امریکا له سوریې څخه خپل سلګونه سرتیري باسي

د ډان ورځپاڼې د راپور له مخې، پاکستان له هغو دوو هېوادونو څخه یو دی، چې لا هم د پولیو وایرس په کې په دوامداره توګه موجود دی.

په ۲۰۲۴ کال په دغه هېواد کې د پولیو ټولټال ۷۴ پېښې ثبت شوې وې. د روان ۲۰۲۵ کال په لومړیو دوو میاشتو کې هم د پنجاب، پښتونخوا او سند له ایالتونو څخه شپږ نوې پېښې راپور شوې، خو وروستۍ پېښه د فبرورۍ په ۱۰مه نیټه ثبت شوې ده.

د پاکستان لومړي وزیر شهباز شریف د پولیو د ختمولو د بهیر د ارزونې لپاره یو مهم غونډه رابللې وه، چې په کې ویل شوي د واکسین کمپاینونو د پراخې کچې تطبیق له امله د پولیو وایرس خپرېدو مخه نیول شوې ده.

شهباز شریف د دولتي ادارو، نړۍوالو سازمانونو او همکارو شریکانو له هڅو مننه وکړه او له خلکو څخه یې وغوښتل چې د پولیو ضد کمپاینونو ملاتړ وکړي. نوموړي وویل: «دا باید باوري شي چې ټول هغه ماشومان چې عمرونه یې له پنځو کلونو نه کم دي، د اپرېل له ۲۱مې نیټې پیلېدونکي کمپاین کې واکسین شي.»

نوموړي همداراز د نورو وژونکو ناروغیو پر ضد د منظم واکسین برنامو پر پلي کېدو هم ټینګار وکړ.

هغه زیاته کړه: «زموږ روغتیاپالان له سختو شرایطو سره سره، د دې مبارزې په لومړۍ کرښه کې دي او ټول ملت پرې ویاړي.»

په دې غونډه کې اعلان وشو، چې د اپرېل له ۲۱مې تر ۲۷مې پورې به یوه پراخه کمپاین ترسره شي، چې ۴.۵ میلیونه ماشومان به په کې د پولیو له څاڅکو برخمن شي.

په دې کمپاین کې به ۴۱۵ زره واکسیناتوران برخه ولري او د دغه کمپاین ارزونه به له اپرېل ۲۸مې تر ۳۰مې پورې د یوه دریم اړخ له خوا ترسره شي. همداراز، د واکسین د دغه بهیر څارنه به په ډیجیټلي ډول تر سره کېږي.

په یاده غونډه کې په پولیو سربېره د پاکستان لومړي وزیر د خپل هېواد پر ځینو نورو مسلو هم بحثونه کړي‌ دي.

لومړي وزیر شهباز شریف هغو نیوکو ته ځواب ورکړ، چې د حکومت له‌خوا د سون‌ توکو مالیې زیاتوالي او له هغې پیسو د بلوچستان لپاره د لویې لارې د جوړولو په تړاو شوې وې.

سره له دې چې د تېلو نړۍوال نرخونه راټیټ شوي، حکومت د پاکستان د تېلو بیې نه دي راکمې کړې، بلکې پر تېلو یې د پرمختیايي محصول (PDL) اندازه لس روپیو ته لوړه کړې.

د پاکستان لومړي وزیر وویل، چې دا عواید به د بلوچستان د پرمختیایي پروژو لپاره وکارول شي، په ځانګړي ډول د N-25 لویې لارې د بیا رغونې لپاره.

خو دا پرېکړه له نیوکو سره مخ شوه، چې په کې د پاکستان د ماليې پخواني وزیر مفتاح اسماعیل هم شامل و.

هغه ویلي چې د بلوچستان لپاره هیڅ پروژه نه ده منظوره شوې او د PDL عواید یوازې د فدرالي حکومت په واک کې دي.

خو شهباز شریف، چې د جناح چوک د انډرپاس د پرانیستې پر مهال خبرې کولې، دا نیوکې رد کړې او ویې ویل: «د پاکستان ولس د دې پرېکړې پوره ملاتړ کړی دی او منتقدین یې لنډ فکره خلک بللي دي چې د بلوچستان د ولس پر حقایقو سترګې پټې کوي.»

هغه زیاته کړه: «د هېواد پرمختګ لپاره د ټولو ایالتونو متوازنه پرمختیا ضروري ده.»

د هغه په وینا، لویه لاره N-25 چې له کراچۍ تر چمنه رسېږي، تر اوسه د ۲۰۰۰ کسانو ژوند اخیستی او اوس حکومت غواړي دا لاره د نړۍوال معیار مطابق یو عصري سړک کړي.

دغه څرګندونې د پنجشنبې په ورځ د «وري ۲۸مه» د یاد وزارت له لوري په یوې خبرپاڼه کې شوې دي.

خبر پاڼه کې راغلي: «د روسیې د فدرالي سترې محکمې پرېکړه چې طالبان له ترهګرو سازمانونو له نوملړه باسي، دا مانا نه لري چې موږ به نور د ملګرو ملتونو بندیزونه عملي نه‌ کړو. موږ لا هم خپلو نړۍوالو مکلفیتونو ته ژمن یوو».

د ملګرو ملتونو امنیت شورا د ۱۴۰۳ کال د لیندۍ په ۲۳مه د طالبانو پر ضد د بندیزونو څارنې ماموریت ۱۴ میاشتو ته تمدید کړ. ورپسې د طالبانو ویاند ذبیح‌الله مجاهد دا بندیزونه «ناکام، بې‌ نتیجې او ظالمانه» وبلل او له ملګرو ملتونو یې وغوښتل چې دا بندیزونه لېرې کړي تر څو د دوی لپاره د نړۍوالو اړیکو لاره هواره شي.

په همدې ورځ د روسیې سترې محکمې هم ومنله، چې طالبان دې نور د دغه هېواد له ترهګرو له نوملړه وباسي. قاضي اولګ نفدوف ویلي، چې دغه پرېکړه له هماغې شیبې نافذه ده.

روسیې دغه اقدام له کابل سره د پوره او رسمي همکارۍ لپاره یو ګام بللی دی.

د دغه هېواد د بهرنیو چارو وزارت ویلي: «دا پرېکړه د روسیې او افغانستان د خلکو په ګټه ده. موږ غواړو چې له افغانستان سره په نشه‌ یي توکو او ترهګرۍ ضد مبارزه، سوداګرۍ، پانګونې او نورو برخو کې ګټورې اړیکې ولرو».

روسیې همداراز د داعش-خراسان څانګې پر ضد د طالبانو اقداماتو ته هرکلی ویلی دی.

په خبرپاڼه کې ویل شوي، روسیه غواړي له کابل سره سوداګریزې اړیکې پراخې کړي او په افغانستان کې پانګونه ډېره کړي، ځکه دا هېواد په یوه مهم سیمه ‌ییز موقعیت کې پروت دی او کولای شي د انرژۍ او بنسټیزو پروژو په راتلونکې کې مهم رول ولوبوي.

د ناورین ګروپ د اسیایي برخې یوه لوړ پوړي شنونکي ابراهیم بهیس هم ویلي، چې د ترهګرو له نوملړه د طالبان په لرې کولو سره روسیه غواړي له افغانستان سره خپلې اړیکې پیاوړې کړي او د سوداګرۍ تر څنګ ورسره په سیاسي برخه کې هم خپلې اړیکې لا نورې پراخې کړي.

د سویلي اسیا په برخه کې مشهور امریکایي څېړونکی مایکل کوګلمن د روسیې دغه اقدامات ځکه بنسټیز نه بولي، چې ګوندې ډېری هېوادونو طالبان د ترهګرو په نوملړ کې نه دي راوستي.

په ورته وخت کې هغه دا پرېکړه د دوه اړخیزو اړیکو لپاره ګټوره بللې ده.

د یادونې ده، چې روسیې او ازبکستان د ۱۴۰۴ لمریز کال د وري په میاشت کې د افغان-ټرانس اورګاډي د پروژې د پلي کېدو اسناد لاسلیک کړي دي.

زېلېنسکي ادعا کړې، چې چینایي وګړي په روسیه کې د اوکراین جګړې له‌پاره د وسلو په تولید بوخت دي.

زېلېنسکي په کیف کې یوې غونډې ته وویل چې نن یې د اوکراین د امنیتي خدماتو له خوا د وسلو او توپخانې په اړه عمومي استخباراتي معلومات ترلاسه کړي دي.

هغه زیاته کړه: "زه فکر کوم چې موږ به په راتلونکې اونۍ کې په تفصیل سره ووایو چې موږ باور لرو چې چینایي استازي د روسیې په خاوره کې د ځینو وسلو په تولید بوخت دي."

د زېلېنسکي دا څرګندونې په لومړي ځل د کییف له لوري دا تایید څرګندوي چې بیجینګ د وسلو په برابرولو سره د روسیې د جګړې ملاتړ کوي. ایران او شمالي کوریا د مسکو نور متحدین دي چې روسیې ته وسلې ورکوي.

تر دې وړاندې ګڼو راپورونو کې ویل شوي وو، چې چین د اوکراین پر ضد د مسکو د جګړې له‌پاره روسیې ته وسلې لېږي، خو بیجینګ دا خبره رد کړې. د ۲۰۲۴ په دوبي کې، زېلېنسکي وویل چې چین تایید کړه چې دوی به روسیې ته وسلې نه ورکوي.

بیجینګ په رسمي توګه د اوکراین پر وړاندې د روسیې په جګړې کې ځان بې طرفه بولي، خو په عین وخت کې یې له مسکو سره اقتصادي اړیکې ټینګې کړي او د لویدیځو بندیزونو پر وړاندې یې د روسیې ملاتړ کړی دی.

د روانې میاشتې په پیل کې، دوه چینایي وګړي د اوکراین په دونیتسک اوبلاست کې د اوکراین په وړاندې د روسیې د پوځ په لیکو کې د جګړې پرمهال د اوکراین سرتېرو له‌خوا ونیول شول. وروسته، زېلېنسکي وویل چې لږترلږه "څو سوه" چینایي وګړي په اوکراین کې د روسیې له‌پاره جګړه کوي.

د الجزیرې نړۍوالې ټلوېزیونې شبکې د راپور پر بنسټ، دا عکس په قطر کې د مېشتې فلسطینۍ انځور اخیستونکې، سمر ابو العوف له‌لوري اخیستل شوی او د «محمود اجور» په نوم د یو نهه کلن جګړه‌ځپلي فلسطیني ماشوم د ژوند ژور درد او کړاو انعکاسوي.

د یاد اژانس په راپور کې راغلي، چې دا ماشوم د ۲۰۲۴ کال په مارچ کې د اسراييلي پوځ له هوايي برید څخه د تېښتې پرمهال په نښه شوی او په پایله کې یې دواړه لاسونه پرې شوي دي.

د محمود عکس چې د امریکا متحده‌ایالاتو مشهورې ورځپاڼې نیویارک ټایمز ته اخیستل شوی، په پراخه کچه یې ستاینه شوې او دا عکس د سیالۍ داورانو د «عاطفي ځواک، مستند روایت او تاریخي ارزښت» لپاره غوره کړی دی.

سمر ابو العوف وايي چې دا عکس يوازې د يو خبري راپور په توګه نه، بلکې د فلسطيني ولس د زړونو چیغه او فرياد دی چې غواړي نړۍ ته یې ورسوي.د «محمود ارامه خو، دردمنه څېره اوس د غزې د ماشومانو د کړاو سمبول ګرځېدلی دی.»

سږکال له ټولې نړۍ څخه تر ۵۹ زرو ډېر عکسونه سیالۍ ته وړاندې شوي وو. د محمود له عکس سره یوځای د امریکا په پوله کې د چینایي کډوالو او په امازون کې د اقلیمي بدلون عکسونه هم غوره شوي وو، خو د فلسطیني ماشوم انځور د غوره ګټونکي په توګه انتخاب شوی دی.

په غزه کې د جګړې له پیل راهیسې چې د ۲۰۲۳ په اکتوبر کې د حماس له‌خوا پر اسراییل تر برید وروسته پیل شوې، له ۵۱ څخه ډېر فلسطینیان وژل شوي چې ډېری یې ماشومان او مېرمنې دي. دا عکس اوس د عصري پېړۍ د یوې ترټولو ترخې غمېزې د تاریخي سند په توګه پېژندل کېږي.

امریکایي ځواکونو ویلي، چې په دغه بندر د برید موخه یې په یمن کې د ایران له ملاتړه برخمن حوثي وسله والو ته د اکمالاتو او بودیجې د یوې سرچینې پرېکول وو.

د امریکا مرکزي قوماندانۍ (سینټکام) پر اېکس لیکلي: "د متحده ایالاتو ځواکونو د ایران په ملاتړ حوثي ترهګرو لپاره د تېلو د دې سرچینې د له مینځه وړو لپاره اقدام وکړ او دوی یې له غیرقانوني عاید څخه محروم کړل چې د ۱۰ کلونو راهیسې د ټولې سیمې د نا امنه کېدو له‌پاره یې کاروه."

امریکایي ځواکونو په دې ورستیو کې په یمن کې د حوثي وسله والو پر ضد سخت اقدامات ترسره کړي.

تېره ورځ د متحده ایالاتو ولسمشر ډونالډ ټرمپ په ټولنیزو رسنیو لیکلي و، چې د حوثي وسله‌والو پر ضد یې پرېکړه پرېکنده ده.