د بندرعباس د چاودنې د مړو شمېر ۲۵ تنو ته رسېدلی او د ټپیانو شمېر له ۱۱ سوه څخه اوښتی

دا برید د اسراییل او ایران پلوه اورپکې ډلې ترمنځ د نازک اوربند یوه بله ازموینه وه.

نږدې یو ساعت وروسته له هغه چې اسراییلي پوځ د حدث د سیمې اوسېدونکو ته د وتلو امر وکړ، د رویټرز په ژوندۍ ویډیو کې له ودانۍ څخه لوی لوګی پورته شو.

د اسراییل د دفاع وزیر یسرایل کاتز په یوه بیان کې ویلي، چې د حزب الله دقیق توغندي «د اسراییل دولت ته یو مهم ګواښ دی.»

د حزب الله له خوا په دې اړه سمدستي څه نه دي ویل شوي.

وروستی برید د متحده ایالاتو په منځګړیتوب شوي اوربند باندې فشار زیاتوي چې تېر کال پرې د اسراییل او حزب الله ترمنځ ویجاړونکې شخړه پای ته ورسېده.

د لبنان لپاره د ملګرو ملتونو ځانګړي همغږي کوونکې جینین هینس پلاسچارت په خپل اېکس کې لیکلي: «د بېروت په سوېلي څنډو کې د نن ورځې برید د هغو خلکو ترمنځ د نوي تاوتریخوالي وېره رامنځته کړې چې نورمال حالت ته د راستنېدو لپاره لېواله دي.»

هغه د ملګرو ملتونو د امنیت شورا پرېکړه لیک ته په اشارې سره زیاته کړه: «موږ له ټولو خواوو څخه غواړو چې د هر هغه عمل مخه ونیسي چې د دوښمنۍ د تفاهم د پای ته رسېدو او د ۱۷۰۱ SCR پلي کولو ته زیان رسوي.»

د لبنان ولسمشر جوزف عون د نومبر په میاشت کې د اوربند د موافقې د تضمین کوونکو په توګه په امریکا او فرانسې غږ وکړ، چې اسراییل دې ته اړ کړي چې خپل بریدونه ودروي.

هغه په ​​یوه بیان کې ویلي، «د ثبات په کمزوري کولو کې د اسراییل دوامدارې کړنې به کړکېچ لا پسې پراخ کړي او سیمه به په ریښتینې توګه له ګواښ سره مخامخ کړي.»

سرګي لاوروف ویلي، چې تېره اونۍ په کییف کې د استوګنې پر ودانۍ د روسیې وژونکی توغنديز برید "ملکي" هدف نه و.

لاوروف له سي بي اېس سره په یوې مرکه کې زیاته کړې: «موږ به هغه ځایونه په نښه کړو چې د اوکراین د پوځ له خوا کارول کېږي. د بهرنیو هېوادونو د ځینو اجیرانو له خوا او د ښوونکو له خوا چې اروپایانو په رسمي توګه د روسیې د ملکي ځایونو په نښه کولو کې مرسته کړې.»

د جمعې په ورځ په ټولنیزو رسنیو کې د متحده ایالاتو ولسمشر ډونالډ ټرمپ له خوا د روسیې د ولسمشر ولادیمیر پوتین یو نادر غندنه وکړه: «ولادیمیره، ودرېږئ.»

زېلېنسکي چې د پاپ فرانسس د جنازې دمخه د شنبې په ورځ په روم کې له ټرمپ سره ولیدل، په ټېلګرام کې یې لیکلي، چې د هغه لوړپوړي پوځي قوماندان راپور ورکړی چې روسیې د یکشنبې په ورځ شاوخوا ۷۰ بریدونه ترسره کړي.

نوموړي وویل، چې وضعیت لاهم ستونزمن دی.

هغه د یکشنبې په ورځ لیکلي: «په محاذ کې وضعیت او د روسیې د پوځ ریښتینی فعالیت دا ثابتوي چې اوسمهال د نړۍ له خوا پر روسیې د دې جګړې د پای ته رسولو لپاره کافي فشار نه شته.»

لاوروف دا هم وويل، چې روسیه به د ایران د غني شويو اټومي موادو ذخیره کولو ته چمتو وي که چېرې متحده ایالات او ایران دواړه په دې باور وي چې دا به ګټور وي.

شیخ محمد بن عبدالرحمن ال ثاني چې د بهرنیو چارو وزیر هم دی، وویل: "موږ د پنجشنبې په ورځ د نورو غونډو په پرتله یو څه پرمختګ لیدلی خو موږ اړتیا لرو چې د وروستۍ پوښتنې ځواب ولرو: دا جګړه څنګه پای ته ورسوو. دا د ټولو خبرو اترو کلیدي ټکی دی."

د اسراییل څارګرې ادارې موساد مشر ډیویډ برنیا د پنجشنبې په ورځ دوحې ته سفر وکړ، چې په غزه کې نوي اوربند ته د رسیدو په هڅو کې له شیخ محمد سره وګوري.

شیخ محمد ونه ویل چې په وروستیو ورځو کې د اوربند په خبرو کې په کومو برخو کې پرمختګ شوی، خو ویې ویل چې حماس او اسراییل د خبرو د وروستي هدف پر سر اختلاف لري.

هغه وویل که چیرې اسراییل په غزه کې جګړه پای ته ورسوي حماس چمتو دی چې پاتې ټول اسراییلي یرغمل خوشې کړي

خو اسرایل غواړي چې حماس د جګړې د پای ته رسولو په اړه د روښانه لید له وړاندې کولو پرته پاتې یرغمل خوشې کړي.

شیخ محمد د ترکیې د بهرنیو چارو له وزیر هاکان فیدان سره په یوه خبري کنفرانس کې وویل: "کله چې تاسو د اړخونو ترمنځ ګډ هدف نه لرئ، زه باور لرم چې د جګړې د پای ته رسولو فرصتونه به ډېر کم شي."

فیدان وویل چې د ترکیې چارواکو له حماس سره خبرې کړې چې دا ډله به په غزه کې د اوربند څخه هاخوا یوې موافقې ته چمتو دي او هدف یې د دوه دولتونو حل په ګډون له اسراییل سره د کړکېچ د پایداره حل لاره ده.

اسراییل د مارچ په اتلسمه په غزه کې د جنورۍ په میاشت کې شوي اوربند له ماتیدو وروسته خپل بریدونه بیا پیل کړل او ویې ویل چې پر حماس به تر هغه فشار ته دوام ورکړي چې په محاصره کې پاتې یرغمل شوي کسان خوشې کړي.

ویل کیږي چې تر ۲۴ پورې اسراییلي یرغمل شوي لا هم ژوندي دي.

د غزې جګړه د ۲۰۲۳ کال د اکتوبر په ۷ مه د حماس له برید وروسته پیل شوه، چې د اسراییل د شمیرو له مخې، ۱,۲۰۰ کسان یې ووژل او ۲۵۱ یرغمل یې غزې ته وتښتول.

له هغه وخت راهیسې، د سیمه ییزو روغتیایی چارواکو په وینا، د اسراییل په بریدونو کې د ۵۱ زره ۴۰۰ څخه ډیر فلسطینیان وژل شوي دي.

د ایران دولتي رسنۍ صدا او سیما راپور ورکړی، چې مسعود پزشکیان د یکشنبې په ورځ بندر عباس ته سفر وکړ.

پزشکیان په بندر عباس کې له رسنیو سره په خبرو کې ویلي، چې د سفر موخه یې د پېښې څیړل او د یادې پېښې قربانیانو ته رسیدنه ده.

نوموړي د رسنیو سره د خبرو پرمهال وویل:« اوس راغلی یم چې له نږدې وګورم، که داسې کوم څه وي، چې د حکومت له لورې یې موږ و څیړو. حتما هڅه کوو، کوم کسان چې په دې پېښه کې وژل شوي او ټپیان شوي د هغوی کورنیو ته رسیدنه وکړو.»

مسعود پزشکیان د خپل دغه سفر پرمهال د هوا له لارې په بندرعباس کې د پېښې له ځای څخه د لیدو ترڅنګ په پېښه کې د ټپي شویو کسانو او د قربانیانو له کورنیو سره هم لیدلي.

د رسمي شمېرو له مخې، د ایران په بندر عباس کې د چاودنې له امله ۲۸ کسان مړه، ۶ ورک او ۸۰۰ ټپیان شوي دي.

د یکشنبې په ورځ د کرملین له خوا په خپره شوې خبرپاڼه کې ویل شوي چې پوتین د قربانیانو له کورنیو سره خواخوږي ښودلې او د ټپیانو د عاجلې روغتیا هیله یې کړې ده.

د روسیې د بیړنیو حالاتو وزارت ویلي، چې د اور وژنې یوه ځانګړې الوتکه (Beriev Be-200) او یوه (Ilyushin Il-76) نظامي ترانسپورتي الوتکه به ایران ته واستول شي، چې د پېښې د عواقبو په کنټرول کې مرسته وکړي.

ایراني دولتي رسنیو خبر ورکړی چې د شنبې په ورځ د بندر عباس په ستر بندر کې د کیمیاوي موادو د چاودنې له امله لږ تر لږه ۲۵ کسان وژل شوي او له ۷۰۰ زیات نور ټپیان دي.

د رویټرز د رپوټ له مخې، د بندر عباس بندر کې د شنبې ورځې چاودنې له امله د وژل شویو کسانو شمېر لږ تر لږه ۲۵ تنو ته رسېدلی او له ۷۰۰ ډېر نور ټپیان دي.

د چارواکو په وینا، دا چاودنه چې احتمالاً د کیمیاوي موادو له امله رامنځته شوې، د بندر په شهید رجايي برخه کې شوې چې د ایران د کانټینرو ستر بندر په توګه پېژندل کېږي.

د چاودنې زور د بندر عباس ښار شاوخوا څو کیلومتره ساحه کې د ودانیو کړکۍ ماتې کړې، د بار وړونکو کانټینرونو فلزي برخې یې شلولې او هلته زېرمه شوي توکي یې سخت زیانمن کړي دي.

د ایران د کړکیچ مدیریت اداره وايي، له ۷۵۲ ټپیانو څخه ۱۹۰ تنه لا هم په روغتونونو کې تر درملنې لاندې دي.

د کورنیو چارو وزیر سکندر مومني، چې د پېښې ځای ته تللی و، ویلي، د یکشنبې تر سهاره۸۰ سلنه اور مړ شوی و او د اور وژنې هڅې به څو نور ساعتونه دوام وکړي.

په هغو برخو کې چې له اور یا چاودنې څخه خوندي پاتې شوې وې، عملیات بېرته پیل شوي دي.

که څه هم چارواکي کیمیاوي مواد د پېښې اصلي لامل ګڼي، خو د چاودنې دقیق علت لا نه دی څرګند شوی. ولسمشر مسعود پزشکيان د پېښې د څېړنې امر ورکړی او سیمې ته یې سفر کړی.

د کړکېچ مدیریت ادارې ویاند ویلي، چې د کیمیاوي موادو د ناسمو زېرمه کولو له امله د خطر خبرداری ورکړل شوی و، خو د حکومت ویاندې فاطمه مهاجراني له واردمخه قضاوت نه دډډې کولو غوښتنه کړې ده.

دغه پېښه په داسې حال کې شوې چې ایران له امریکا سره په عمان کې د اتومي پروګرام پر سر د خبرو درېیم پړاو پیل کړی دی.