ملګري ملتونه: پر غزې د اسراییل د بریدونو له پیل راهیسې ۲۸ زره ښځې او نجونې وژل شوې دي

د برېتانیا دا اقدام د هغه فشار یوه برخه بلل کېږي، چې لوېدیځو هئوادونو لکه کاناډا او فرانسې هم پر اسراییل ډېر کړی دی.

یادو هېوادونو د اسراییل پر هغه چلند چې د غزې خلکو ته یې د خوړو د رسېدو مخه نیولې، نیوکه کړې ده.

د اسراییل دا اقدام په غزه کې د سختې لوږې او بشري ناورین لامل شوی دی.

له دې سره، متحده‌ایالات چې معمولاً د اسراییل ملاتړکونکی یادېږي هم په غزه کې د لوږې د وضعیت په هکله اندېښنه ښودلې ده.

اسراییل تېره اوونۍ تر نړۍوالو فشارونو لاندې څه اندازه بشرپاله مرستو ته اجازه ورکړه، خو ملګري ملتونه وايي چې دا مرستې ډېرې کمې دي او د غزې د خلکو ستونزې نه‌‌شي حل کولای.

د برېتانیا د بهرنیو چارو وزیر ډیوېډ لېمي وايي، چې هېواد یې نه‌شي کولای د اسراییل له حکومت سره سوداګریزو خبرواترو ته دوام ورکړي.

د هغه په ​​وینا، اسراییل په غزه او لوېدیځه غاړه کې یو نه‌منونکي چلند کې ښکېل دی.

همداراز، برېتانیا پر درېیو اشخاصو، دوو غیرقانوني استوګنیزو ځایونو او دوو سازمانونو چې د فلسطینیانو پر وړاندې په تاوتریخوالي کې مرسته کوي، بندیزونه لګولي دي.

په دې کسانو کې مېرمن دانیلا ویس هم شامله ده، چې د یوې افراطي اسراییلي مېشتې په توګه پېژندل کېږي او د «ناحالا» په نوم یو سازمان رهبري کوي.

نوموړې له ډېرو کلونو راهیسې په لوېدیځه غاړه او ختیځ بیت‌المقدس کې د یهودي مېشت ځایونو په جوړېدو کې یې مهم رول لوبولی دی.

دا په داسې حال کې ده، چې برېتانیا، فرانسې او کاناډا تېره ورځ په غزه کې د اسراییل پراخ بریدونه غندلي او ګواښ یې کړی، چې که اسراییل خپل بریدونه ونه دروي او د بشري مرستو بندیز لرې نه‌کړي، د دوی له اقداماتو سره به مخ شي.

د درې واړو هېوادونو په یوه ګډ بیان کې راغلي: «موږ به د نتنیاهو د حکومت د دې ناوړه کړنو پر دوام چوپ پاتې نه‌شو.»

د طالبانو د امربالمعروف وزارت ویاند سیف الاسلام خېبر د سې شنبه په ورځ (د غويي ۳۰مه) د دغه ډلې تر واک لاندې ملي ټلویزیون ته ویلي، چې یاد شمېر مېرمنې یې تېر ۱۴۰۳ کال کې ژغورلې دي.

نوموړي ویلي، چې یادې ډلې د ناوړه دودونو د له منځه وړولو په برخه کې الهي فرمانونه پلي کړي دي.

یاد طالب ویاند ښځو ته د حقونو د ورکړې په برخه کې ټینګار کړی او وایي: « ښځه په اسلام کې د مور، خور، لور او مېرمنې په جامه کې د قدردانۍ او وقار څښتنه او مستحقه ده او د مېرمنو هغه حقوق، چې ښځو ته د هوساینې او عزت جامه ور اغوندي د اسلامي امارت او افغاني ټولنې غوښتنه او لومړیتوب دی.»

په افغانستان کې واک ته د طالبانو له بیا ستنېدو وروسته دغې ډلې ښځې له زده کړو، کار او تګ راتګ منع کړي او پر ځانګړي حجاب کولو یې ټينګار کړی.

که څه هم د ښځو پر وړاندي د طالبانو توند چلند په کور دننه او بهر له سختو نیوکو سره مخ شوی او په وار-وار له دغه ډلې څخه غوښتنې شوي، چې د افغان مېرمنو په وړاندې دې په خپله پالیسي کې له نرمۍ کار واخلي، خو یادې ډلې هېڅکله په دې برخه کې خپله تکلاره بدله نکړه.

هغې د سې‌شنبې په ورځ (د مې ۲۰مه) د اېکس‌پاڼې له لارې په یوه بیان کې زیاته کړې ده: «د زرګونه وږو ماشومانو، ورانو شويو ښوونځيو او روغتونونو، د بشري مرستو د مخنیوي او بې‌ځایه شویو کورنیو لیدل زما زړه ماتوي.»

ملالې د نړۍ له مشرانو غوښتي، چې د اسراییل پر حکومت فشار راوړي څو تاوتریخوالی پای ته ورسوي او د ملکيانو د خونديتوب ملاتړ وکړي.

هغې همداراز له خلکو غوښتنه کړې، چې که وس ولري له بشري مرستندویو بنسټونو سره مرسته وکړي.

د هغې په وینا، د دغو ادارو کارکوونکي په فداکارۍ هڅه کوي چې د انسانانو ژوندونه وژغوري.

دا څرګندونې په داسې مهال کېږي، چې په غزه کې بشري وضعیت له جدي ننګونو سره مخ دی او نړۍالو سازمانونو په وار-وار د وضعیت د خرابېدو په اړه خبرداری ورکړی دی.

د یادونې ده، چې پر غزې د اسراییل هوايي او ځکمني بریدونو په ترڅ کې تر اوسه پورې تر ۵۲ زرو ډېر کسان وژل شوي او زرګونه نور ټپیان دي.

رویټرز خبري اژانس د سې‌شنبې په ورځ (د مې ۲۰مه) د خپلو سرچینو په حواله د دغه اقدام موخه له اسراییل سره د تاوتریخوالي کمښت او د امریکا متحده‌ایالاتونو ولسمشر ډونالډ ټرمپ ته د «ښه نیت» ښودل بللي دي.

اېلي کوهن په ۱۹۶۵ کال کې د سوریې د لوړپوړو چارواکو په منځ کې تر نفوذ ترلاسه‌کېدو وروسته بندي او اعدام شو. 

کوهن په اسراییل کې یو ملي اتل ګڼل کېږي، ځکه د هغه استخباراتو له اسراییل سره د ۱۹۶۷ کال د جګړې په ګټلو کې ډېره مرسته کړې وه.

100%

موساد (د اسراییل استخباراتي سازمان) ویلي، چې دوی دغه ارشیف له سوریې نه د یوې بهرنۍ استخباراتي ادارې په همکارۍ ترلاسه کړی، خو په دې تړاو یې نور جزییات نه دي افشا کړي.

د سوریې یوې امنیتي سرچینې رویټرز ته ویلي، چې د احمد الشرع په مشرۍ وسله‌والو ځواکونو د بشار الاسد د حکومت تر نسکورېدو وروسته د کوهن ارشیف په یوه استخباراتي دفتر کې موندلی او پرېکړه یې وکړه، چې دا د «ښه نیت» د نښې په توګه اسراییل ته وسپاري.

دغه اقدام د دوښمنۍ د کمښت، له امریکا او لوېدیځو هېوادونو سره د اړیکو د ښه‌کېدو او د اسراییل له‌خوا پر سوریې د بریدونو د پای ته رسېدو د هڅو یوه برخه یاده شوې ده.

همداراز راپور ورکړل شوی، چې د اماراتو په منځګړیتوب د سوریې او اسراییل ترمنځ نامستقیمې خبرې روانې دي.

په دې خبرو اترو کې سوریې هوکړه کړې، چې نه یوازې د کوهن ارشیف، بلکې د لبنان په جګړه کې د وژل شویو یو شمېر اسراییلي سرتېرو مړي هم اسراییل ته وسپاري.

د کوهن ارشیف د احمد الشرع په مستقیم تایید سره اسراییل ته سپارل شول دی.

دا پرېکړه وروسته تر هغې کېږي، چې د امریکا ولسمشر ډونالد ټرمپ تېره اوونۍ په ریاض کې اعلان وکړ، چې د سعودي عربستان له وليعهد محمد بن سلمان او د ترکیې له ولسمشر سره تر خبرو وروسته یې پر سوریې بندیزونه پای ته رسوي.

د طالبانو د کار او ټولنیزو چارو وزارت تر چتر لاندې د وړوکتونونو عمومي ریاست لېستونه چې افغانستان انټرنشنل ته رسېدلي، ښيي چې تنقیص شوي ۹۳ پوستونه ټول د مېرمنو دي او له دندو ګوښه شوې دي.

په کابل کې یوې ښوونکې افغانستان انټرنشنل ته وویل: « زما دنده په دولتي وړوکتون کې وه، طالبانو یوه اونۍ مخکې ځواب راکړ او اوس په ډېر بد حالت کې قرار لرو ، یوازې دا معاش باندې مو یو د کور اړتیاوې پوره کېدلې هغه هم بند شو.»

یوه بله تنقیص شوې ښوونکې وايي:« هر ورځ مو د سهار له ۸ بجو څخه تر مازیګر ۴ بجو پورې کار کولو او د میاشتې ۷ زره افغانۍ معاش راکول کېده.»

د معلوماتو له مخې په دولتي وړوکتونونو کې د سلګونو افغان ماشومانو پالنه کېدله.

ځینې ښوونکې د نیوکې په ډول وايي چې د طالبانو له خوا د دولتي وړوکتونو د بستونو کمول به په وړوکتونونو کې د بې سرپرسته ماشومانو وضعیت لاپسې خراب کړي.

طالبان د ۱۴۰۴ کال د تشکیل په تنقیص کې د امنیتي سکتور وزارتونو ترڅنګ له ټولو ملکي ادارو څخه ۲۰ سلنه تنقیص عملي کوي.