د قطر لومړي وزیرمحمد بن عبدالرحمان الثاني او د بهرنیو چارو وزیر له سي این این سره په یوه مرکه کې دا ادعاوې رد کړې چې ګواکې دا الوتکه د قطر له خوا ټرمپ ته ډالۍ وه، چې هدف یې پر متحده ایالاتو د نفوذ درلودل دي، او ویې ویل چې دا الوتکه یوازې د «حکومتونو ترمنځ معامله» وه.
هغه د الوتکې وړاندیز «یوه ډېره ساده معامله» وبلله، خو ویې ویل چې موضوع «لا هم تر قانوني بیاکتنې لاندې ده.»
د امریکا متحدهایالاتونو ستره محکمه د ناقانونه او موقتي کډوالو د نویو زېږېدلو ماشومانو لپاره د امریکا ولسمشر ډونالډ ټرمپ د تابیعت حق بندیز فرمان ارزوي. دغه بندیز د ناقانونه او موقتي کډوالو نویو زېږېدلو ماشومانو د تابعیتاخیستو مخنیوی کوي.
د اسوشیټېډپرېس د راپور لهمخې، قاضیانو د پنجشنبې ورځ په یوې غونډه کې ټینګار کړی چې هڅه کوي د ټرمپ د دغه فرمان د پلي کېدو مخنیوی وکړي، خو ورته مهال ښايي د محکمو صلاحیتونه د ټول هېواد په کچه د حکمونو د صادرولو په برخه کې محدود کړي.
د امریکا اساسي قانون، د ۱۸۹۸ میلادي کال د سترې محکمې د پرېکړې پر بنسټ، ټولو هغو ماشومانو ته چې د دغه هېواد په خاوره کې نړۍ ته راځي، د تابعیت اجازه ورکوي. همدې پرېکړې تر اوسه د ټرمپ فرمان د پليکېدو مخه نیولې ده.
د ډونالډ ټرمپ نوی فرمان د هغه د دویمې دورې ولسمشرۍ دورې هغو پراخو هڅو یوه برخه بلل کېږي چې غواړي د امریکا د کډوالۍ په سیاست کې بدلون راولي. همداراز، هغه حکومت د لاتینې امریکا هېوادونو د سلګونو زرو کډوالو لپاره د لنډمهالې استوګنې پروګرامونو د پای ته رسېدو غوښتنه کړې ده.
د یادونې ده چې د امریکا متحدهایالاتونو سترې محکمې لا تر اوسه پورې خپله وروستۍ پرېکړه نه ده اعلان کړې.
د امریکا ولسمشر ډونالډ ټرمپ وايي چې د فارس خلیج شتمن عربي هېوادونه غواړي په متحدهایالاتونو کې ۱۰ ټریلیون ډالر پانګونه وکړي.
د اناډولو خبري اژانس د راپور پر بنسټ، نوموړي دا څرګندونې د پنجشنبې ورځ د قطر په العُدید هوايي اډه کې د وینا پرمهال کړې دي. د ټرمپ په وینا، قطر له امریکا نه د ۴۲ مېلیارد ډالرو په ارزښت پوځي تجهیزات اخلي او همداراز ۱۰ مېلیارد ډالر پر العُدید هوايي اډې پانګونه کوي.
دا لا څرګنده نه ده چې له سعودي عربستان، قطر او متحده عربي اماراتو پرته نورو کومو عربي هېوادونو د امریکا له ولسمشر سره د پانګونې ژمنه کړې ده؛خو د امریکا د رسمي اعلانونو لهمخې، سعودي عربستان، متحده عربي امارات او قطر به په راتلونکو څو کلونو کې په متحدهایالاتونو کې نږدې ۴ ټریلیون ډالر پانګونه وکړي.
ټرمپ همداراز زیاته کړې چې د امریکا پوځ به ډېر ژر تر بل هر وخت لوی، پیاوړی او پرمختللی شي. د هغه په خبره، د امریکا هوايي ځواک به ډېر ژر د نړۍ د شپږم نسل لومړنۍ جنګي الوتکې یعنې ایف-۴۷ ترلاسه کړي.
د امریکا ولسمشر وايي چې هغه د توغندیزو بریدونو پر وړاندې د متحدهایالاتو د دفاع لپاره د «طلایي ګنبد» په نوم د دفاعي سېسټم د جوړېدو امر هم کړی دی.
ورته مهال، نوموړي زیاته کړې چې که دی ولسمشر وای، روسیې به پر اوکراین برید نه کاوه او همداراز اکتوبر د ۷مې پر اسراییل برید به هم نه و رامنځته شوی.
هغه یو وار بیا له افغانستانه امریکايي ځواکونو وتل «وحشتناک او شرموونکی» بللی او وايي چې د بایډن ادارې باید د بګرام هوايي اډه نه وای پرېښې.
د امریکا ولسمشر د وینا په پای کې ویلي چې د خپلې ولسمشرۍ دورې پرمهال یې د پاکستان او هند ترمنځ اوربند ټینګ کړی او له دواړو هېوادونو سره یې د جګړې پر ځای د سوداګرۍ په هکله خبرې کړې دي. د هغه په وینا، اسلاماباد او نوی ډیلي له دې پرېکړې خوښ دي.
د امریکا ولسمشر ډونالډ ټرمپ د متحده عربي اماراتو له مشر شیخ محمد بن زاید ال نهیان سره د لېدنې پر مهال هغه ته سپینې ماڼۍ ته د ورتګ بلنه ورکړه.
دا بلنه په داسې حال کې ورکول کېږي چې متحده عربي اماراتو ژمنه کړې، چې په راتلونکو لسو کلونو کې به د مصنوعي ځيرکتیا، چیټونو تولید او انرژۍ په برخو کې ۱.۴ ټریلیون ډالر پانګونه وکړي.
په واشنګټن کې د متحده عربي اماراتو د سفارت په وینا، په امریکا کې د دې هیواد اوسنۍ پانګونه اوس یو ټریلیون ډالرو ته رسیږي.
ټرمپ د پنجشنبې په ورځ د متحده عربي اماراتو پلازمینې ته سفر وکړ، چې د خلیج هیوادونو د سفر وروستی تمځای و.
د رویټرز خبري اژانس د راپور لهمخې، د یوې امېندوارې اسراییلۍ ښځې له وژنې وروسته، د اسراییل پوځ اعلان کړی چې په لوېدیځه غاړه کې د پوځي عملیاتو په ترڅ کې پنځه فلسطینیان وژل شوي او یو بل نیول شوی دی.
رویټرز د پنجشنبې په ورځ (مې ۱۵) د اسراییل پوځ په حواله ویلي، دا عملیات د لوېدیځې غاړې په شمال کې د طمون په ښار کې ترسره شوي او پهکې د اسراییلي پوځیانو او وسلوالو کسانو ترمنځ نښته شوې ده. د د یاد پوځ په وینا، دا عملیات په یوې ودانۍ کې د پټو شویو وسلهوالو د لهمنځه وړلو په موخه شوي دي.
د طمون له سیمې نه خپاره شوي انځورونه د یوې ودانۍ له پورتنۍ پوړه د اور لمبې او تور لوګي پورته کېدل ښیي، په داسې حال کې چې اسراییلي ځواکونه بهر د سړک پر سر ځای پر ځای شوي دي. ورته مهال، فلسطین د رسمي خبري اژانس (وفا) وايي، اسراییلي پوځیانو هغه کور چې فلسطینیان پهکې وژل شوي، ویجاړ کړی دی.
دې سره جوخت، د فلسطین د روغتیا وزارت اعلان کړی چې اسراییلي ځواکونو د څلورو کسانو مړي له ځان سره وړي دي. د فلسطین د سرې میاشتې ټولنې هم د یوې سوځېدلې ودانۍ دننه د پنځم مړي د موندلکېدو خبر ورکړی دی.
د اسراییل پوځ همداراز خبر ورکړی چې درې نور وسلهوال کسان د طوباس په ښار کې د جلا عملیاتو په ترڅ کې نیول شوي دي. د پوځ په وینا، د عملیاتو له ځایه وسلې ترلاسه شوي، خو دا څرګنده نه ده چې دا کسان له کومې ډلې سره تړاو لري.
یاده پېښه داسې مهال رامنځته کېږي چې لوېدیځه غاړه په وروستیو میاشتو کې د نښتو د ډېرېدو شاهده ده او په تېرو دوو لسیزو کې د اسراییل ترټولو پراخ پوځي عملیات روان دي. دا په داسې حال کې ده چې په غزه کې هم اسراییل پوځي بریدونه دوام لري.
د امریکا د بهرنیو چارو وزير مارک روبیو په ترکیه کې د روسیې او اوکراین د سولې د خبرو اترو لپاره محدوده خوشبيني وښوده او زياته یې کړه، چې واشنګټن له دې خبرو اترو نه «لویه هيله نه لري.» نوموړي ویلي، چې مسکو دې خبرو ته «د ټيټې کچې پلاوی» استولی دی.
روبیو د ترکیې په انتالیا ښار کې خبریالانو ته وویل، چې نوموړی به د جمعې په ورځ د خپل اوکرايني سیال او پلاوي سره وويني او زياته يې کړه: «زموږ له ډلې به یو څوک د روسیې په خبرو کې برخه واخلي.»
نوموړي ویلي، چې مسکو دې خبرو ته «د ټيټې کچې پلاوی» استولی دی.
د ترکیې اناډولو اژانس په خپل خبر کې د روبيو له قوله ويلي: «دا خبرې به د اوکراین او روسیې ترمنځ وي، زموږ ترکي سیالان به هم په کې حاضر وي او زموږ له ډلې څخه به د مناسبې کچې غړي هم شامل وي.»
نوموړي زياته کړه: «زه غواړم صادقانه ووایم، زه فکر نه کوم، چې موږ د سبا لپاره لوړې هيلې ولرو.»
روبیو وړانديز وکړ، چې یوازي د امریکا او روسیې د ولسمشرانو ترمنځ مستقيمې خبرې د دې شخړې په ختمېدو کې مهم پرمختګ رامنځ ته کولی شي.