• العربية
  • فارسی
  • English
Brand
  • پروګرامونه
  • افغانستان
  • نړۍ
  • ښځې
  • کلتور او ټولنه
  • معلومات او ټېکنالوژي
  • سپورت
  • پروګرامونه
  • افغانستان
  • نړۍ
  • ښځې
  • کلتور او ټولنه
  • معلومات او ټېکنالوژي
  • سپورت
  • پوښ
  • ژبه
    • العربية
    • فارسی
    • English
  • پروګرامونه
  • افغانستان
  • نړۍ
  • ښځې
  • کلتور او ټولنه
  • معلومات او ټېکنالوژي
  • سپورت
د دې وېبپاڼې ټول قانوني حقونه د وولنټ میډیا دي
volant media logo

ښځينه فعالانې:ځينو مدني فعالانو امنو هېوادونو تر رسېدو وروسته خپل مسوولیتونه هېر کړي

۱۲ چنگاښ ۱۴۰۴ - ۳ جولای ۲۰۲۵، ۰۱:۳۲ GMT+۱

یو شمېر ښځینه فعالانې وایي، چې ځینو مدني فعالانو امنو هېوادونو ته له رسېدو وروسته خپل مسوولیتونه هېر کړي. دوی زیاتوي، چې مدني فعالان باید په ایران کې د افغان کډوالو او په ځانګړي ډول د هغو افغان ښځو لپاره چې له ناسم چلند سره مخ دي، غږ پورته کړي.

د ازادۍ لپاه د افغان ښځو د متحد غورځنګ یوې غړې بنفشه ظفري افغانستان انټرنشنل- پښتو ته د دې څرګندونو سربېره وویل: «که چېرې واقعا د ښځو د حقونو او ازادۍ لپاره درېدلې وای؛ نو نن د ازموینې ورځ ده. په ایران کې هره ورځ له افغان کډوالو او په ځانګړې توګه له افغان ښځينه کډوالو سره تبعیضي چلند او ظلم کېږي او همداراز په خپل سر نیول کېږي. »
نوموړې په ډاګه کړې، چې اوس د چوپتیا د غوره کولو وخت نه دی؛ بلکې د مدني فعالانو انساني او اخلاقي مسوولیت دی، چې په ایران کې د افغان ښځينه کډوالو غږ پورته کړي.
بنفشې ظفري افغانستان انټرنشنل- پښتو ته ویلي: «دا اوسنی وخت، د سکوت وخت نه دی؛ بلکې ستاسو انساني او اخلاقي مسوولیت دی، چې د هغو ښځو غږ واوسی، چې د فریاد لپاره غږ نه لري او د هغو نجونو لپاره باید د عدالت غوښتنه وکړئ چې په ایران کې دي. نن ستاسو مبارزه دلته "ایران" ده؛ نه په بې پایلو کنفرانسونو کې.»
د ویلو ده، چې تر اوسه ځينو مدني ټولنو له ایرانه د افغان کډوالو د اېستنې په تړاو غږ پورته کړی؛ خو کله چې په یوه نړۍوال فارمټ کې د افغان ښځو د حقونو او ورته نورو مسایلو خبرې کېږي؛ نو هر څوک ځان د دې مستحق ګڼي چې په یاد نړۍوال فارمټ او یا هم غونډه کې حضور ولري؛ خو ځينې یاد فعالان د کډوالو د دغه ډول بوږنوونکي وضعیت په تړاو چوپه خوله دي.
له دې سره، د افغان ښځو د معترضو غورځنګونو اېتلاف یو شمېر غړو له ایران څخه غوښتي، چې له افغان کډوالو سره انساني چلند وکړي او د ښځو او ماشومانو له شړلو ډډه وکړي.
دغو ښځو په ایران کې د"ښځې، ژوند، ازادي" په شعار سره ټینګار کړی، چې اسلامي جمهوریت باید د کډوالو سپکاوی ودروي.
دا په داسې حال کې ده، چې په افغانستان کې د جمهوریت له بیا واکمنېدو وروسته د مدني ټولنې جوړېدل او د فعالانو رامنځته کېدل یو له لویو او مهمو لاسته راوړنو ګڼل کېږي.
د مدني ټولنې د فعالانو مسؤولیتونه ډېر مهم او حیاتي دي؛ ځکه دوی د ټولنې د ښېرازۍ، عدالت، بشري حقونو، شفافیت او د خلکو د غږ پورته کولو لپاره کار کوي.
خو په افغانستان کې د جمهوري نظام له رانسکورېدو او د طالبانو له بیا واکمنېدو وروسته مدني ټولنې لغوه شوې او ډېری فعالان یې له هېواده ووتل او ځينې چې لا هم په هېواد کې پاتې دي، هېڅ ډول غږ نشي پورته کولی.
د ایران دولت له لوري په یو مخیز ډول د افغان کډوالو د اېستنې په تړاو د غبرګونونو په لړ کې د مدني ټولنې ډېرو کمو فعالانو غږ پورته کړی دی.

ترویج لرونکی

حامد کرزي پر ډیورنډ کرښه د وروستیو هوکړو په اړه له طالبانو وضاحت وغوښت
۱

حامد کرزي پر ډیورنډ کرښه د وروستیو هوکړو په اړه له طالبانو وضاحت وغوښت

۲

یوه کمپنۍ ادعا لري چې افغانستان یې د هوايي ډګرونو د امنیت له اړخه ۱۵میلیونه ډالر پوروړی دی

۳

د افغان کډوالو ستنول؛ اتریش او ازبکستان د افغان کډوالو د ایستلو لپاره تړون لاسلیک کړ

۴

کابل کې د ناپېژاندو الوتکو له الوتنې وروسته د درنو وسلو غږونه اورېدل شوي

۵

له فضل الرحمان سره د طالب چارواکو اړیکه؛ طالبانو د ملا ادریس پر وژنې ژوره خواخوږي ښودلې

•
•
•

نور کیسې

افغان استادان او محصلین له ایران څخه تر راستنېدو وروسته له تیاره راتلونکي سره مخ دي

۱۲ چنگاښ ۱۴۰۴ - ۳ جولای ۲۰۲۵، ۰۰:۵۱ GMT+۱

د ایران او اسراییل ترمنځ له ۱۲ ورځنۍ جګړې وروسته له دغه هېواد څخه د افغان کډوالو په جبري ډول اېستل په بې‌سارې توګه لوړه شوې ده. په دغو کډوالو کې چې استادان، محصلین، ښوونکي او د ښوونځیو زده‌کوونکي شامل دي، له یو تیاره او ناڅرګند راتلونکي سره مخ دي.

د «یو ډبلیو اېن» تعلیمي وېبپاڼې د راپور له مخې، د ایران رسمي شمېرې ښيي چې د ۲۰۲۴ کال تر ډسمبر پورې له ۶۰ زرو زیات افغان محصلین په ایراني پوهنتونونو کې شامل وو.

تېر کال د تهران په یوه سیمینار کې د علامه طباطبایي پوهنتون مرستیالې ماندانا تیشیار وویل، چې په تهران کې د افغان محصلینو شمېر د کابل له محصلینو زیات دی. همداراز تر ۶۰۰ زرو زیات افغان ماشومان په ایراني ښوونځیو کې شامل دي.

د کډوالو نړۍوال سازمان (IOM) د جون په۳۰مه یوه راپور کې وویل، چې یوازې په تېره میاشت کې له ۲۵۶ زرو زیات افغان کډوال له ایرانه افغانستان ته راستانه شوي، یو داسې هېواد ته چې د بېرته ستنېدونکو د منلو وړتیا نه لري.

د ایران حکومت د مارچ ۲۰مه نېټه وروستۍ مهلت ټاکلې وه چې ټول بې‌اسناده افغان کډوال دې له دې هېواده ووځي. له همدې کبله د اپرېل له میاشتې راهیسې د افغان کډوالو وتنه ګړندۍ شوې او په جون کې خپل وروستي حد ته رسېدلې ده.

یوازې د جون په ۲۵مه، یعنې د امریکا له خوا د ایران پر اټومي تاسیساتو تر برید دوه ورځې وروسته، ۲۸ زره افغانان له ایرانه راستانه شوي.

بلخوا، د ملګرو ملتونو د کډوالو عالي کمېشنرۍ (UNHCR) د جون ۲۶مه ویلي چې یوازې په یوه ورځ ۳۶،۱۰۰ افغانان له ایرانه افغانستان ته ستانه شوي.

د ملګرو ملتونو د کډوالو ادارې استازي عرفات جمال ویلي، چې د ایران او اسراییل ترمنځ ۱۲ ورځنۍ جګړې له امله له ایرانه د وتونکو افغانانو شمېر له ۵ زرو څخه شاوخوا ۲۰ زرو ته لوړ شوی.

نوموړي ویلي، چې دا حالت یوازې د جګړې پایله نه، بلکې یوه روانه لړۍ ده چې پکې ګڼ شمېر افغانان ځورول کېږي، شړل کېږي یا د مجبورۍ له مخې بېرته ستنېږي.

استاد احسان حیدري چې تازه له ایرانه راستون شوی، وایي: «ایران له ۲۰۲۱کال وروسته یوازینی هېواد و چې افغان پوهانو او پرمختللي فکر لرونکو ته یې د کار او زده‌کړو امکانات برابر کړي وو، خو اوس دا دروازه هم تړل کېږي.»

نوموړی چې د کابل په یوه خصوصي پوهنتون کې د سیاسي علومو استاد و، د طالبانو له ګواښونو وروسته تهران ته تښتېدلی و، هلته یې خصوصي تدریس کاوه او د نړۍوال بورس تمه یې لرله، خو د اسنادو او اقامې له نشتوالي سره، ایراني چارواکو پرې فشار زیات کړ.

هغه وایي: «کله چې نړۍوال بورسونه بند شول او د بهرنیو تبادلو امکانات ختم شول، ایراني پوهنتونونه له نړۍ سره زموږ وروستی پل و، دا پل هم اوس نړېږي.»

ایران د کلونو راهیسې له ۳.۵ میلیونو زیات افغان کډوالو کوربه‌توب کړی، خو په وروستیو کلونو کې یې پر بې‌اسناده کډوالو فشار زیات کړی.

د ایران د علومو، څېړنو او ټکنالوژۍ وزارت په ۲۰۲۳ کال کې هغو افغان محصلینو ته د نوم‌لیکنې اجازه بنده کړه چې پاسپورټ او د تحصیل ویزې نه لري. دا بندیز تر اوسه دوام لري.

طالب چارواکي وايي، چې اوسمهال له ایرانه په ورځ کې تر لسو زرو ډېر افغانان بېرته راستېږي.

د طالبانو د کډوالو وزارت ویاند عبدالمطلب حقاني په یوه خبري غونډه کې وویل، چې په وروستیو درېیو میاشتو کې له ۹۰۰ زرو زیات افغانان له ایرانه بېرته راغلي، چې ډېری یې بې‌وسه، بې‌سرپناه او بې‌روزګاره دي.

د طالبانو له واک ته رسېدو وروسته زرګونه استادان یا له دندو ګوښه کړای شوي یا یې خپل هېواد پرېښی او یا هم د هغوی پر ځای د طالبانو پلویان ګومارل شوي.

یوازې په کابل پوهنتون کې تر ۱۶۰ زیات استادانو له دندو لرې کړای شوي او یا یې استعفا کړې ده، دا شمېر د هرات په پوهنتون کې تر ۷۵ استادانو رسېدلی و.

د هرات د یوه خصوصي پوهنتون پخواني مشر محمد رضازاده وویل: «موږ نه یوازې استادان له لاسه ورکوو، بلکې مفکرین، مشران او هم هغه کسان چې له نړۍ سره یې علمي اړیکې درلودې له لاسه ورکوو.»

په افغانستان کې د طالبانو د سختو تګلارو له امله د ټولنې ټول قشرونه په ځانګړې توګه ښځینه استادانې له جدي محدودیتونو سره مخ دي. د ۲۰۲۲ کال په ډسمبر کې طالبانو د ښځو لوړې زده کړې بندې کړې او ۲۰۲۳ کې یې ښځینه محصلینو ته د طب زده کړې هم بندې کړې، اوس له ایرانه راستنېدونکې ښځینه استادانې هم له زده‌کړو او تدریس محرومې دي.

سمیه رحیمي چې په مشهد کې د سیاسي علومو یوه پخوانۍ ښوونکې وه، وایي: «په ایران کې مې کولای شول چې لږ تر لږه کار وکړم، سیمینارونه او ورکشاپونه ووینم. دلته خو حتی خپل پخواني دویم کور پوهنتون ته نشم ننوتلی.»

که افغانستان د چین او پاکستان اقتصادي دهلېز ته داخل شي د سيمې ثبات به پراخ شي

۱۲ چنگاښ ۱۴۰۴ - ۳ جولای ۲۰۲۵، ۰۰:۳۰ GMT+۱

د پاکستان "اېکسپرېس ټربیون" ورځپاڼې په یوې مقاله کې ویلي، چې که افغانستان د چین او پاکستان اقتصادي دهلېز ته داخل شي، نو د پاکستان او افغانستان د خلکو په ټولنيز او اقتصادي برخلیک کې به پرمختګ راشي.

په مقاله کې راغلي، دا چاره له ۲۰۱۷ څخه تر ۲۰۲۱ پورې ممکنه نه ښکارېده؛ خو وروستيو پرمختګونو په دې برخه کې هيلې پياوړې کړي.

اېکسپرېس ټربیون د چهارشنبې په ورځ (د چنګاښ ۱۱مه) د پخواني سفير او تقاعد شوي لوی درستيز ډاګټر رضا محمد یوه مقاله نشر کړې چې پکې راغلي: «د ۲۰۱۹ کال په سپټمبر مياشت کې د پاکستا–افغانستان-چين درې اړخيزه غونډه کې د همکاريو تر سرلیک لاندې د پېښور او کابل د لویې لارې پر جوړولو موافقه وشوه.»

د نوموړي په خبره، دا هڅه د سوداګرۍ د پياوړتيا او د چين او پاکستان اقتصادي دهلیز ته د افغانستان د يو ځای کېدو فرصت ګڼل کېده.

په مقاله کې ویل شوي، چې په ۲۰۲۰ کې د چين او ایران تر منځ د ستراتيژيکې ملګرتيا تفاهم لیک و، چې د دې پروژې ارزښت نږدې ۴۰۰ میلیارد ډالرو ته رسېده او د ۲۵ کلونو لپاره پلان شوی و، چې د چابهار بندر پراختیا هم په کې شامله وه.

له دې لارې به د ایران- افغانستان- منځنۍ اسیا ټرانزيتي دهلېز د چين «یو کمربند یوه لار» سترې پروژې سره ونښلول شي.

دا به د تېلو او ګازو د سکتورونو د عصري کولو، د صنعتي زونونو د جوړولو، د پوځي او تخنیکي همکارۍ او چین ته د ارزانه نرخونو په رسولو کې مرسته وکړي.

په مقاله کې ویل شوي، چې په بېجینګ کې د چین، افغانستان او پاکستان ترمنځ تازه درې‌اړخیزه غونډې هیله‌مندي بیا راژوندۍ کړې ده.

د مقالې له مخې، د پاکستان د بهرنیو چارو وزیر اسحاق ډار ویلي چې چین به د پېښور-کابل دهلېز پراختیا کې مرسته وکړي او اوس داسې ښکاري چې افغانستان به د خپلو ګټو لپاره دغه اقتصادي دهلېز ته ور ګډ شي.

په مقاله کې همداراز زیاته شوې، چې دغه هېوادونه باید د خپلو ولسونو د پرمختګ او سوکالۍ لپاره ګډ کار وکړي

د اقتصادي پروژو په پيل سره به کارمونده زياته، د بېوزلی کچه ټیټه، د ښځو پر توانمندسازۍ، د چاپېريال ساتنې او د سيمې پر سولې او ثبات به مثبت اغېر وکړي.

لیکوال لیکلي: «افغانستان چې له بهرنیو پوځي مداخلاتو او داخلي شخړو اغېزمن شوی بېړني ټولنیز او اقتصادي پرمختګ ته اړتیا لري.»

هغه زياته کړې: «د دې کړکېچ تر ټولو چټکه حل‌لاره د ټرانزیتي سوداګرۍ پراختیا ده، چې ورپسې د د چین-پاکستان-افغانستان اقتصادي دهلېز پر محور د صنعتي زونونو جوړول به د افغانستان اقتصادي پرمختګ پياوړی کړي.»

د لندن د سواس پوهنتون استاد ارشین ادیب مقدم وایي، چې که ترکیه، ایران او هند هم د یو کمربند یوه لار او د چين – پاکستان – افغانستان اقتصادي دهلېز برخه شي، نو دا به لا ګټور شي.

د نوموړي په خبره، هند ته به دا اړیکه بې‌ساري سوداګريز فرصتونه برابر کړي، ځکه چې له پاکستانه د ختیځ-لوېدیځ نښلېدونکې سوداګري به چټکه شي.

دغه مقاله وړاندیز کوي، چې دودیز دولتي سیاست ته دې ګډ اقتصادي پرمختګ هم ورزیات شي، څو د سرچینو څخه بډایه د هېوادونو ترمنځ تړلې سیمه په خپلو ظرفیتونو ترلاسه کړو.

مقاله زياتوي، چې دغه اقتصادي دهلېز د پاکستان او افغانستان ترمنځ اړېکې پياوړې کوي او د اوږدې ملګرتيا بنسټ ږدي.

لیکوال د اندېښنې په ډول یادونه کړې، چې ښایي د دغو هېوادونو په وړاندې یو شمېر کړۍ مخالفتونه، خطرونه او د بریدونو پلانونه جوړ کړي؛ خو دغه درې هېوادونه باید له دې ننګونو ونه وېرېږي.

د شکنجې د مخنیوي نړۍوال سازمان: طالبان، بندیان په رواني او نورو ډولونو شکنجه کوي

۱۱ چنگاښ ۱۴۰۴ - ۲ جولای ۲۰۲۵، ۲۳:۵۲ GMT+۱

د شکنجې د مخنیوي نړۍوال سازمان په خپل تازه راپور کې ویلي، چې د طالبانو تر واک لاندې د افغانستان په بند خونو کې شکنجه یوه عامه او سیستماتیکه کړنه ده، چې طالبان له تورنو کسانو د اقرار او معلوماتو د ترلاسه کولو لپاره د رواني ازار او نورو لارو کار اخلي.

د دغه سازمان دا راپور له ۲۰۲۱ څخه تر ۲۰۲۴ کلونو پورې د لسګونو پخوانیو بندیانو، د بشري حقونو فعالانو او خبریالانو سره د مرکو پر بنسټ چمتو شوی دی.

راپور څرګندوي، چې طالبان د بندیانو د اعتراف اخیستو، وېرولو او یا د هغوی د خاموشه کولو لپاره له سختو شکنجو استفاده کوي.

د قربانیانو په وینا، شکنجه کوونکي د برقي شاک، په تودو وسپنو سوځول، اوږدمهالی انفرادي بند، رواني فشار او ان د دروغو اعدامونو له طریقو کار اخلي.

د شکنجې د مخنیوي نړۍوال سازمان د راپور موندنې ښيي، چې دا ډول کړنې نه یوازې د سیاسي مخالفینو پر وړاندې ترسره کېږي، بلکې ښځینه فعالان، قومي او مذهبي لږکي هم په ځانګړي ډول هدف ګرځي.

یاد سازمان وایي، هغه کسان چې د طالبانو له دریځ او کړنو سره مخالفت لري، له شدیدو شکنجو سره مخ شوي دي.

په راپور کې راغلي دي، چې طالبان له خپلو زندانونو څخه د وېرې د یوه وسیلې په توګه کار اخلي. نیول شوي کسان زیاتره وخت پرته له قانوني تور، محکمې او مدافع وکیل زنداني کېږي.

په راپور کې ویل شوي، چې ځینې قربانیان د کلونو لپاره د طالبانو په بند کې پاتې شوي او ان داسې پېښې هم ثبت شوي، چې بندیان د شکنجې له امله مړه شوي دي.

د سازمان په وینا، دا کړنې د نړۍوالو بشري قوانینو، په ځانګړي ډول د شکنجې ضد کنوانسیون، ښکاره نقض ګڼل کېږي. له همدې امله د شکنجې د مخنیوي نړۍوال سازمان له نړۍوالې ټولنې غوښتنه کوي، چې د طالبانو پروړاندې جدي فشارونه راوړي، د شکنجې عاملین محاکمه کړي او د قربانیانو ملاتړ وکړي.

یاد سازمان دغه وضعیت د اندېښنې وړ بللی او ټینګار یې کړی، چې باید د افغانستان بندخونې له نږدې وڅارل شي، څو د انساني کرامت او بشري حقونو دغه پراخې سرغړونې نورې دوام ونه مومي.

دا په داسې حال کې ده، چې څه موده مخکې افغانستان انټرنشنل - پښتو یو څېړنیز راپور خپور کړی و، چې په کې راغلي و د طالبانو د استخباراتو په عمومي او ولایتي ریاستونو کې تورنو اشخاصو ته ۳۱ ډوله بېلابېلې شکنجې ورکول کېږي.
په لښتو او لرګیو وهل، په یخو اوبو کې ډوبول، د برېښنا شاکونه، پر پښو وهل، جنسي الې ته فشار ورکول، په جنسي الې پورې وزن تړل، د شور او ځوږ اورول، بې خوبي، په ګرمو اوبو کې ډوبول، سا بندول، د نوکانو اېستل، ژبې او غوږونو ته په پلاس فشار ورکول، له لاسونو ځوړندول، له پښو ځوړندول، په کوچنۍ پنجره کې بندول، اوږدمهاله تیاره کې ساتل، پر اوبو بندیز، د سینو د څوکو مروړل، له کوڅیو او ویښتو تړل، په خوله کې د اوبو پایپ ورکول، اوږدمهاله درول، پر مقعد د اوسپنیزې الې منډل، د کمې ډوډۍ ورکول، په سره سیخ داغل، د اوړي په موسم کې لمر ته کښېنول، د ژمي په موسم کې یخ ته کښېنول، بشپړ لوڅول او تذلیلي شکنجه، د کورنۍ او خپلوانو ګواښل، د سترګو تړل، د خوا بدوونکو درملو ورکول، د شا له خوا د ښي لاس او پښې او کیڼ لاس او پښې تړل او پړمخې اچول هغه شکنجې دي، چې د طالبانو په بندخونو کې بندیان ورسره مخ کېږي.
یاده ډله د دوی له نظام څخه د بغاوت، له بهرنیو رسنیو سره د اړیکې، له داعش سره د اړیکې، له مقاومت او ازادۍ جبهې سره د اړیکې او د پخواني جمهوري نظام امنیتي ادارو کې د دندې ترسره کول هغه لاملونه دي، چې زرګونه کسان یې په تور بندیان شوي دي.

د پاکستان پوځ وايي پر ډيورنډ کرښه یې ۲۴ پاکستاني طالبانو ته مرګژوبله اړولې

۱۱ چنگاښ ۱۴۰۴ - ۲ جولای ۲۰۲۵، ۲۲:۵۵ GMT+۱

د پاکستان پوځ وایي، د پاکستاني طالبانو ۲۴ غړو ته یې هغه مهال مرګ‌ژوبله اړولې، کله چې هغوی غوښتل له افغانستانه د شمالي وزیرستان زُۍ سیدګي سیمې ته واوړي. د پوځ په وینا، په دې پېښه کې ۱۷ کسان وژل شوي او ۷ نور ټپیان شوي دي.

پاکستانۍ خراسان ډایري ورځپانې د چهارشنبې په ورځ (د چنګاښ ۱۱مه) په یوه خبر کې د پاکستاني چارواکو له قوله لیکلي، چې پر دغه وسله والو یې له درېيو خواو هغه مهال برید وکړ، کله چې يې غوښتل پر ډیورنډ کرښه اغزن سیم پرې کړي.

په خبر کې ویل شوي، چې د پاکستاني طالبانو غړو پلان درلود له افغانستان څخه د شمالي وزيرستان ځينو سیمو ته د بریدونو لپاره ولاړ شي.

پاکستاني پوځ ویلي، چې په دې برید کې يې ۷ وسله وال ټپیان کړي او ممکن یو شمېر وسله وال پاکستان ته داخل شوي؛ خو ټينګار يې کړی چې په سيمه کې به یې عملیات دوام ولري.

که څه هم طالبانو په دې اړه څه نه دي ویلي؛ خو پاکستاني چارواکو ويلي چې په یاده سیمه کې اکثره وخت د حافظ ګل بهادر ډلې اړوند جنګيالي فعالیت کوي.

طالبانو په کندوز کې په محفلونو کې پر ناسمو رواجونو او موسیقۍ د بندیز ټینګار کړی

۱۱ چنگاښ ۱۴۰۴ - ۲ جولای ۲۰۲۵، ۲۲:۰۱ GMT+۱

په کندوز ولایت کې د طالبانو د اطلاعاتو او کلتور ادارې له خبریالانو غوښتي چې په بېلابېلو مراسمو کې د اسراف، موسیقۍ او نڅا د بندیز په اړه عامه پوهاوی زیات کړي. طالبانو د خپل مشر هبت الله اخوندزاده د فرمانونو پر عملي کولو ټينګار کړی.

په کندوز کې د طالبانو د اطلاعاتو او فرهنګ ادارې د چهارشنبې په ورځ (د چنګاښ ۱۱مه) په یوې خبرپاڼه کې ویلي، چې دوی د ناسمو رواجونو د مخنيوي په موخه د سیمه ييزو رسنیو د مسوولینو او خبریالانو سره ناسته تر سره کړې ده.

د دغه ولایت د طالبانو په خبرپاڼه کې ویل شوي، چې په دې ناسته کې د دې ډلې د مشر هبت الله اخوندزاده له لوري د «خېښيو، ودونو، مصیبتونو او له حج او عمرې څخه د راستنېدو پر مهال د ناسمو او له شریعت سره په ټکر کې رواجونو د مخنيوي» اړوند فرمانونه هم تشریح شوي دي.

په دغه ولایت کې د طالبانو د ځوانانو چارو امر داد محمد منصور ویلي: «اسلام د منځلارېتوب دین دی، زموږ ټولنیز محفلونه باید له اسراف، ناروا رواجونو، موسیقۍ، ګډو نڅاوو او نورو ناسمو دودونو پاک وساتل شي.»

نوموړي له رسنیو غوښتې، چې دا «شرعي فریضه ده او د ولس مادي او معنوي سوکالي پکې نغښتې ده.»

طالبانو په دغه ولایت کې له رسنیو څخه په ټینګار غوښتنه کړې، چې په دې برخه کې باید د عامه پوهاوي پروګرامونه زيات کړي.

دا په داسې حال کې ده، چې طالبانو د تېر ۱۴۰۳ کال په کب میاشت کې په هېواد کې د کوژدو، ودونو، فاتحو، جنازو او له حج او عمرې د راستنېدو پر مهال له ناوړه دودونو او رواجونو د مخنیوي په موخه یو پنځه ماده‌ییز فرمان صادر کړ.

د دې فرمان له مخې، په هېواد کې باید د هر ډول اسراف او ناسمو دودونو مخه ونیول شي.

واک ته د طالبانو له رسېدو را رووسته دغه ډلې په ډېرو برخو کې بندیزونه لګولي.

موسیقي بنده، د ځوانانو پر ډېرو تفريحې لوبو بندیز دی، ښځې او نجونې له کار، زده کړو او یوازي سفر څخه منعه شوي او ان خلک پر دې ډلې له نیوکه کولو هم منعه شوي دي.

ډېری افغانان د طالبانو له دې کړونو په تکلیف شوي او له نړۍوالې ټولنې څخه د فشار راوړولو په تمه دي.