ملګري ملتونه: سختو شرایطو روهینګیايي کډوال خطرناکو سمندري سفرونو ته اړ کړي

د پاکستان د پوځ ویاند جنرال احمد شریف او د کورنیو چارو وزارت مرستیال افتاب دراني د یوه ګډ خبري کنفرانس پر مهال، د بلوچستان په خضدار کې د پاکستان د پوځي اکاډمۍ د زده‌کوونکو پر بس د شوې چاودنې په غبرګون کې ادعا وکړه چې هند د پاکستان په ناامنیو کې لاس لري.

دوی یوځل بیا پر هند تور پورې کړ، چې د بلوچستان په خضدار کې د ماشومانو پر بس برید د هند د استخباراتي ادارې تر مشرۍ لاندې ترسره شوی دی.

افتاب دراني وایي: «هند د سندور عملیاتو له ناکامۍ وروسته خپلې پراکسي ډلې د بلوچستان په ناامنیو کې ښکېلې کړې دي. د پاکستان حکومت به دغه ترهګریزې شبکې له منځه یوسي، عاملین به عدالت ته راکاږي، او جدي اقدامات به ترسره کړي.»

هممهاله، د پاکستان د پوځ ویاند وایي چې هند د سیمه‌ییز ثبات د خرابولو هڅه کوي. نوموړی ادعا کوي چې هند په بېلابېلو وختونو کې د بلوچستان په نوشکي، تمپ، هرنايي او لسبیله سیمو کې بریدونه، پر جعفر ایکسپریس او ګاردي برید، او دوه ورځې وړاندې په خضدار کې د ماشومانو پر بس شوي برید کې لاس لري.

د بلوچستان په خضدار کې د پاکستان د پوځي اکاډمۍ د زده‌کوونکو پر بس باندې دوه ورځې وړاندې چاودنه وشوه، چې له امله یې شپږ ماشومان وژل شوي او نږدې ۵۰ نور ټپیان شوي دي.

سرګي زوبکوف زياته کړه، چې د داعش خراسان څانګه او د القاعده ترهګرې ډلې پلويان اوس په فعال ډول د مصنوعي ځيرکتيا له ټېکنالوژۍ څخه په خپلو تبليغاتو کې کار اخلي.

نوموړي د امنيتي ادارو د تېر کال څېړنو له مخې وويل، چې په ۲۰۲۴ کال کې د ترهګريزو ډلو په تبليغاتي تګلاره کې نوې بدلونونه راغلي دي.

زوبکوف وويل: «داعش، خراسان څانګه او القاعده اوس په پراخه توګه له مصنوعي ځيرکتيا څخه ګټه اخلي.»

زوبکوف دغه څرګندونې د روسیې په کراسنویارسک ښار کې د ترهګرۍ ضد غونډې پر مهال وکړې.

هغه خبرداری ورکړ، چې په انټرنېټ کې د ترهګريزو مفکورو د تبليغاتو له زياتېدو سره، د ګډو ګټو لرونکو هېوادونو پر ضد ترهګريز ګواښونه هم ډېر شوي دي.

د ګډو ګټو هېوادونو د ترهګرۍ ضد مرکز مرستيال وويل، چې د داعش خراسان څانګه په افغانستان کې د اطلاعاتو په برخه کې ډېره فعاله ده.

د روسیې د ټاس دولتي خبري اژانس د زوبکوف له قوله لیکلي: «داعش له يوې سيمه ‌ييزې ترهګرې ډلې څخه اوس يوه داسې سازمان ته اوښتی چې پراخې استخباراتي وړتياوې لري او دا له دې امله ده، چې دوی د معلوماتي او مخابراتي ټېکنالوژۍ څخه په ماهرانه ډول د خپلو ګټو لپاره استفاده کوي.»

د روسيې ۱۹مه ځانګړې ناسته چې د «ترهګرۍ ضد» تر سرليک لاندې جوړه شوې، د مې له ۲۲مې تر ۲۴مې نېټې پورې به د کراسنویارسک ښار کې دوام ولري.

په دې ناسته کې د ترهګريزو مفکورو پر وړاندې د مبارزې اړوند موضوعات تر بحث لاندې نيول کېږي.

ډان ورځپاڼه د یاد راپور پر بنسټ زیاتوي، چې تېر کال په پاکستان کې د «۲۴۸ بېلابېلو پېښو په ترڅ کې ۷۹۰ ملکي وګړي» متاثره شوي، چې له دې ‌ډلې څخه «۲۱۰ تنه وژل» شوي دي.

دغه راپور چې د پنجشنبې په ورځ خپور شوی، زياتوي چې د ۲۰۲۳ کال پرتله دا شمېر ۹ سلنه راکم شوی، خو د پېښو شمېر بیا ۱۱ سلنه زيات شوی دی.

راپور د پاکستان په اړه وړاندې کاږي، چې په ۲۰۲۳ کال کې « ۲۱۸ پېښې» ثبت شوې وې، خو په ۲۰۲۴ کال کې دا شمېر «۲۴۸» ته پورته شوی.

همداراز ویل شوي، چې د ملکي تلفاتو ۷۶ سلنه مسووليت وسله ‌والو ډلو پورې تړل کېږي.

د بلوڅ بېلتون پالې ډلې (BLA) له لوري «۱۱۹ تنه ملکي» وګړي يا وژل شوي او يا هم ټپيان شوي دي.

دغه ډله په ۲۰۲۴ کال کې د تر ټولو د ډېرو چاودنو او بریدونو مسووله ګڼل شوې، چې د راپور له مخې د ملکي تلفاتو ۱۵ سلنه مسووليت يې پر غاړه دی.

دا خورا لوړ شمېر ګنل شوی، ځکه په ۲۰۲۳ کال کې د بلوڅ بېلتون پالو يوازې ۲۲ پېښې ثبت شوې وې، خو دا شمېر سږ کال ۴۴۰ بریدونو ته لوړ شوی.

ناڅرګندو وسله والو هم د ملکي تلفاتو ۵۴ سلنه «۴۲۳ پېښو» مسووليت درلود، حال دا چې دا شمېر په ۲۰۲۳ کال کې ۵۴۱ و.

ځانمرګي بریدونه

راپور وايي، چې په ۲۰۲۴ کال کې د ځانمرګو بریدونو کچه هم لوړه وه.

د دغه راپور له مخې، د بریدونو تر شا له څرګندو ډلو څخه يوازې بلوڅ بېلتون پالو (BLA) په ځانمرګو بریدونو کې ټول ټال د «۸۹سلنه ملکي‌وګړو» د وژل کیدو مسووله ده، چې ټول ټال یې «۹۲تنه یوازې په ځانمرګو» بریدونو کې وژلي دي.

بلخوا ناپېژانده وسله والو هم دغه بریدونه کړي، چې د «۶سلنه بریدونو مسوولیت» یې درلود او د مرګ ژوبلې «۱۱سلنه» جوړوله.

د جګړې لس تاوده کلونه

همدا راز ویل شوي، چې په ۲۰۲۴ کال کې په پاکستان کې د وسله والو بریدونو تر ټولو زياتې پېښې ثبت شوې، چې دا شمېر له ۲۰۱۴ کال راهيسې تر ټولو لوړ دی.

روان کال، له ۲۰۱۸ راهيسې تر ټولو زيات ملکي تلفات درلودل او د وسله ‌والو تلفات هم له ۲۰۱۵ راهيسې تر ټولو لوړ ښودل شوي دي.

راپور پاکستان د نړۍ د هغو ۱۵ هېوادونو او سيمو په نوملړ کې شامل کړی، چې په ۲۰۲۴ کال کې د چاودنو او بریدونو له امله په کې تر ټولو زيات ملکي زيانونه ثبت شوي دي.

اسراییل د مارچ میاشتې په پیل کې له لنډمهاله اوربند وروسته، پر غزه خپله محاصره یو ځل بیا ټینګه کړه او له هغې را وروسته يې هلته د بشري مرستو د ننوتو مخه نیولې ده.

تر ۱۱ اوونیو ځنډ وروسته، راپورونه وايي چې د پنجشنبې په ورځ یو شمېر د مرستو بار بار وړونکې موټرې غزې ته ننوتې دي.

تر دې وړاندې، د ملګرو ملتونو د بشري مرستو مشر خبرداری ورکړی و، که چېرې بشري مرستې غزې ته ونه رسېږي، شاوخوا ۱۴ زره نوي زیږېدلي ماشومان به د لوږې له امله مړه شي.

په ورته وخت کې، د لوږې څخه یوې بلې څارونکې ادارې هم ویلي، چې په غزه کې شاوخوا ۵ لکه تنه له لوږې سره لاس او ګرېوان دي.

ملګرو ملتونو همداراز ویلي، چې د تېرې چارشنبې په شپه شاوخوا ۹۰ د مرستو بار لارۍ د کرم شالوم له لارې غزې ته داخلې شوې دي.

خو دغه سازمان ټینګار کړی، چې دا مرستې د غزې د پراخو اړتیاوو د پوره کولو لپاره هېڅ ډول بسنه نه کوي.

د پاکستان جیونیوز شبکې د پښتونخوا د پولیسو په حواله راپور ورکړی، د ۲۰۲۵ کال د جنوري او اپریل میاشتو ترمنځ په پښتونخوا کې ۱۱۶ ښځې وژل شوې دي.

د راپور له مخې، ښځې د کورنیو شخړو، اوږدمهاله دښمنیو او نورو کلیوالي جنجالونو او ناموسي وژنو له امله وژل شوې دي.

د راپور له مخې، تر ټولو زیات شمېر ښځې په مردان کې وژل شوې، چې شمېر یې۴۰ ته رسیږي، په دویم قدم کې ملاکنډ ډویژن راځي چې۲۹ ښځې، دریم پېښور زون چې ۱۹ ښځې او وروستی د بنو ډویژن دی چې۱۳ ښځې په کې وژل شوې دي.

په هزاره زون کې د وژل شویو ښځو شمېر ۸ دی، په داسې حال کې چې په کوهاټ ډویژن کې ۷ښځې وژل شوې دي.

د پښتونخوا ایالت د پولیسو مشر ذوالفقار حمید ویلي، چې د زیانمنونکو جنسونو د ساتنې لپاره ځانګړي تدابیر نیول کیږي. د پولیسو په کچه د ښځو لپاره ځانګړې برخه جوړه شوې، ترڅو ښځې په اسانۍ سره خپل شکایتونه ثبت کړي.

د پولیسو مشر په وینا، په پښتني ټولنه کې ښځو ته د میندو، خویندو او لوڼو په توګه درناوی کیږي، او نه یوازې د حکومتي تګلارو له لارې بلکې د دوی د ساتنې لپاره عملي اقدامات هم ترسره کیږي.

د حمید په وینا، ټول هغه کسان چې د ښځو په وژنه کې ښکیل وو محکمو ته ورپېژندل شوي دي.