د اوپېناېای (OpenAI) شرکت اجراییه مشر سم الټمن وايي، ښايي چټجيپيټي په راتلونکي کې یو داسې چټباټ ته واوړي چې د کاروونکو له ژوند نه ډېر څه زده کړي او هغه په حافظه کې وساتي.
نوموړي د مصنوعي ځیرکتیا په یوې غونډه کې زیاته کړې چې یاده ټېکنالوژي کولای شي ستاسې ټولې پخوانۍ خبرې، کتابونه، برېښنالیکونه او هغه څه چې تاسې لیدلي او لوستلي وي، په حافظه کې وساتې. همداراز دا سېسټم کولای شي له نورو سرچینو نه هم معلومات راټول کړي.
د هغه په وینا، یو شمېر ځوانان او محصلان همدا اوس هم له چټجيپيټي نه د یوه عملیاتي سېسټم (Operating System) په توګه کار اخلي. هغوی خپل فایلونه پهکې اچوي، معلومات ورسره نښلوي او پېچلي پوښتنې ترې کوي چې هممهاله دوی د دغه سېسټم لهخوا کره او چټک ځواب ترلاسه کولای شي.
څه موده مخکې OpenAI په چټجيپيټي کې د «حافظې» (Memory) نومې ځانګړنه اضافه کړه ترڅو د پخوانیو خبرو معلومات وساتي او کاروونکو ته لا ښه مرسته برابره کړي.
سم الټمن همداراز وايي چې ډېری وخت ځوانان د چټجيپيټي له سلا مشورې پرته مهمې پرېکړې نهکوي. هغه زیاته کړې چې مشران خلک یې د ګوګل پر ځای او ځینې نور خلک بیا د ژوند د یوه ښه سلاکار په توګه کاروي.
خو تر اوسه کره څرګنده نه ده چې دا سېسټم به څه وخت د زدهکړې او حافظې ساتنې پړاو ته ورسېږی او همداراز دا هم روښانه نه ده چې دا ټېکنالوژي به د انسانانو د شخصي حریم (پرایویسي) له نظره څومره خوندي وي.
د OpenAI شرکت اجراییه مشر سم الټمن څرګندونې ښيي چې د چټجیپيټي راتلونکې بڼې به وکولای شي د کاروونکو له ژوند سره تړلي معلومات وساتي او تحلیل یې کړي.
د یادونې ده چې د ټېکنالوژۍ د روان ګړندي بهیر د شخصي حریم مسالې، په دې وروستیو کې د خلکو تاوده بحثونه راپارولي، ځکه یو شمېر خلک د محرمیت د افشاکېدو له وجې وېرېږي. د خلکو وېره دا ده چې ګواکې چټجيبيټي به د دوی شخصي حریم په تړاو له نورو سره معلومات شریک کړي.
د جي ایف پي د ۲۰۲۵ کال لپاره د هند د دفاعي ځواک بودیجه د پاکستان د پوځ له بودیجې یوولس برابره زیاته بللې ده او ویلي یې دي چې هند د ۲۰۲۵ - ۲۶ کال لپاره شاوخوا ۷۸.۷ میلیارده ډالره بودیجه لري او پاکستان بیا د ۲۰۲۵ - ۲۶ کال لپاره ۷.۶ میلیارده ډالره بودیجه لري.
پرتلنه ښيي چې هند د پوځي ظرفیت له پلوه تر پاکستان څو برابره پیاوړی دی، چې زیات پوځ او جنګي وسایل لري.
د پوځ شمېر او جوړښت:
• هند: شاوخوا ۵.۱۳ میلیونه نظامي پرسونل لري، چې پکې ۱.۴۶ میلیونه فعاله پوځیان، ۱.۱۵ میلیونه احتیاطي ځواکونه او ۲.۵ میلیونه غیررسمي ملېشې شاملې دي.
• پاکستان: ټولټال ۱.۷ میلیونه نظامي پرسونل لري، چې پکې ۶۵۴,۰۰۰ فعاله پوځیان، ۵۰۰,۰۰۰ غیر رسمي ملېشې(پارامیلیټري) او ۵۵۰,۰۰۰ احتیاطي ځواکونه شامل دي.
هوايي ځواکونه:
• هند: ۲,۲۲۹ نظامي الوتکې لري، چې پکې ۶۴۳ جنګي الوتکې شاملې دي.
• پاکستان: ۱,۳۹۹ نظامي الوتکې لري، چې پکې ۴۱۸ جنګي الوتکې شاملې دي.
ځمکنی ځواک:
• هند: ۳,۱۵۱ جنګي ټانکونه لري.
• پاکستان: ۱,۸۳۹ جنګي ټانکونه لري.
بحري ځواک:
• هند: یوه هوایي بېړۍ، ۱۱ ډیسټرایرونه، ۱۷ فریګیټونه، او ۱۶ ابدوزونه لري.
• پاکستان: ۸ فریګیټونه، ۵ ابدوزونه، او ۳ کورویټونه لري.
اټومې وسلې:
• هند: شاوخوا ۱۷۲ اټومي سرګلولې لري.
• پاکستان: شاوخوا ۱۷۰ اټومي سرګلولې لري.
که څه هم پاکستان د ځینو برخو لکه د ځانچاودو توپونو او راکټي توپخانې غښتلې برخه لري؛ خو هند د پوځي پرسونل، وسلو، او بودیجې له پلوه برلاسی دی.
د دواړو هېوادونو ترمنځ د اټومي وسلو شتون، هر ډول شخړه لا خطرناکه کوي.