فاکس نیوز د فدرالي سرچینو په حواله راپور ورکړی، د امریکا د کډوالۍ ادارې تېره اونۍ په بېلابېلو ایالتونو کې ۱۳۰ تنه ایراني وګړي نیولي دي چې له دې سره د نیول شویو ایرانیانو شمېر ۶۷۰ کسانو ته لوړ شوی دی.
که څه هم امریکایي چارواکو د نیول شویو کسانو د قانوني وضعیت یا تورونو په اړه نور جزییات نه دي ورکړي؛ خو د دغه قضیو د ارزونې خبره یې کړې ده.
د ایران د بشري حقونو د فعالانو شبکې هرانا د جمعې په ورځ د (چنګاښ ۶مه) یو تفصیلي راپور خپور کړی، چې په کې د اسراییل لهخوا پر ایران د ۱۲ورځنيو بریدونو د مرګ ژوبلې او اوښتو زیانونو شمېرې ثبت شوې دي.
د هرانا د راټولو شويو شمېرو له مخې؛ په دغو بریدونو کې ټولټال ۱۱۹۰ کسان وژل شوي او ۴۴۷۵ نور بیا ټپیان دي.
په راپور کې راغلي، چې د وژل شویو له ډلې څخه ۴۳۶ یې ملکي وګړي دي او ۲۰۷۱ نور ملکي کسان بیا ژوبل شوي دي.
راپور زیاتوي، چې د امنیتي او پوځي ادارو ۴۳۵ منسوبین وژل شوي او ۲۵۶ ټپیان ښودل شوي دي.
د راپور پر بنسټ؛ د ۳۱۹ وژل شويو او ۲۱۴۸ ټپیانو هویت لاتر اوسه روښانه نهدی، چې دوی ملکي کسان دي او که پوځیان.
بلهخوا د ایران د عامې روغتیا وزارت د جګړې له پېله د ۶۱۰ کسانو وژل کېدو او ۴۷۴۶ نورو د ټپي کېدو خبر ورکړی و.
هرانا په ټولیز ډول ۵۶۶۵ کسان د وژل شويو او ټپیانو په توګه ثبت کړي دي.
د راپور له مخې؛ لږ تر لږه ۶۵ ماشومان او ۴۹ ښځې وژل شوې او ۲۷۰ ماشومان او ښځې بیا ژوبلې شوي دي.
یاده جګړه (د غبرګولي پر ۲۳مه) پیل شوې وه او (د چنګاښ په ۳مه) د امریکا او قطر په منځګړیتوب اوربند ته رسېدلې ده.
ملکي او طبي زېربناوو ته زیان
د هرانا راپور زیاتوي، چې په دغو بریدونو کې طبي پرسونل، د بېړنيو مرستو کارکوونکي او ملکي زېربناوې یا مستقیم هدف وې او یا هم په شاوخوا سیمو د بریدونو له امله سختې زیانمنې شوې دي.
راپور څرګندوي، چې ۵ ډاکټران او ۴ ژغورندویان وژل شوي او ۴۹ نور ټپیان دي.
همدارنګه ۹ امبولانسونه او ۷ روغتونونه یا په مستقیم ډول ویشتل شوي، یا پرې د بریدونو د شدت له امله پرې بڅرکي یا چرې لګېدلي دي.
د دې ترڅنګ، ۶ امبولانسونه او د سرې میاشتې یوه چورلکه هم زیانمنه شوې ده.
د هرانا راټول شوي شواهد ښيي، چې د ایران لوی شمېر ملکي تاسیسات او شتمنۍ تر بریدونو لاندې راغلي دي.
پراخې نیونې
د راپور په پای کې راغلي، چې د جګړې له پیل وروسته، د ایران امنیتي ادارو نږدې ۱۶سوه کسان نیولي دي.
په نیول شویو کسان ګڼ تورونه لګول شوي، چې په کې اسراییل ته جاسوسي، د کوچنیو بې پېلوټه الوتکو رهبري، د وسلو قاچاق او د ملي امنیت تر څنګ د عامه ذهنیتونو ګډوډول شامل دي.
د هند د جېپور په راجستان سیمه کې پولیسو یو پلار له خپلو دوو کمعمره لوڼو د جنسي ځورونې په تور ونیوو. د هندوستان ټایمز په راپور کې راغلي، دغه دردونکې قضیه هغه مهال روښانه شوه؛ کله چې د نجونو مور په خپل خاوند شکمنه شوه او له اړوندو ادارو سره یې اړیکه ونیوله.
له هغه وروسته پولیسو له اروپوهانو سره په همغږۍ د نجونو له خبرو پټه ویډیو ثبت کړه، چې په پایله کې یې دغه جرم روښانه شو.
پولیس وایي، دغه کس خپلو لوڼو ته ګواښونه کول او هغوی یې د چوپ پاتې کېدو لپاره وېرولې وې.
د راپور له مخې؛ تورن کس نیول شوی او قضیه هم تر څېړنې لاندې ده.
د پاکستان اېکسپرېس ټربیون ورځپاڼې راپور ورکړی، چې د دغه هېواد په پنجاب ایالت کې د موسمي بارانونه له امله په بېلابېلو پېښو کې ۷ کسان مړه او ۴۶ نور ټپیان شوي دي.
د راپور له مخې؛ د چونیان په قصور ولسوالۍ او بهاولنګر سیمو کې د چت پرېوتو په جلا، جلا پېښو کې دوه ماشومان مړه شوي دي.
دغه ورښتونو په ځینو سیمو کې د برېښنا مزي پرې کړي او په لاهور کې یې د الوتنو چارې هم ګډوډې کړې دي.
له بل پلوه د پاکستان د هواپوهنې ادارې بیا په راتلونکو ۴۸ ساعتونو پورې د شړکنده بارانونو او سېلابونو راوتو خبرداری خپور کړی دی.
د اروپایي ټولنې یوه چارواکي د جون پر ۲۶مه تایید کړې چې د روسیې پر ضد به اوسني بندیزونه شپږ میاشتې نور هم وغزوي. د پولنډ صدراعظم ډونالډټاسک هم دا پرېکړه رسما تایید کړې ده.
اروپایي ټولنه هر کال دوه ځل، د جنورۍ او جولای په میاشتو کې، د روسیې پر ضد اقتصادي بندیزونه تمدیدوي. دا بندیزونه د سوداګرۍ، مالي چارو، ټکنالوژۍ، انرژۍ، ټرانسپورټ او نورو برخو پراخ محدودیتونه رانغاړي.
دغه پرېکړه له هغې وروسته وشوه، چې اندېښنه وه ممکن هنګري چې د روسیې نږدې متحد ګڼل کېږي د بندیزونو د غزولو مخالفت وکړي.
د اروپایي ټولنې بندیزونه له ۲۰۱۴ کال راهیسې، د کریمیا نیولو او د دونباس جګړې له امله پیل شوي، خو له ۲۰۲۲ کال وروسته چې روسیې پر اوکراین یرغل وکړ، دا بندیزونه څو چنده پراخ شوي دي.
یادې ټولنې د روانې جون میاشتې په ۱۰مه خپله اتلسمه بسته بندیزونه هم اعلان کړه، چې پکې د انرژۍ، بانکداري، او تیلو پر برخو تازه محدودیتونه لګول شوي دي.
د ایران د بهرنیو چارو وزارت ویاند اسماعیل بقایي وایي چې د جرمني لومړی وزیر فرېدریښ مېرڅ هڅه کوي چې ځان د تاریخ د غلط لوري سره لا ژور وتړي، او خپل موقف د یو نسلوژونکي یرغلګر سخت ملاتړ کوونکي او توجیهکوونکي په توګه ثابته کړي.
هغه په خواله رسنۍ ایکس مېرڅ ته په اشارې سره لیکلي: « دا د هر سیاسي مشر لهپاره تر ټولو ټيټه کچه ده، چې نه یوازې په ښکاره یرغل سترګې پټوي، بلکې هڅه کوي چې د نړیوالو قوانینو څرګنده سرغړونه توجیه کړي.»
هغه زیاته کړې ده، « کله چې د یوه داسې هېواد مشر، چې د ۱۹۴۵ کال د برلین تاریخي میراث لري، د (نور هېڅکله جګړه نه) شعار له پامه غورځوي او د اسراییل د یرغلونو، جنګي جنایتونو او نسلوژنې ملاتړ کوي، نه یوازې د تاریخ له وجدان څخه ځان لیرې کوي، بلکې د جرمني د ولس له ګډ وجدان ته هم بېاحترامي کوي.»
بقایي په خپله لیکنه کې د جرمني لومړی وزیر فرېدریښ مېرڅ مخاطب کړی او وایي چې ایران به هېڅکله هغه کسان و نه بښي، چې پخوا یې صدام حسین « د عراق پخواني ولسمشر » ته کیمیاوي وسلې ورکولې او نه به نن هغه کسان هېر کړي، چې د ایران پر وړاندې د یرغل ملاتړ کوي.
هغه د خپلې لیکنې په وروستۍ برخه کې لیکلي، « تاریخ ډیر بې رحمه دی او هېڅوک داسې په اسانه نه بښي، همداراز د میلتونو حافظه ډیره اوږده وي.»
د یادولو وړ ده، چې د فرېدرېښ مرتڅ دریځ د جرمنۍ ټولنې د ارزښتونو پر وړاندې یو لانجمن دریځ ګڼل شوی، چې ښایي د جرمني د نړیوال دریځ او داخلي وجدان پر وړاندې ژورې پوښتنې راولاړې کړي.