافق وي چې یو تړون د زیاتو انتخابونو څخه غوره دی."

ډونالډ ټرمپ ټينګار وکړ، چې ښایي له ایران سره یوې هوکړې ته ورسېږي.

ټرمپ چې په سپینه ماڼۍ کې د نتنیاهو تر څنګ ناست و، خبریالانو ته وویل چې له ایران سره موافقه له هغو اقداماتو غوره ده چې "زه غواړم په کې ښکېل شم، یا اسراییل په کې ښکېل شي".

هغه زیاته کړه: "زه هیله لرم چې دا خبرې به بریالۍ وي، او زه فکر کوم که بریالۍ شي، دا به د ایران په ګټه وي."

ټرمپ وویل، چې هغه د نتنیاهو سره د ایران او سوداګرۍ مسلو په اړه "ښې خبرې" کړي دي.

د متحده ایالاتو له ولسمشر ډونالډ ټرمپ سره له کتنې وروسته نتنیاهو وویل: "موږ له ټرمپ سره د سوریې پر وضعیت او د ترکیې په اړه مو خبرې وکړې."

هغه زیاته کړه: "موږ په دې خبرې وکړې چې ایران هېڅکله اټومي وسلې ترلاسه نه کړي، خو که ترلاسه یې کړي او ډېپلوماټیکې لارې حل لاره نه وي نو هغه څه به ترسره شي کوم چې په لیبیا کې ترسره شوي وو."

دغه درې کسان چې په اصل کې د فرانسې په شمال کې د لیل او ډنکرک د ښارونو اوسېدونکي دي، په ښکاره یې په ټولنیزو شبکو کې خپل افراطي تمایلات څرګند کړل او پرته له کومې پټې د خپلو افراطي باورونو دفاع یې وکړه.
تر ټولو ځوان، چې د دې ډلې د مشر په توګه پیژندل شوی، په سنپ چټ کې خورا سخت او ګواښونکي پیغامونه خپاره کړي، چې ویلي یې دي "موږ به کافران په وینو کې ډوب کړو."

دغه کس داسې ویډیوګانې هم شریکې کړې وې چې پکې یې ترهګري او د تاوتریخوالي د کړنو ستاینه کوله.
دغه ډله دفرانسې دپوليسو له خوا دځانګړو او چټکو څيړنو له لارې چې د کورني امنيت د لوى رياست او له تروريزم سره د مبارزې د لوى رياست له خوا تر سره شول وپيژندل او ونيول شول.
پولیسو ته د یوې نږدې سرچینې له قوله ویل شوي، چې دغو کسانو د ترهګریزو بریدونو په مخنیوي کې مهم رول لوبولی او امنیتي ځواکونو ته یې اجازه ورکړې، چې تر اقدام کولو مخکې یې ونیسي.
د داعش د دریو مشکوکو کسانو نیول یو ځل بیا ښیي چې تروریستي ګواښونه لا هم په دغه هېواد کې یو له سترو امنیتي ننګونو څخه دی.
فرانسه تر دې وړاندې هم د داعش د خونړي برید هدف و.

د ۲۰۱۵ کال په نومبر میاشت کې د داعش غړو په پاریس کې په څو ځایونو کې په یو لړ همغږو بریدونو کې ۱۳۰ کسان ووژل.