افغانستان د یو ورځنیو کرېکټ سیالیو په درجه بندۍ کې د لومړي ځل اووم مقام ته پورته شوی
د افغانستان کرېکټ ملي لوبډلې د لومړي ځل لپاره د کرېکټ نړۍوالې شورا (ای سي سي) د یو ورځنیو سیالیو تازه درجه بندۍ کې اووم مقام ترلاسه کړی.
د افغانستان کرېکټ ملي لوبډلې د لومړي ځل لپاره د کرېکټ نړۍوالې شورا (ای سي سي) د یو ورځنیو سیالیو تازه درجه بندۍ کې اووم مقام ترلاسه کړی.
تر دې وړاندې افغان کرېکت لوبډله په اتم کې مقام کې و، خو ورستیو پرله پسې بریاوو د کرېکټ نړۍوالې شورا درجه بندۍ بدلې کړې او افغان لوبډله له اتم نمبر څخه اووم مقام ته پورته شوه.
په نړۍوالو یو ورځنیو سیالیو کې د تېرو څو کلونو راهیسې افغان ملي لوبډلې غوره کارکردګي کړې.
کرېکټ بورډ په خپلې فېسبوک پاڼې لیکلي: «په دې جمله کې د ۲۰۲۳ کال یو ورځنیو سیالیو نړۍوال جام کې د افغان لوبډلې غوره کارکردګي، دغه راز ۲۰۲۴ کال کې په پرلپسې ډول د یو شمېر یو ورځنیو سیالیو لوبلړۍ ګټل او اتلانو جام کې غوره کارکردګي هغه څه دي چې افغان ملي لوبډله یې د بریا نویو لوړو ته ورسوله.»
د افغانستان د کرېکټ ملي لوبډلې په اړه په نړۍواله کچه نظر دا و، چې دا لوبډله تر ډېره شل اوریزه سیالیو کې پرمختللې ده ولې ورستیو بریاوو دا وښوده چې د نړۍ یو له غوره لوبډلو څخه ده.
یوازې څلور ورځنۍ (ټېسټ) سیالۍ دي چې افغان لوبډله پکې هغه ډول نه ده ځلېدلې، خو په دې وروستیو کې کرېکټ بورډ دغه سیالیو لپاره هم هڅې ګړندۍ کړي دي.
تاره په کور دننه د احمدشاه ابدالي فرسټ کلاس (څلور ورځنۍ) لوبې د ننګرهار په کوربتوب پیل شوي دي، په دغه لوبو کې څلور لوبډلې ګډون لري، چې د ملي، الف، نولس کلنو او د میرویس نیکه لوبو ځلېدونکي لوبغاړي پکې برخه لري.
واک ته د طالبانو له رسېدو سره سم دغې ډلې د ښځو د نورو ورزشونو تر څنګ د افغانستان د فوټبال ښځینه لوبغاړې هم له لوبو منعه کړې دي؛ خو اوس د دغه لوبډلې غړو په جلا وطنۍ کې فعالیتونه پیل کړي او د فوټبال له نړۍوالې شورا څخه د رسمیت پېژندنې غوښتنه کوي.
د نیویارک ټاېمز ورځپاڼې د راپور له مخې، فاطمه فولادي چې په ۲۰۲۱ کال کې د افغانستان د ۱۷ کلنو ملي لوبډلې لپاره یې د تاجکستان پر وړاندې ګول وهلی و؛ تر هغې سیالۍ یوازې دوه میاشتې وروسته اړه شوه، چې له هېواده ووځي.
هغه د کابل هوایي ډګر له لارې د تخلیې پر مهال امریکا ته تللې ده.
د ۲۰۲۱ کال په اګسټ میاشت کې د ښځو د ملي لوبډلې له ۷۵ څخه زیاتو غړو، لوبغاړو، روزونکو او کورنیو یې د FIFPro یا د نړۍوالو لوبغاړو ټولنې په مرسته اسټرالیا او یو شمېر نورو اروپایي هېوادونو ته پناه یووړه.
اوسمهال په افغانستان کې ښځینه ورزشونه بشپړ بند دي او د طالبانو تر واک لاندې فوټبال فدراسیون د ښځو لوبډلې په رسمیت نه پېژني.
د فیفا له مقرراتو سره سم، هره رسمي لوبډله باید د خپل هېواد د رسمي فدراسیون لهخوا تایید شي.
د طالبانو د بیا ځلي واک راپه دېخوا د افغانستان د ښځو لوبډلې کومه رسمي لوبه نه ده ترسره کړې او له نړۍوالو رده بندیو هم لرې پاتې شوې ده.
نیلاب محمدي چې مخکې د ملي ټیم بریدګره او کپتانه وه؛ اوس د اسټرالیا په ملبورن ښار کې د Sky United لوبډلې لپاره لوبه کوي.
هغې له افغانستانه د وتلو وروسته د استرالیا د ښځو د اووم لیګ په AWT کې بیا له سره لوبې پیل کړې. نیلاب وايي، د افغانستان لوبډله د بریا او هیلو نښه ده.
خالده پوپل، چې د افغانستان د ښځو د ملي فوټبال ټیم بنسټ اېښودونکې او د فوټبال فدراسیون لومړۍ ښځینه غړې وه؛ اوس په ډنمارک کې ژوند کوي.
سره له دې چې د امنیتي ګواښونو سره مخ ده، لا هم د افغان ښځو فوټبال ته کار کوي.
هغې ویلي، فوټبال د افغان ښځو د غږ انعکاس دی او دغه لوبغاړې له رواني ستونزو سره سره لا هم هوډمنې دي.
هغې د فوټبال له نړیوال فدراسیون څخه غوښتنه کړې، چې په غوره امنیتي چاپېریال کې دې د افغانستان ښځینه فوټبالرانو ته د سیالیو اسانتیاوې برابرې کړي.
فیفا د ۲۰۲۵ کال د مارچ میاشت کې د SRA یا د سپورتي حقونو د ټلوالې راپور په غبرګون کې ژمنه وکړه، چې له افغان ښځو او نجونو ملاتړ کوي او هغو لوبغاړو ته چې بهر مېشت دي، د لوبو زمینه برابروي؛ خو تر اوسه د افغانستان د ښځو د ملي لوبډلې رسمي پېژندنې په اړه پرېکړه نه ده شوې.
نیلاب محمدي وايي: «که فیفا موږ په رسمیت ونه پېژني، دا به لویه ماتې وي؛ خو موږ به تسلیم نه شو.»
دغې لوبډلې یو انلاین کمپاین هم پیل کړی، چې تر دې دمه یې له ۱۸۵ زرو زیاتو کسانو لاسلیک کړی.
دغه ستونزې یوازې فوټبال پورې محدودې نه دي پاتې؛ بلکې د کرېکټ نړۍوالې شورا (ICC) هم د افغانستان د ښځو د کرېکټ اړوند خورا محتاط چلند کړی دی.
د افغانستان د کرېکټ ښځینه لوبغاړې چې په اسټرالیا او ځینو نورو هېوادونو کې جلا وطنه دي، په دې وروستیو کې یې یو ځل بیا خپله لوبډله راټوله کړې او سیالۍ یې هم پیل کړې دي.
افغان ابدالیانو لوبډله د سریلانکا الف لوبډلې پر خلاف په څلور ورځنۍ لوبه کې د ۳۰۸ منډو په توپیر له ماتې سره مخ شوه.
دا لوبه د ابوظبۍ په کرېکټ لوبغالي کې وشوه او د سریلانکا الف لوبډلې د لوبې په لومړۍ پاڼۍ کې ۴۰۶منډې وکړې. لاهېرو اودارا ۱۰۷ او سونال دینوشا ۱۰۴ منډې جوړې کړې . د افغان ابدالیانو لهخوا ځوان توپاچونکي بشیراحمد د سیالې سریلانکایۍ لوبډلې ۴وېکټي ترلاسه کړې.
په ځواب کې افغان ابدالیانو د خپلو ټولو لوبغاړو په زیان یوازې ۱۶۸ منډې وکړې. په دې پاڼۍ کې افسرخان ځاځي ۵۴ او ضیا شریفي ۲۲ منډې وکړې.
سریلانکایي توپ اچوونکي ایشته وجیساندرا او تهارندو رتاناياکه د افغان لوبډلې پر وړاندې ښه وځلیدل. وجیساندرا ۶ ویکټې ترلاسه کړې.
په دویمه پاڼۍ کې د سریلانکا الف لوبډلې بیا ۳۷۶ منډې جوړې کړې او څلور لوبغاړي یې وسوځېدل. نوانیډو فرناندو ۱۰۲ او پاوان رتاناياکه ۱۰۰ منډې جوړې کړې.
افغان ابدالیانو د دویمې توپوهنې پر مهال ښه مقاومت وکړ، خو پایله یې بدله نه شوه. دوی ۳۰۶منډې وکړې. درویش رسولي ۱۲۱ او افسر خان ځاځي ۸۲ منډې جوړې کړې.
وجیساندرا یو ځل بیا په دې پاڼۍ کې د افغان توپ وهونکو پر وړاندې ښه وځلېد او ۴ وېکټې یې ترلاسه کړې.
که څه هم افغانستان د لوبې په وروستیو کې هڅه وکړه چې دا سیالي مساوي کړي، خو د سریلانکا الف لوبډلې افغان توپوهونکي را ایسار کړل او د ۳۰۸ منډو په توپیر یې ځان بریا ته ورساوه.
د یادونې ده چې له دې وړاندې هم د افغانستان، اېرلېنډ او سریلانکا د درېاړخیزې لوبلړۍ دوه پنځوس اوریزې سیالۍ د سریلانکا الف لوبډلې ګټلې وې او دا لوبلړۍ یې په خپل نوم کړې وه.
د افغان ابدالیانو (الف) کرېکټ ملي لوبډلې د سریلانکا له الف لوبډلې سره د را روانې څلور ورځنۍ (ټېسټ) سیالیو لپاره د بشپړ چمتوالي په موخه تمرینات ترسره کړي. یادې سیالۍ به د را روانې سې شنبې په ورځ پیل شي.
دغه سیالۍ په متحده عربي اماراتو کې د افغانستان په کوربتوب ترسره کېږي.
د کرېکټ بورډ د معلوماتو له مخې، افغان الف لوبډله به د روانې اپرېل میاشتې په ۲۹مه نېټه د یادې لوبډلې پر وړاندې څلور ورځنۍ لوبه پیل کړي، چې د راتلونکې مې میاشتې تر دویمې نېټې پورې به دوام وکړي.
کرېکټ بورډ ویلي، چې د دغه سیالۍ لپاره د ټېسټ سیالیو نوي لوبغاړي د افغان ابدالیانو لوبډلې سره یو ځای شوي دي.
تر دې وړاندې د سریلانکا الف ملي لوبډلې د افغانستان په کوربتوب د اکسپلور درې اړخیزه یو روځنیو سیالیو کې اېرلېنډ الف لوبډلې ته په ماتې ورکولو اتلولي ګټلې ده.
په دغو سیالیو کې سریلانکا افغان ابدالیانو ته دوه ځلې ماتې ورکړه.
د افغانستان د کرېکټ ملي لوبغاړی او په نړیواله کچه مشهور ستوری راشد خان وايي، افغان ملي لوبډله د کرېکټ نړیوالې شورا د لوی ټورنمنټ ګتلو ته چمتو ده. ښاغلي خان دا خبره د اسټرالیا ملي لوبډلې له پخواني لوبډلمشر مایکل کلرک سره په یوه پوډکاسټ کې کړې ده.
نوموړی وایي، افغان لوبډلې په ورستیو کلونو کې ډیر پرمختګ کړی او په ډیرو لوبو کې د ای سي سي ټورنمټونو ګټلو نه نږدې شوې ده.
راشد خان دې پوډکاسټ کې د افغان کرېکټ د ملي لوبډلې پر پرمختګونو، د لوبډلې پر پیاوړتیا، د افغان لوبډلې د روزونکي او د افغانستان د کرېکټ پر روښانه راتلونکي غږېدلی دی.
راشد خان د مایکل کلرک د یوې پوښتنې په ځواب کې چې کله به افغانستان د کرېکټ نړیوالې شورا یو ټورنمټ وګټي وویل:« زه فکر کوم چې دا ډول باور شته او زه تل دا باور لرم. که د ۲۰۲۴ کال نړیوال جام ته وګورو موږ ډیر نږدې شوي وو، چې داسې څه پېښ شي.»
نوموړی وايي، په ورستیو څو کلونو کې افغان لوبډلې ډیر پرمختګ کړی او د نړیوالو جامونو په څیر مهمو لوبو کې یې د نړۍ غوره لوبډلو ته یې ماتې ورکړې دي.
نوموړي د ۲۰۲۴ کال کرېکټ نړیوال جام ته په اشاره وویل، چې افغان کرېکټ لوبډله مهم ټورنمنټونه په مخ کې لري.
راشدخان وايي:«د ۲۰۲۴ کال نړیوال جام هغه څه وو، چې ما یې دمخه تمه درلوده، خو له بدهمرغه هغسې څه ونه شول لکه څنګه چې باید شوي وای.»
راشد خان د تېرکال شل اوریز نړېوال جام په اړه د افغان لوبډلې د غوره لوبیدو په اړه وايي:« د شل اوریز نړېوال جام لپاره موږ ویسټ اینډیز ته ولاړو او موږ د سوېلي افریقا د غوره لوبډلې پر وړاندې لوبه وکړه، هغه استعدادونه چې موږ یې لرو او نوي ځوانان را څرګندیږي، زه احساس کوم، چې موږ د دغه ډول ټورنمنټونو له ګتلو ډیر لرې نه یو.»
افغانستان د ۲۰۲۴ کال شل اوریز نړیوال کې په لومړي ځل کې د نړیوال جام نیمه پایلوبې ته لاره پیداکړه، خو افغانستان په دغه مهمه لوبه کې د ټولو لوبغاړو په سوځیدو سره یوازې ۵۶ منډې جوړې کړې او له سویلي افریقا یې د ۹ وېکټو په توپیر ماتې وخوړه.
په دغه پوډکاسټ کې راشد خان د افغانستان د کرېکټ ملي لوبډلې د روزونکي جانټن ټراټ په اړه وايي، چې هغه د لوبډلې لپاره ډیر مثبت او اغیزمن دی.«تاسو پوهیږئ، له هغه وخت چې جانټن ټراټ له لوبډلې سره یوځای شوی، زه فکر کوم چې موږ دې ډول چلند ته اړتیا درلوده، هغه په لوبغاړو فشار راوړي او پوهیږي، چې څنګه لوبغاړي کنټرول کړي، ځکه چې ډیر لوبغاړي بهر نه دي لوبېدلي او بلد نه دي، نو ټراټ پوهیږي چې کنټرول یې کړي او د هغوی انرژي اداره کړي او زه فکر کوم چې موږ د روزنکي له لوري ښه نظم لرو.»
همدارنګه نوموړی زیاتوي:«له کله چې هغه د لوبډلې سره یوځای شوی دی، د لوبغاړو روغتیا ته ډيره پاملرنه کوي او په دې برخه کې ډیر سخت دی. زموږ لوبغاړي اوس په یو ښه حالت کې دي او زه پوهیږم چې دا د جانټن ټراټ د زیار پایله ده.»
راشد خان په دغه مرکه کې د خپل ټېسټ کرېکټ په اړه هم ږغیدلی او وايي، له تېسټ کرېکټ کولو سره مینه لري.«له ټېسټ لوبو خوند اخلم، کله چې په اوږد فارمټ کې توپ اچونه کوم خوند ترې اخلم. فکر کوم په یوه لوبه کې مې ۹۹.۴ اورونه ولوبول. دومره اورونه مې په یوه لوبه کې د دوو ورځو په جریان کې ولوبول. دا لوبه په اماراتو کې وه. دا زما لپاره ډیر څه وه، ان دوه درې ورځې مې ځایه حرکت نه شو کولی او استراحت مې کاوه.»
ښاغلي خان تر اوسه شپږ ټېسټ لوبې کړې دي.
راشد خان د خپلې لوبډلمشرۍ د تجربو په اړه وايي، په ۲۰۱۹ کال کې د ملي لوبډلې مشري ورته سخت و او دروند بار و.« زما څخه تمه ډیره وه، که کومه لوبه به خرابه وه، نو د ملامتیا ګوته ماته نیول کېدله. پر ما نیوکې کېدي، چې لوبډلمشرۍ زما پر توپ اچونه منفي اغیز کړی دی. که څه هم ما هغه وخت له لوبډلمشرۍ څخه خوند اخیست خو، کله چې مې د ځان په اړه منفي نظریات اوریدل نو بیا مې وویل چې له دې مسولیت څخه باید لاس په سر شم.»
نوموړی وايي، په ۲۰۲۱ کال کې مې دا احساس وکړ، چې د لوبډلې مشري او کنټرول کولی شي.
راشد خان وایي، کله چې د لوبډلمشرۍ مسولیت ورسپارل کېده د کرېکټ بورډ مسولینو ته یې وویل:« ګوری زه دا لوبډله د راتلونکو څلورو پنځو کلونو لپاره غواړم، زه نه غواړم د یو یا دوو کلونو لپاره لوبډلمشر اوسم. ما غوښتل چې لوبډله تر یوځایه ورسوم. نو فکر کوم دایې یو ښه پایله وه، چې لوبډله په ۲۰۲۴ کال نړیوال جام پرمهال تر نیمه پایلوبې ورسیدله.»
همدارنګه نوموړی د هند غوره لیګ لوبو کې د ګوجرات ټیټان لوبډلې لپاره د یوې لوبې د لوبډلمشرۍ پرمهال د چینای سوپر کینګز لوبډلې څخه د لوبې ګټل د یوې مهمې لاسته راوړنې او تجربي په توګه یادوي.«زه اوس له لوبډلمشرۍ خوند اخلم په نورو لیګونو کې مې هم لوبډلمشري کړې ده او لوبډله مې بریا ته رسولي ده، په رشتیا هم زه خوند اخلم.»
راشد خان وايي، د هند په غوره لیګ سیالیو کې لوبیدل یې په لوبیز ژوند کې مثبت بدلون راوستی دی او په دغه لیګ کې د لوبیدلو پرمهال یې ډیرې ښې تجربې ترلاسه کړې او د پخوا په پرتله خپلې روغتیا ته ډیر پاملرنه کوي.«کله چې هند غوره لیګ ته راغلم ومې لیدل چې دوی څومره د خپلې روغتیا په اړه فکر کوي، نو ما فکر وکړ چې زه د دوی نیم هم نه یم. نو پرېکړه مې وکړه، چې خپل ځان روغ وساتم او زحمت وباسم. نو دا په رشتیا هم زما پر لوبیدلو هم اغیز کوي. نو اوس که زه دوه یو ورځنۍ لوبې سر پر سر وکړم، زه به هم هیڅ د ستړیا احساس ونه کړم.»
راشد خان د ۹ کلونو راهیسې د هند په غوره لیګ سیالیو کې لوبیږي، نوموړی پنځه کاله له سنرایزر حیدراباد لپاره او دایې څلورم کال دې چې په هند غوره لیګ سیالیو کې د ګوجرات ټیټان لوبډلې لپاره لوبیږي.
راشد خان چې د تېرو څو کلونو راهیسي د اعتراض په توګه د اسټرالیا په بیګ باش لوبو کې له لوبیدو سره پړیکون کړی وايي، اسټرالیا یې ډیره یادیږي او هلته یې له لوبو خوند اخیست.
«زه هیله لرم چې یو ورځ بېرته هلته لوبو کولو ته راوګرځم.زه د اسټرالیا د بیګ باش په لوبو کې د خپلې لوبډلې هره لوبه ګوره کله چې زموږ لوبډله لوبه بایلي، نو زه ډیر پیغامونه ترلاسه کوم، چې هیله کوو راشه لوبې ته.»
د افغانستان په کوربتوب د ایرلنډ او سریلانکا درې اړخيزه اتلولي د سریلانکا الف کرېکټ لوبډلې خپله کړه او په پایلوبه کې يې ایرلنډ ته په ۵ ویکټو ماتې ورکړه. کوربه افغان ابدالیان کرېکټ لوبډلې د دې سياليو په څلورو لوبو کې یوه بريا او درې ماتې وخوړې.
د افغانستان په کوربتوب د دې درې اړخيزه سیاليو د پایلوبې پچه سریلانکا الف لوبډلې وګټله او لومړی یې ایرلنډ کرېکټ لوبډلې ته د توپوهنې بلنه ورکړه.
ایرلنډ لوبډلې په ۴۷.۲ اور کې سریلانکا ته ۲۰۱ منډې هدف وټاکه.
سریلانکا الف کرېکټ لوبډلې د خپلو پنځو لوبغاړو په سوځېدو په ۳۴.۳ اور کې دغه هدف پوره کړه او په پایلوبه کې يې ایرلنډ ته په ۵ ویکټو ماتې ورکړه.
کوربه افغان ابدالیانو کرېکټ لوبډلې په دې درې اړخیزه سیاليو کې څلور لوبې وکړي، چې د سریلانکا او ایرلنډ سره يې په دريو سیاليو کې ماتې خوړلې او په یوه لوبه کې يې ایرلنډ لوبډله ماته کړې.
د افغانستان کرېکټ بورډ ویلي، چې د افغان ابدالیان کرېکټ لوبډلې يو شمېر لوبغاړي کابل ته رسېدلي او د همدې لوبډلې يو شمېر نور لوبغاړي بیا تېره شپه متحده عربي اماراتو ته ورسېدل.
د بورډ د مالوماتو له مخې، افغان ابدالیان لوبډله به د همدې اپريل مياشتې په ۲۹ مه د سریلانکا الف لوبډلې سره یوازېنۍ څلور ورځنۍ سیالۍ پيل کړي.