• العربية
  • فارسی
  • English
Brand
  • پروګرامونه
  • افغانستان
  • نړۍ
  • ښځې
  • کلتور او ټولنه
  • معلومات او ټېکنالوژي
  • سپورت
  • پروګرامونه
  • افغانستان
  • نړۍ
  • ښځې
  • کلتور او ټولنه
  • معلومات او ټېکنالوژي
  • سپورت
  • پوښ
  • ژبه
    • العربية
    • فارسی
    • English
  • پروګرامونه
  • افغانستان
  • نړۍ
  • ښځې
  • کلتور او ټولنه
  • معلومات او ټېکنالوژي
  • سپورت
د دې وېبپاڼې ټول قانوني حقونه د وولنټ میډیا دي
volant media logo

طالبان وایي، له پاکستان نه د ستنېدونکو افغان کډوالو د «ساري ناروغیو» درملنه کوي

۲۳ وری ۱۴۰۴ - ۱۲ اپریل ۲۰۲۵، ۰۶:۳۶ GMT+۱

د طالبانو د عامې روغتیا وزارت د روغتیايي خدمتونو مرستیال عبدالولي حقاني تورخم ته د خپل سفر په لړ کې ویلي، چې له پاکستان څخه د ستنېدونکو هغو افغان کډوالو درملنه کوي چې په «ساري ناروغیو» اخته دي.

نوموړي زیاته کړې، چې دغه درملنه په دې موخه کېږي، چې په افغانستان کې د ساري ناروغیو د خپریدو مخه ونیول شي او ستنېدونکي له ښه روغتیايي حالت څخه برخمن شي.

طالبانو خبر ورکړی چې په تورخم کې یې ځانګړي روغتیایي خدمتونه چمتو کړي دي.

په دغه لړ کې ۹ روغتیایي مرکزونه پرانېستل شوي او یو ۲۰ بستریز روغتون هم چمتو شوی، څو په راستنیدونکو کې د بېړنیو ناروغانو درملنه وشي.

هم مهاله د پولیو بېړني مرکز هم ویلي، چې د ګوزڼ ناروغیو د خپریدو د مخنېوي په موخه باید راستنېدونکي افغانان خپل ماشومان د ډیورنډ کرښې په اوږدو کې واکسین کړي.

د روغتیا نړۍوال سازمان تازه اندېښنه ښودلې چې په افغانستان کې د پولیو یا ګوزڼ پېښې د تېر کال په پرتله څلور برابره ډېر شوي دي او لوی لامل یې له پاکستان څخه ستنیدونکي کډوال بللي دي.

بلخوا اندېښنې دادي، چې په افغانستان کې د روغتیایي خدمتونو کچه تر پخوا را کمه شوې ده.

د راپورونو له مخې یو شمېر مرستندویه سازمانونو د بودجې د نشتوالي له کبله په روغتیایي برخه کې خپلې مرستې کمې کړي او له همدې امله د هېواد روغتیایي سېسټم له ناورین سره مخ دی.

په ډاګه شوې چې د امریکا متحده ایالتونو د پراختیایي مرستو بندیدو د افغانستان پر روغتیایي سېسټم بدې اغېزې کړې دي.

ویره شته چې د روغتیایي خدمتونو د کموالي له کبله به د ساري ناروغیو تر څنګ د بېلابېلو نورو ناروغیو د درملنې په برخه کې جدي ستونزې رامخ ته شي.

نیوکه دا ده چې طالبان هم په کور دننه د روغتیايي ناورین د کنټرول لپاره ځانګړې تګلاره نه لري او له همدې کبله هم دا ناورین مخ په پراخیدو دی.

ترویج لرونکی

د مولانا ادرېس ترور ته د منظور پشتین غبرګون: پښتانه دې خپل امنیت پخپله وساتي
۱

د مولانا ادرېس ترور ته د منظور پشتین غبرګون: پښتانه دې خپل امنیت پخپله وساتي

۲
تازه خبر

داعش- خراسان ډلې د مولانا محمد ادریس د وژنې مسوولیت ومانه

۳

مولانا محمد ادریس څوک و؟

۴

د شیخ ادریس وژنه؛ په خیبر پښتونخوا کې مذهبي مشران ولې په نښه کېږي؟

۵

د قابلو نړۍواله ورځ؛ په افغانستان کې د زده‌کړو بندیز د افغان ښځو ژوند ګواښي

•
•
•

نور کیسې

ډیوډ بارنو: افغانستان کې د ماتې یو لوی لامل له ترهګرو ډلو څخه د پاکستان ملاتړ و

۲۳ وری ۱۴۰۴ - ۱۲ اپریل ۲۰۲۵، ۰۶:۱۹ GMT+۱

په افغانستان کې د امریکایي ځواکونو پخوانی قوماندان ډیوډ بارنو وایي، چې د افغانستان پر وړاندې د امریکا دوامداره بدلېدونکي سیاستونه او له ترهګرو ډلو څخه د پاکستان ملاتړ په دغه هېواد کې د ماتې له اصلي لاملونو څخه دي.

ډیوډ بارنو چې د افغانستان د جګړې د بیا کتنې کمیسیون ته یې خپله وینا کوله زیاته کړه، چې په افغانستان د شل کلنې جګړې پر مهال د امریکا د سیاسي او نظامي مشرانو دوامداره بدلون هم د دې لامل شو چې د امریکا کړنې په دغه هېواد کې ټکنۍ او بې ثباته شي.

هغه وویل، « له ۲۰۰۱ څخه تر ۲۰۲۱ کال پورې په افغانستان کې د امریکا چارې ۱۵ نظامي قومندانانو او ۱۲ سفیرانو او ځانګړو استازو پر مخ وړي، چې هیڅ یوه پروژه یا چاره د دومره دوامداره بدلونونو سره بریالۍ نه شو بللی.

د قوماندان ډیوډ بارنو په وینا، دښمن له افغانستان څخه د باندې خوندي پټنځایونه لرل، چې د فشار په صورت کې به طالبانو او القاعدې ډلې هلته پناه وړله، تر څو بیا ځلې خپل ځان سمبال کړي.

ډیوډ بارنو وویل: «په ظاهر کې پاکستان د دغو ډلو پر وړاندې د امریکا د عملیاتو ملاتړ کاوه، خو په عمل کې یې د طالبانو مشرانو او نورو غړو ته اجازه وکړې وه، ترڅو د دغه هېواد په ښارونو او د ډیورنډ کرښې په اوږدو کې ژوند او فعالیت وکړي.»

هغه زیاته کړه، چې د پاکستان دغې چارې طالبانو ته دا فرصت په لاس ورکاوه ترڅو د امریکایي ځواکونو له عملیاتو وتښتي او په مناسب وخت کې بیا حمله وکړي، په داسې یوه جګړه کې بریالي کېدل ریښتوني نه دي.

یونس قانوني: د بن په غونډه کې د طالبانو نه ‌ګډون یوه لویه نیمګړتیا وه

۲۳ وری ۱۴۰۴ - ۱۲ اپریل ۲۰۲۵، ۰۵:۵۳ GMT+۱

د افغانستان په پخواني جمهوري حکومت کې د ولسمشر کرزي لومړي مرستیال یونس قانوني ویلي، چې د جرمني د بن په پخواني کنفرانس کې د طالبانو نه ګډون یوه لویه تېروتنه او نیمګړتیا وه.‌

نوموړي دغه څرګندونې د امریکا د مشرانو جرګې له لوري یوې انلاین غونډې ته چې د «افغانستان د جګړې اروزنې کمېسیون» تر چتر لاندې جوړه شوې وه، وکړې.

هغه زیاته کړې،‌ د هوکړو د پلي کیدو لپاره د څارونکو ادارو نشتوالی او د ګاونډیو هېوادونو د لاسوهنو د مخنېوي لپاره د مېکانیزمونو نه لرل د بن د وروستۍ غونډې مهمې نیمګړتیاوې وې.

د قانوني په خبره، د افغانستان روان کړکېچ ته په کتو د بن له تېرو تجربو څخه په ګټې اخیستنې دې حل لارې وموندل شي.

د یونس قانوني سربېره په یاده غونډه کې د پرځېدلي جمهوري نظام یو شمېر نورو لوړ پوړو چارواکو هم ګډون کړی و.

محمد عمر داودزی هم له دې ډلې یو و او د خپلې وینا پر مهال یې نیوکه کړې، چې «جمهوریت» د افغانستان لپاره ښه انتخاب نه و او‌ پر خای یې باید شاهي یا هم پارلماني نظام رامنځته شوی وی.

د جمعې په ورځ د (وري ۲۲مه) د امریکا د سنا جرګې دې دویمه علني غونډه کې د «افغانستان د جګړې ارزونې کمېسیون» لخوا د ۲۰۰۱ څخه تر ۲۰۰۸ کلونو پورې د امریکا جګړه ارزول شوې ده.

په دغه جګړه کې د امریکایي او بهرنیو ځواکونو سربېره لسګونه زره افغانان هم وژل شوي دي.

د امریکا د سنا جرګې په دغه غونډه کې د ځینو ویناوالو پر څرګندونې نیوکې هم شوې دي.

د افغانستان د ملي دفاع وزارت پخواني سرپرست شاه محمود میاخېل د محمد عمر داودزي او یونس قانوني هغه څرګندونې غندلې، چې ګوندې جمهوري نظام د متمرکز حکومت له کبله ړنګ شو.

ډان ورځپانه: لوېدیځو هېوادونو پاکستان کې له مېشتو افغان متحدینو مخ اړولی

۲۳ وری ۱۴۰۴ - ۱۲ اپریل ۲۰۲۵، ۰۵:۰۱ GMT+۱

د پاکستان ډان ورځپاڼې په خپله تازه سرمقاله کې د لوېدیځو هېوادونو پر هغه چلند سختې نیوکې کړې، چې په پاکستان کې یې د خپلو افغان متحدینو د لېږد بهیرونه ځنډولي‌ او له ژمنو سره سره ورته چندان پاملرنه نه کوي.

دغه ورځپاڼه لیکي، هغه هېوادونه چې افغانستان ته یې د ډېموکراسۍ، امنیت او پرمختګ ژمنې کړې وې، نه یوازې دا هېواد یې د اوږدې جګړې له کبله ویجاړ کړ، بلکې اوس یې له خپلو افغان متحدینو هم مخ اړولی دی.

مقاله وايي، زرګونه افغانان چې له غربي ادارو او حکومتونو سره یې کار کړی او هغوی ورته د پناه ژمنې ورکړې وې، دا څو کاله کېږي چې په پاکستان کې په ډېر خراب حالت کې ژوند کوي.

دغو کسانو ته ویل شوي وو، چې ژر به نورو امنو لوېدیځو هېوادونو ته ولیږدول شي، خو لا هم د انتظار په کړاونو کې دي.

ورځپاڼه زیاتوي: «دغه افغانان که بېرته افغانستان ته ستانه شي، نو د خپل ژوند او ازادۍ له ستر ګواښ سره مخ کېږي، ځکه هلته د لوېدیځو هېوادونو همکاران خاینان بلل کېږي او ژوند یې خوندي نه ‌دی.»

ډان لیکلي، هغه هېوادونه چې افغانانو ته یې د پناه ژمنې ورکړې وې، نه یوازې دا چې په بېړنۍ توګه یې اقدام ونه کړ بلکې د دغه ډول ځنډ له کبله یې یو خطرناک پېغام هم ورکړ او دا یې څرګنده کړه «که تاسې د لوېدیځ تر شاه ودرېږئ بیا هم ستاسې برخلیک هېریدونکی دی.»

په مقاله کې دا هم راغلي، چې ډېری هغه افغانان چې له لوېدیځو هېوادونو سره یې د ژباړونکو، خبریالانو، مدني فعالانو او یا نورو برخو کې کار کړی، د طالبانو له واک ته رسېدو وروسته له افغانستان څخه وتلي او اوس یې ژوند له سختو ستونزو سره مخ دی.

مقاله کې پر پاکستاني حکومت هم نیوکه شوې او لیکلي یې دي چې اسلام‌اباد د افغان کډوالو پر وړاندې یو سخت او بې ‌رحمانه چلند پیل کړی دی.

دا مهال لسګونه زره افغانان د بېرته ایستلو له وېرې سره ژوند کوي او نه پوهېږي چې برخلیک به یې څه وي.

ډان کاږي: «لوېدیځ هېوادونه باید یوازې ننداره ونه کړي. دا افغان متحدین باید له دې اوږده انتظار او کړاوونو راوباسي او ژر تر ژره یې د بیا مېشتېدو لپاره عملي ګامونه واخلي.»

ورځپاڼې په پای کې ټینګار کړی، چې افغانان باید د کډوالۍ سیاستونو د لوبو وسیله نه شي. دوی حق لري چې په خوندي چاپېریال کې ژوند وکړي، خپلې راتلونکې ته هیلې ولري او له سره ژوند پیل کړي. هغه هېوادونه چې ژمنې یې کړې، باید ژر اقدام وکړي.

د ملګرو ملتونو د بشري حقونو دفتر: د مرګ سزا د بشري حقونو پر ضد تر ټولو سخت عمل دی

۲۳ وری ۱۴۰۴ - ۱۲ اپریل ۲۰۲۵، ۰۵:۰۰ GMT+۱

د ملګرو ملتونو د بشري حقونو دفتر د طالبانو له خوا په بادغیس، نیمروز او فراه کې د څلورو کسانو د اعدامولو په غبرګون کې ویلي، «د مرګ سزا په بنسټیز ډول د بشري حقونو پر ضد تر ټولو سخت عمل دی او د طالبانو دا ډول کړنې د جرم په مخنیوي کې هم اغېز نه لري.»

دغه دفتر په خپله ایکس پاڼه په یوه یادښت کې لیکلي، «دا ډول سزاګانې د انساني کرامت تر پښو لاندې کېدل دي او له خلکو د ژوند حق اخلي، او په افغانستان کې د طالبانو له خوا د دغو کسانو په اعدامولو خواشینی شوی دی.»

د ملګرو ملتونو د بشري حقونو دفتر په خپل یادښت کې ټینګار کړی، چې په شاوخوا ۱۷۰ هېوادونو کې یې د اعدام سزا لغوه کړې او یا یې کارول ځنډولي دي.

او همدا راز یې پر طالبانو غږ کړی، چې په افغانستان کې د اعدام سزا بنده کړي.

د یادولو وړ ده، چې طالبانو پرون د جمعې په ورځ په بادغیس، نیمروز او فراه ولایتونو کې څلور تنه د قتل په تور اعدام کړل.

د دغې ډلې د محکمې په وینا، دغو کسانو ته د «قصاص» سزا د ملا هبت‌الله له تایید وروسته ورکړل شوې ده.

تر دې مخکې د بشري حقونو په برخه کې د ملګرو ملتونو ځانګړي راپور ورکوونکي ریچارډ بینیټ، د بښنې نړۍوال سازمان او یوناما په خپلو خپرو کړو اعلامیو کې په افغانستان کې اعدامونه غندلي او د دې سزا د ژر تر ژره لغوه کېدو غوښتنه یې کړې ده.

ترکیه کې محکمې د یوه افغان کارګر د وژلو په قضیه کې تورنو کسانو ته د بند سزا واوروله

۲۳ وری ۱۴۰۴ - ۱۲ اپریل ۲۰۲۵، ۰۳:۲۹ GMT+۱

د ترکيې زونګلدک ښار يوې محکمې د افغان کارګر وزير محمد نورتاني د وژنې تورنو کسانو ته د محکمې وروستی حکم صادر کړی. په دې قضيه کې شپږ ښکېلو کسانو ته له يو کال او اته مياشتو نيولې تر پنځو کلونو او اته مياشتو پورې د بند سزا ورکړل شوې.

دغه حکم يو کال او پنځه مياشتې وروسته د (وري ۲۲مه) د جمعې په ورځ اعلان شو.

د محکمې د حکم له مخې، دوه تنه تورن کسان چې د «پرله‌پسې بې غورۍ له امله د مرګ سبب جوړېدو» په تور نيول شوي وو،

په پنځه کاله او اته مياشتې بند محکوم شول. نور دوه کسه د اسنادو ورکیدو، پټولو او بدلولو په تور پر دوه کاله بند او يو بل کس په ورته تور باندې پر څلور نيم کاله بند محکوم شوی.

يو بل تورن کس چې ورته تور پرې وو، خو له محکمې سره يې همکاري کړې وه، په يو کال او اته مياشتې بند محکوم شو.

د وژل شوي وزير محمد نورتاني مېرمن قمر ګل په محکمه کې خپل خفګان څرګند کړ او وې ويل: «هر چا هر څه ويل، ثبتېدل، خو زه چوپه کړای شوم. زما غږ يې وا نه ورېد. موږ ته څو وارې د پيسو وړاندیز وشو، خو ومو نه منلو. موږ ویل عدالت غواړو او خپل حق هېڅکله نه بښم.»

د محکمې پر مهال د وژل شوي افغان کارګر د کورنۍ وکیل هم د قاضیانو پر چلند نیوکې وکړې، خو وروسته تر ناندریو د له تالاره وویستل شو.

دغه وکيل کريم بهادر شکر وويل، دا پرېکړه له عدالته ليرې ده او دی به دا دوسيه د اروپا د بشري حقونو محکمې ته يوسي او پر قاضيانو به هم دعوه وکړي.