امیرخان متقي د افغان کډوالو د ملاتړ لپاره د کنټرول خونې د رامنځته کېدو هرکلی وکړ

د خېبرپښتونخوا حکومت په یوې اعلامیه کې ویلي، چې د یکشنبې په ورځ یې ۴۵۳ د ACC کارت لرونکي او ۴۵۱ نور افغان کډوالو چې اسناد یې نه درلود، د تورخم له لارې افغانستان ته ستانه کړي.

په علامیه کې راغلي، چې دغه افغان کډوال د خېبرپښتونخوا له بېلابېلو سیمو د جبري بېرته ستنولو کمپ ته استول شوي وو.

د معلوماتو له مخې، د پاکستان حکومت د اپرېل له لومړۍ نېټې راهیسې ۴۹,۸۰۴ غیرقانوني افغان کډوال د تورخم له لارې په جبري توګه بېرته افغانستان ته ستانه کړي.

د پاکستان حکومت پرېکړه کړې، چې په دغه هېواد درې مېلیونه افغان کډوال بېرته افغانستان ته ستانه کړي.

په همدې موخه له تېرو څو میاشتو راپدېخوا د پاکستان په ټولو ښارونو کې د پولیسو له لورې کور په کور د افغانانو تالاشۍ روانې دي.

د افغان کډوالو په اړه د پاکستان دغه اقدام د ملګرو ملتونو په ګډون د بشري حقونو نړۍوالو ادارو غیر قانوني او غیر انساني بللی او له دغه هېواده یې غوښتي، چې دا لړۍ ودروي خو تر اوسه دا لړۍ لا هم روانه ده.

دا په داسې حال کې ده، چې تېره ورځ د‌ پاکستان د بهرینو چارو وزیر محمد اسحاق ډار کابل ته د خپل سفر په لړ کې د طالبانو د بهرنیو چارو له وزیر امیرخان متقي سره د کډوالو د ستونزو په ګډون د اړیکو پر پراختیا او د مسایلو د سوله ییز حل په تړاو خبرې کړې دي.

د طالبانو بهرنیو چارو وزارت د پاکستان د بهرنیو چارو وزیر اسحاق ډار له قوله ویلي، چې "په پاکستان کې د افغان کډوالو ملکیتونه، جایدادونه او اجانس هېڅوک نه شي ایسارولی." نوموړي ژمنه کړې چې پاکستاني امنیتي ارګانونه به په دې برخه کي د هر ډول خپل سري عمل مخه نیسي.

متقي په دغه لیدنه کې د پاکستان له خوا د افغان کډوالو د جبري اېستلو په اړه خپلې اندېښنې شریکې کړې دي او له پاکستاني پلاوي یې غوښتي، چې په پاکستان کې د مېشتو او راستنېدونکو افغانانو د حقونو د ضایع کېدو مخنیوی وکړي.

برېتانیایي تویوسي اوسیدین په دې وروستیو کې له ډیلي میل سره په مرکه کې افغانستان ته د یو بل او زړه راښکونکي سفر یادونه وکړه.

نوموړي په تېرو دوو کلونو کې ۶۹ هېوادونو ته سفرونه کړي، خو دا ځل یې د نړۍ یو له خطرناکو ځایونو څخه د طالبانو تر کنټرول لاندې افغانستان غوره کړی و.

د هغه ۱۱ ورځنی سفر د پاکستان له پلازمینې اسلام اباد څخه پیل او له هغه ځایه د افغانستان پولې ته ورسید.

هغه په ​​افغانستان کې له کوچنیو کلیو او لویو بازارونو لیدنه وکړه او حتا د طالبانو له یوه غړي سره یې اړیکې درلودې.

د ډيلي میل په وینا، د طالبانو یوه غړي چې د تویوسي هوټل د امنیتي ساتونکي په توګه یې کار کاوه هغه سره معرفي شو.

تویوسي وویل، «ما له بهر څخه خواړه وغوښتل او هغه [د طالبانو ساتونکي] زما خونې ته راوړل. ما ولیدل چې هغه په ​​هرو پنځو دقیقو کې بیرته راځي ترڅو وګوري چې چارې څنګه پرمخ ځي».

برېتانیايي سیلاني ویلي، « ما له هغه [طالب] څخه وپوښتل چې ایا هغه غواړي چې دننه راشي او فلم وګوري. هغه راغی، موږ یو څه خواړه وخوړل او خبرې مو وکړې. بیا یو داسې پېښ شول چې موږ له هغه وروسته هره ورځ یو بل سره لیدل».

هغه وویل: «ما هڅه وکړه چې محتاط واوسم، زه باید محتاط واوسم.»

هغه ویلي، « موږ ډیرې خبرې نه کولې ځکه چې هغه په ​​انګلیسي خبرې نه کولې او ما په فارسي خبرې نه کولې».

نوموړې وايي چې د طالبانو غړی د هغه د جنسي ملګري په توګه "حساس" و او "پوهېده چې څه وکړي."

هغه ویلي، چې طالبان په مینه او ښکلولو کې ښه دي او د لویدیزې نړۍ په څېر یې اړیکې موقتي نه دي.

دغه جنجالي بریتانیایي سیلاني ډیلي میل ته ویلي، "زه هڅه کوم هر هیواد ته چې ځم، جنسي اړیکه ولرم، په ځانګړي توګه چیرې چې دا منع هم وي."

تویوسي وویل: «دا سفر د سترګو پرانیستلو تجربه وه. ما داسې احساس کاوه چې زه په درېیمه نړۍ کې یم، زه واقعا نشم کولی دا تشریح کړم. هر طرف ته ګڼه ګوڼه وه. درنې وسلې، طالبان هر خوا لیدل کېدل».

اوسیدین ویلي، چې طالبان د افغانستان په هر ګوټ کې ځای پر ځای شوي دي.

نوموړي دغه راز له هېواده د وتلو ستونزو ته هم اشاره وکړه، چې پرله پسې پوښتنې ګروېږنې، د ټوپکو ډزې او د وېزې د چاپ شوې کاپي نه لرلو ستونزې پکې شاملې دي.

اوسیدین څو ځله فکر کړی و چې په افغانستان کې به ژوندی پاتې نشي او دا سفر یې د ژوند پای دی.

اوسیدین پلان لري چې په راتلونکو اونیو کې اوکراین ته په بس کې سفر وکړي او بیا ګرجستان ته خپل سفر ته دوام ورکړي.

د طالبانو تر واک لاندې د باختر دولتي اژانس د خبر له مخې، په دې کتنه کې د بهر مېشتو افغانانو مشورتي جرګې د ګډونوالو په استازیتوب، نور حکیمیار د دغې جرګې د فعالیتونو په اړه معلومات ورکړل او ویې ویل چې دغه جرګه له طالبانو، افغانانو او نړیوالو سره د خبرو، تفاهم او همکارۍ له لارې په افغانستان کې د سولې، ثبات او پرمختګ لپاره کار کوي.

حکیمیار همدا رنګه د یادې جرګې یو لړ ستونزې، غوښتنې او وړاندیزونه شریک کړي او د حل غوښتنه یې کړې، خو باختر اژانس ددې جرګې غوښتنې او وړاندیزونه نه دي په ډاګه کړي.

د طالبانو اطلاعاتو او کلتور وزیر خیرالله خیرخواه د خپلې پر وینا پرمهال ویلي چې «د هېوادوالو د هوساینې لپاره شپه او ورځ هڅې کوي او د خلکو د ستونزو لپاره د حل لارې لټوي».

هغه ویلي:« د دې وخت دی چې ټول د دغه نظام په ساتنه کې خپل مسوولیت ترسره او ملاتړ یې وکړي.»

طالبانو په خپلو خبرپاڼو کې ددې جرګې د اساسي غوښتنو، چې د نجونو پرمخ د تعلیمي مرکزونو پرانیستل او مېرمنو ته د کار اجازه ده، یادونه نه ده کړې.

افغانستان ته د بهر مېشتو افغانانو جرګې په لومړي سفر کې د جرګې غړو په خپلو ویناوو کې د نجونو د زده‌کړو او په ټولنیزو، اقتصادي او سیاسي برخو کې د مېرمنو د ونډې موضوع مطرح کړې وه.

د یادې جرګې ځینو غړو ویلي و چې هغه وخت د طالبانو د کورنیو چارو وزیر سراج الدین حقاني او ځينو نورو طالب مسوولینو ورسره په ناستو کې منلې وه، چې دا مسایل به له خپل مشر سره شریکوي.

د افغانستان لپاره د پاکستان ځانګړی استازی وايي، چې د ملي ناورین د معلوماتو مدیریت مرکز (NCIMC) کې له افغان کډوالو سره د مرستې او د احتمالي ځورونې د شکایتونو د ثبت لپاره یو ۲۴ ساعته فعال فدرالي کنټرول روم جوړ شوی دی.

محمد صادق وايي، چې دا کنټرول خونه د افغانانو د بیرته ستنولو بهیر کې د شفافیت او انساني چلند د تامین لپاره کار کوي او هر ډول شکایتونو ته به رسیدنه کوي.

یادې خونې د مرستې کرښې په نامه یو شمېر د اړیکو شمېرې هم خپرې کړې، چې افغانان کولای شي ددې شمېرو له لارې له یادې ادارې سره په اړیکه کې شي.

د پاکستان دا ګام داسې مهال دی، چې په دې وروستیو کې د افغان کډوالو د ستنولو په بهیر کې ددغه هېواد پر امنیتي ادارو تور لګول شوی، چې له افغان کډوالو سره د بشري حقونو خلاف چلند کوي او مالونه او توکی هم ترې ګرځوي.

پاکستان د مارچ میاشتې له لسمې راهیسې د افغان کډوالو د جبري اېستلو بهیر پیل کړی او تر اوسه یې تر ۸۰ زرو ډېر کسان افغانستان ته شړلي دي.

طالبانو نن د یکشنبې په ورځ، د غويي پر لومړۍ نېټه، د ددې ډلې تر واک لاندې د ملي دفاع وزارت اړوند د هوایي ځواک او هوایي مدافعې پوهنتون څخه لس تنه پیلوټان فارغ کړل.

د دغو پیلوټانو د فراغت په مراسمو کې، چې د « مجاهدو پیلوټانو» اصطلاح ورته کارول شوې، د یادې ډلې ګڼو کسانو او دفاع وزارت مسوولانو ګډون درلود.

د فراغت دې غونډې ته د طالبانو د حج او اوقافو وزارت مرستیال عزیزالرحمن"منصور" په خپلو خبرو کې وویل: « د دې نظام دفاع او ساتنه پر موږ باندې فرض ده، کوشش وکړئ خپل مسوولیت ته مسوولیت ووایئ».

هغه زیاته کړه، « «د مجاهدينو په تقوا او برکت سره دا فتح راکړل شوه، همداسې به الله تعالی نوره کاميابي هم را په نصیب کړي.»

ددې مراسم په پای کې یادو پیلوټانو ته بری لیکونه ووېشل شول.

د طالبانو دغو فارغو شويو پیلوټانو درې کلنې زده کړې په هوايي پوهنتون کې پای ته رسولې، چې شپږ تنه یې د C۲۰۸ او څلور نور دMI ۱۷ الوتکو پیلوټان دي.

طالبانو تېر کال د ۱۴۰۳ کال د وږي پر ۲۵مه خبر ورکړ، چې د دفاع وزارت هوايي ځواک پوهنتون څخه درې پیلوټان فارغ شول.

سیګار تېر کال یو رپوټ ورکړی و، چې له طالبانو وړاندې په جمهوري نظام کې افغانستان شاوخوا ۶۰۰ پیلوټان لرل خو د طالبانو له واک ته رسېدو سره زیاتره پیلوټان له هېواده ووتل او محدود شمېر یې په هېواد کې پاتې شول.

د طالبانو په روانه واکمنۍ کې د شاوخوا څلور څرخکو د لوېدو رپوټونه ورکړل شوي، چې په وروستي ځل د فراه په فیروز کوه کې یوه چورلکه را پرېوته.

د سقوط شویو الوتکو لامل هم د طالبانو په هوايي ځواک کې د کم تجربه او غیر مسلکي کسانو حضور بلل شوی دی.