ایټالیا: له امریکا پرته جي۷ هېوادونو د ټرمپ د تېرې اونۍ د تعرفو په اړه بحث وکړ

د چین د غچ اخیستونکو اقداماتو په ځواب کې ټرمپ د چین څخه پر وارداتو تعرفې ۱۲۵ سلنې ته لوړې کړې.

چین د چهارشنبې په ورځ اعلان وکړ، چې د اپرېل له لسمې نېټې څخه به په ټولو امریکایي توکو ۸۴سلنه اضافي تعرفې ولګوي.

دا پرېکړه وروسته له هغه وشوه، چې امریکا په چین باندې تعرفې ۱۰۴سلنې ته لوړې کړې.

ټرمپ ګواښ کړی و، چې د هېوادونو له خوا د متقابلې تعرفې زیاتوالی به متحده ایالاتو ته د دوی په صادراتو باندې تعرفې لوړې کړي، خو اروپا او چین د متحده ایالاتو دا ګواښ له پامه غورځولی او د هېواد په صادراتي توکو یې متقابل او غچ اخیستونکي تعرفې لګولي دي.

ټرمپ وویل، چې د چینایي تعرفو د غچ اخیستونکي زیاتوالي لامل "د نړۍوالو بازارونو لپاره بې احترامي" ده.

هغه د چین له خوا د امریکا پر وارداتي توکو د تعرفو متقابل زیاتوالي ته اشاره کړې، چې نړۍوال بازارونه، په ځانګړې توګه اسیایي بازارونه یې ډېر اندېښمن کړي دي.

د چین او امریکا د سوداګریزې جګړې له امله د اسیا مالي بازارونو کې د پام وړ کمښت راغلی دی.

د ټرمپ د تعرفې پالیسۍ امریکایي رایه ورکوونکي اندېښمن کړي دي.

د ایکانومیسټ مجلې د یوې نوې نظرپوښتنې له مخې، د ټرمپ شهرت وروسته له هغه چې تېره اونۍ یې د نړۍوالو تعرفو یوه پراخه پالیسي پلي کړه، په چټکۍ سره راټیټ شو.

په نظرپوښتنه کې ښودل شوې، چې ۵۱ سلنه ځواب ورکوونکي د ولسمشر په توګه د ټرمپ له کړنو څخه ناخوښه دي او ۴۳ سلنه د هغه له کړنو څخه مثبته ارزونه کړې ده.

په دې نوې نظرپوښتنه کې ۵۶اسلنه امریکایانو ویلي، چې په وارداتو تعرفې "ډیرې زیاتې" دي. یوازې ۲۷سلنو وویل، چې د تعرفې زیاتوالی"مناسب"دی.

بله خوا د رویټرز له خوا نوې نظر‌ پوښتنه ښيي، چې ډېری امریکایان د ولسمشر ډونالډ ټرمپ له خوا د نویو پراخو تعرفو د لګولو وروسته د ورځینیو توکو د بیو د لوړوالي لپاره ځان چمتو کوي.

د رویټرز نظر پوښتنه چې د یکشنبې په ورځ پای ته ورسېده، ښيي چې ۷۳٪ ګډونوالو ویلي، چې په راتلونکو شپږو میاشتو کې به د هغو شیانو بیې لوړې شي، چې دوی یې هره ورځ اخلي، ځکه چې دا نوي مالیات به تقریباً پر ټولو وارداتو اغېز وکړي.

دغه نظرپوښتنه ښيي، چې ډېری امریکایان د ولسمشر ډونالډ ټرمپ له خوا د نویو پراخو تعرفو له اعلان وروسته، د ورځینیو توکو د بیو د لوړوالي اندېښنه لري.

یوازې ۴٪ ګډونوالو فکر کاوه، چې بیې به راټیټې شي، په داسې حال کې چې پاتې کسانو یا ویلي چې کوم بدلون نه راځي یا یې پوښتنې ته ځواب نه دی ورکړی.

ټرمپ تېره اونۍ د تېرو څو لسیزو تر ټولو لویې تعرفې اعلان کړې، چې دا کار د وال سټریټ بازارونه لړزولي، ځکه ډېر اقتصادپوهان وایي چې دا تعرفې به بیې پورته کړي او ښایي د امریکا او نورو هېوادونو لپاره اقتصادي رکود رامنځته کړي.

په دغو اقداماتو کې له پولو نه د پناه غوښتونکو ردول، سوریې ته د مهاجرو استول اسانه کول او د کورنیو د یو ځای کېدو پروګرام ځنډول شامل دي.

د ایتلاف د تړون له مخې، هغه کسان چې د فرعي خوندیتوب حالت لري، د هغوی لپاره به د کورنیو یو ځای کېدو بهیر تر دوو کلونو ځنډول کېږي.

رویترز وايي، د کډوالو لپاره ټول فدرالي منل شوي پروګرامونه پای ته رسېږي او نوي پروګرامونه به نه جوړېږي.

په سند کې راغلي، پناه غوښتونکي به له اروپايي ګاونډیانو سره په همغږۍ د جرمني له وچو پولو ردېږي.

دا پرېکړې وروسته له هغه وشوې چې مهاجرت د جرمني په وروستیو ملي ټاکنو کې یوه مهمه موضوع وګرځېده، په ځانګړي ډول د ښي اړخو ګوندونو د ملاتړ له زیاتوالي او د یو شمېر مشهورو پېښو له امله چې کډوال پکې ښکېل وو.

راتلونکی حکومت غواړي چې سوریې او افغانستان ته د کډوالو استول پيل کړي، چې لومړیتوب به یې مجرمان او احتمالي خطرناک کسان وي.

دغه راز، د کډوالو لپاره له دریو کلونو وروسته د چټک تابعیت بهیر لغو کیږي، خو د تابعیت هغه اصلاحات چې د پخواني حکومت له خوا معرفي شوي، پر خپل ځای پاتې کیږي.

د جرمني رسنیو د رپوټونو له مخې، ځینې اساسي وزارتونه د دواړو ګوندونو تر منځ ویشل شوي دي.

ایس پي ډي ته د مالیې، دفاع او عدلیې وزارتونه ورکول شوي دي. اتحادیې د کورنیو چارو او د بهرنیو چارو وزارتونه ترلاسه کړي دي.

په تړون کې د ډیجیټلي وزارت او د دولت مدرن کولو وزارت جوړول هم په پام کې نیول شوي دي.

د امریکا د ولسمشر ډونالډ ټرمپ له لوري د چین پر توکو له تعرفو لګولو وروسته چین هم پر امریکايي توکو د ۸۴ سلنه تعرفو لګولو اعلان وکړ.

د چین د مالیې وزارت ویلي، چې دغه تعرفې به سر له سبا څخه عملي شي.

پر همدغه مهال د چین سوداګرۍ وزارت ویلي، چې ۱۲ امریکايي شرکتونه یې د صادراتو د کنټرول او شپږ نور یې د «نامعتبره شرکتونو» نوملړ ته ور اضافه کړي دي.

د رویټرز د راپور له مخې د American Photonics او Novotech امریکايي شرکتونه چې د صادراتو د کنټرول نوملړ کې اضافه شوي له دې وروسته به یې د (ملکي او نظامي) توکو صادرول منع وي او دغه راز د «نامعتبره شرکتونو» په نوملړ کې شامل شوي Shield Al او Sierra Nevada Corporation شرکتونه به له چین سره د وارداتو، صادراتو او پانګونې حق له لاسه ورکړي.

د راپور له مخې، چین په دغه اقدام سره پر امریکايي توکو فشار زیاتوي او د اقتصادي تقابل بهیر ته یې نوی لوری ورکړی دی.

پر امریکايي توکو د چین له لوري د ۸۴ سلنې تعرفي لګولو پر نړیوالو مالي بازارنو هم منفي اغیزه کړې او د راپورونو له مخې د امریکا د ونډو بازار هم رالویدلی دی.

پر همدغه مهال د امریکا د خزانې وزیر سکاټ بېسینټ له فاکس نیوز سره د خبرو پرمهال د چین د ۸۴ سلنې غچ اخیستونکې تعرفې اعلانول د خواشینۍ وړ موضوع بللې ده.

چین پر امریکايي توکو د تعرفې لوړولو اقدام په داسې حال کې وکړ، چې څو ورځې وړاندې د امریکا ولسمشر پر چینايي توکو له وړاندې ۲۰ سلنه لګول شوي تعرفو باندې ۳۴ سلنه اضافي تعرفې ولګولې او ټولې تعرفې یې ۵۳ سلنې ته لوړې شوې.

دغې شورا وویل: «چې د مارچ په درېیمه د شلو زده کوونکو یوې ډلې پر درېیو افغان نجونو چې په ښوونځي کې یې د غرمې ډوډۍ خوړله، برید وکړ،» او زیاته یې کړه چې برید کوونکو زده کوونکو د افغان نجونو د ځورولو لپاره پنسلونه کارولي دي.

د امریکا – اسلامي اړیکو ټولنې ویلي، چې یوه افغان زده‌کوونکې دومره سخته ډبول شوې چې څلور ورځې یې د ټکزاس د ماشومانو په روغتون کې تېرې کړې دي.

دغې ټولنې د نجونو د کورنیو په حواله ویلي، چې بریدګرو په تېروتنه کې پر افغان نجونو د ښوونځي د زده کوونکو تر منځ په عادي نښته کې د هغوی د نه پېژندلو او اسلامي حجاب لرلو له امله برید کړی دی.

د امریکا-اسلامي اړیکو ټولنې د افغان نجونو د خوندیتوب، د پېښې په اړه د خپلواکې څېړنې او د هغو عاملینو د حساب ورکولو غوښتنه کړې، او همداشان یې د ښوونځي کارکونکي په خپلو دندو کې په پاتې راتلو تورن کړي.

په هیوسټن کې د امریکا-اسلامي اړیکو د ټولنې مشر ویلیم وایټ وویل: «دا په بشپړ ډول د منلو وړ نه ده، چې په یو زده کوونکي دې په تاوتریخجن ډول برید وشي او بیا د هغه ادارې لخوا له پامه وغورځول شي چې د دوی ساتنه یې په غاړه ده.»

دغې ټولنې لیکلي: «دا نجونې د وېرې او اضطراب په حالت کې د ښوونځي هماغه چاپېریال ته د ستنېدو په حال کې دي، چېرته چې پر دوی سخت بریدونه شوي.»

د امریکا-اسلامي اړیکو ټولنې د هیوسټن له ولسوالۍ څخه غوښتي، چې دغو درېیو افغان زده کوونکو د بل ښوونځي او خوندي چاپېریال ته د لېږدولو موافقه وکړي.

ټولنې همدارنګه د دې پیښې د قربانیانو او د هغوی کورنیو ته د رواني صدماتو د رسیدو له امله د مناسبو مرستو چمتو کولو غوښتنه وکړه.

د یادولو وړ ده، چې د امریکا-اسلامي اړیکو ټولنې د مارچ په میاشت کې یو راپور خپور کړ، چې په کې ویل شوي وو، «اسلام‌فوبیا په متحده ایالاتو کې تر بل هر وخت لوړه ده.»

د دغه راپور له مخې، د غزې د جګړې له پیل راهیسې په امریکا کې اسلام‌فوبیا په چټکۍ سره مخ پر چټکۍ ده.

خو په راپور کې افغانستان د هغو هېوادونو په ډله کې نه دی یاد شوی، چې د بېړنیو خوراکي مرستو پروګرامونه به په کې بیا پیل شي.

دغو شپږو سرچینو ویلي، د ټرمپ اداره هوډ لري چې لبنان، سوریې، سومالیا، اردن، عراق او اکوادور ته د بېړنیو خوراکي مرستو پروګرامونه بیا پیل کړي.

تر دې مخکې د امریکا د بهرنیو چارو وزارت تایید کړې وه، چې د امریکا حکومت له افغانستان سره د خوراکي توکو د مرستو یو شمېر پروګرامونه د دې اندېښنو له مخې ځنډولي چې دغه مرستې به د طالبانو په ګټه کارول کیږي.

د دې ادارې ویاندې ټامي بروس په یوه خبري کنفرانس کې وویل، دا پرېکړه د استخباراتي ارزونو او په بشري فعالیتونو کې د طالبانو د لاسوهنې په اړه د اوږدې مودې اندېښنو وروسته شوې ده.

هغه ټینګار وکړ، چې دغه اقدام د لوړ خطر په سیمو کې د مرستو د ویش د پراخې بیاکتنې یوه برخه ده.

بلخوا بیا ځینو رسنیو راپورونه ورکړي، چې د ټرمپ ادارې په ارام سمندر سیمه کې د کډوالۍ نړیوال سازمان لپاره څلور پروګرامونه بیا پیل کړي دي.

دا په داسې حال کې ده، چې یوه ورځ مخکې د امریکا خبري اژانس راپور ورکړی و چې د ټرمپ ادارې د افغانستان، یمن، سومالیا او سوریې په ګډون له څه باندې یوولسو هېوادونو سره د ژوند ژغورنې پروګرامونه پای ته رسولي چې ټولټال بودجه یې له ۱،۳ میلیارده ډالرو زیاته ده.