د پاکستان د بهرنیو چارو وزارت خبر ورکړی، چې اسحاق ډار له خپل ازبک سیال سعیدوف بختیار اودیلوویچ سره د ازبکستان، افغانستان او پاکستان ګډې اور ګاډي پټلۍ پروژې په اړه د تلیفون په کرښه خبرې کړې دي.
د دغه وزارت په خپرپاڼه کې د ازبکستان د بهرنیو چارو وزیر اودیلوویچ له حوالې راغلي، چې د سیمهییز اتصال د دغې پروژې لپاره د یوه چوکاټ لپاره تړون به ډېر ژر وروستی شي.
خبرپاڼه زیاتوي، چې دواړه خواوو د دوه اړخیزو اړیکو او په سیمه کې د روان وضعیت په اړه هم سره خبرې کړې دي.
د بېلاروس پولیس وایي، چې د افغان او پاکستاني «ناقانونه کډوالو» یوه ۱۹ کسیزه ډله یې د دغه هېواد په پلازمېنه مېنسک ښار کې نیولې ده.
د اېکزاتبر خبري وېبپاڼې د راپور له مخې؛ د مېنسک اجرایوي کمیټې ویلي، د افغانستان او پاکستان څخه دغه ۱۹ کډوال په ناقانونه توګه له روسیې ور اوښتي وو او پلان یې لاره چې لېتوانیا، لاتویا او یا هم پولنډ ته ولاړ شي.
د بېلاروس پولیسو ویلي، چې دوی اوسمهال د دغه کسانو د ناقانونه لېږد د تنظیموونکو په لټه کې دي.
پولیسو زیاته کړې، چې ټول نیول شوي کډوال د کډوالۍ له قوانینو د سرغړونې ادارې ته تر لېږدولو وروسته له دغه هېواده اېستل شوي دي.
په راپور کې راغلي، چې د دغه کډوالو موخه په ناقانونه توګه لوېدیځو هېوادونو ته ننوتل وو.
بېلاروس چې د پولنډ ګاونډی دی، اروپا ته د کډوالو د تګ لپاره یو له اصلي لارو بلل کېږي.
ګڼ کډوال پر دغې لار د سفر پرمهال مړه شوي او یا هم د پولیسو لهخوا نیول شوي دي؛ خو په افغانستان کې د طالبانو د سختو تګلارو، اقتصادي او سیاسي ستونزو له امله ډېری ځوانان لا هم پر دغې ګواښونکې لار د یو ښه ژوند جوړولو په هيله سفر ته زړه ښه کوي.
د افغانستان د جګړې پر مهال د برېتانیا د ځانګړو ځواکونو له لوري د احتمالي «جنګي جنایتونو» د موضوع تر راپورته کېدو وروسته؛ د افغانستان د زرګونه پخوانیو ځانګړو سرتېرو د پناه غوښتنې رد شوې دي.
برتانوۍ رسنۍ ابزرور په راپور کې راغلي، چې کېدای شي ځیني دغه سرتېري د برېتانیا د ځانګړو ځواکونو له لوري په افغانستان کې د ترسره شویو احتمالي جنګي جنایتونو شاهدان وي.
دغې ورځپاڼې د برېتانیا لهخوا د افغانستان د زرګونه پخوانیو ځانګړو سرتېرو د پناه غوښتنې ردېدل خیانت بللی دی.
دا په داسې حال کې ده، چې له تېرو دوو کلونو راهیسې په افغانستان کې د ترسره شویو احتمالي «جنګي جنایتونو» په اړه پلټنې روانې دي.
شواهد ښيي، چې د ۲۰۱۰ او ۲۰۱۳ کلونو ترمنځ د برېتانیا ځانګړو ځواکونو له لوري بې وسلې افغان نارینه او هلکان لومړی نیول شوي او بیا وژل شوي دي.
په ګڼو راپورونو کې ویل شوي، چې ځیني دغه کسان ان د خپل په خوبځایونو کې په ډزو وژل شوي دي.
ابزرور لیکلي، کله چې د برېتانیا لوړپوړو پوځي افسرانو ته د دغو وژنو په اړه وضاحت ورکړل شو؛ هغوی دغه لاملونه «نا منل شوي او د خندا وړ» وبلل.
له هغه وروسته چې د ناټو ټلوالې ځواکونه له افغانستانه ووتل؛ د برېتانیا د ځانګړو ځواکونو غړو تمه لرله، چې هغه افغان ځانګړي ځواکونه چې له دوی سره اوږه په اوږه جنګېدلي، باید اجازه ترلاسه کړي چې په برېتانیا کې نوی ژوند پیل کړي.
څو ورځې وړاندې داسې راپورونه هم خپاره شول، چې په برېتانیا کې د بیا مېشتېدنې پروګرام په لومړیو کې له ۲۰۰۰ څخه زیات غوښتنلیکونه رد شوي دي.
ویل کېږي، چې له دغو رد شویو غوښتنلیکونو څخه یوازې ۱۵۸۵ یې د برېتانیا د ځانګړو ځواکونو د یوه افسر لهخوا رد شوي دي.
د فاکس نیوز لهخوا په خپرو شویو ویډیوګانو کې ښکاري، چې د امریکا د ویرجنیا ایالت په فرفکس ښار کې د جمال ولي په نوم یو افغان د پولیسو سره په نښته کې وژل شوی دی.
فاکس نیوز د فرفکس ښار د پولیسو په حوالې راپور ورکړی، چې دغه ۳۶ کلن افغان پر پولیسو د ډزو له امله وژل شوی دی.
نوموړی واده شوی و او څلور ماشومان یې هم لرل. د راپور له مخې؛ دغه پېښه د روانې اپرېل میاشتې په ۲۳مه نېټه رامنځته شوې ده.
په راپور کې راغلي، چې پولیسو نوموړی د لوړ سرعت له امله درولی و؛ خو جمال ولي پولیسو ته ویلي، چې هغه وسله لري او ولې یې درولی دی؟
راپور زیاته کړې، چې جمال ولي د هغه سره په امریکا له ناوړه چلنده شکایت کړی او ویلي یې دي چې تر دې غوره وه، چې «د امریکا پرځای یې د طالبانو لپاره کار کړی و.»
فاکس نیوز لیکلي، د همدغې لفظي شخړې پرمهال نوموړي خپله وسله کاږلې او پر پولیسو یې ډزې کړې دي.
په راپور کې راغلي، چې نوموړی د پولیسو په ډزو کې ټپي شوی و او روغتون ته تر لېږدېدو وروسته یې ساه ورکړه.
د پاکستان ډان ورځپاڼې خبر ورکړی، چې په پنجاب ایالت کې د تېرې ورځې د سختو توپانونو او ورښتونو له کبله په بېلاببېلو سیمو کې ۱۴تنه مړه شوي او ۹۲ نور بیا ټپیان دي. د هوا د دغه بدلون له امله ګڼې الوتنې هم ځنډول شوې وې او په ډېرو سیمو کې د برېښنا مزي هم پرې شوي دي.
د پنجاب د طبيعي پېښو د مديريت ادارې (PDMA) د مالوماتو له مخې؛ په راولپنډۍ، جهلم، شیخ پوره، ننکانه صاحب او د لاهور ښار په بېلابېلو سیمو کې دغه مرګ ژوبلې رامنځته شوې دي.
چارواکو ويلي، چې په اغېزمنو سیمو کې ګڼ خټین کورونه هم زیانمن شوي دي.
د پنجاب د بيړنيو مرستو کمېشنر نبیل جاوېد ټولو کمېشنرانو، مرستيالانو او ژغورنکو بنسټونو ته لارښوونه کړې، چې د بشپړ چمتووالي حالت خپل کړي.
د PDMA عمومي مشر عرفان علي کاثيا ويلي: «اغېزمنو کورنيو ته به د پنجاب د ايالتي حکومت د پاليسۍ له مخې مالي مرسته ورکړل شي.»
نوموړي زياته کړې، چې د هرې ولسوالۍ بېړني مرکزونه او د ايالت مرکزي کنټرول خونې ۲۴ ساعته فعاله دي.
کاثيا له خلکو غوښتنه کړې، چې د خراب موسم پر مهال له بې ځايه سفرونو ډډه وکړي، د برېښنا له ستنو او راځوړېدو مزو څخه لرې پاتې شي او ماشومانو ته اجازه ورنه کړي چې ويجاړو ودانيو ته ورنږدې شي.
د راپور پر بنسټ، دغو سختو توپانونو د لاهور د علامه اقبال نړۍوال هوايي ډګر چارې هم سختې اغېزمنې کړې دي.
د بادونو شدت او د نظر کمښت له امله يو شمېر الوتنې يا وځنډېدلې، يا يې لوری بدل شو او يا هم لغوه شوې.
د «نجونو لپاره ډالۍ» په نوم د یوې افغانې زدهکړیالې ناجیه جلال چمتو کړې پروژې د ۲۰۲۵ کال «نړۍوال علمي فیسټیوال» لومړۍ جایزه ګټلې ده.
ناجیه جلال چې د جرمني د فولډا پوهنتون د بشري حقونو، سیاست او قانون په برخه کې د ماسټرۍ زدهکړیاله او د «نجونو لپاره ډالۍ» سازمان بنسټ اېښودونکې ده، وتوانېده چې د خپلې چمتو کړې پروژې سره د یاد فیسټیوال د قاضیانو او لیدونکو پام ځان ته راواړوي او د E³UDRES² 2025 نړۍوال علمي فیسټیوال کې لومړی مقام خپل کړي.
د E³UDRES² 2025 فیسټیوال د اترېش سېنټ پولټن پوهنتون په کوربهتوب او د اروپا د نورو پوهنتونونو او لوړو زدهکړو موسسو سره په ګډې همکارۍ ترسره شو.
د دغه فیسټیوال موخه دا وه، چې وپلټل شي څنګه ساینس او نوښت کولای شي نړۍوال بدلونونه رامنځته کړي.
د ناجیه جلال لهخوا د چمتو شوې پروژې «نجونو لپاره ډالۍ» کې د افغان نجونو لپاره د ځمکې لاندې پټ ښوونځي جوړول او ملاتړ، همدا راز په بحراني حالاتو کې ښځو او نجونو ته د رواني درملنې او رواني ټولنیز ملاتړ خدمتونه تر نورو پروژو خورا مهم وګڼل شول.
د افغان زدهکړیالې ناجیه جلال پروژه «نجونو ته ډالۍ» د اروپایي ټولنې د ګڼو هېوادونو د زدهکړیالانو د ۱۸ نورو پروژو سره سیالي وکړه او د انلاین او شخصي رای ورکولو په دوو پړاوونو کې ګټونکې اعلان شوه.
د E³UDRES² ټولنه په اروپا کې د نهو لوړو زدهکړو موسسو او لسګونو علمي او څېړنیزو موسسو څخه جوړه شوې، چې موخه یې د ساینس او نړۍوالې همکارۍ له لارې ټولنیز نوښت، پایښت او بشري پرمختګ ته وده ورکول دي.