• العربية
  • فارسی
  • English
Brand
  • پروګرامونه
  • افغانستان
  • نړۍ
  • ښځې
  • کلتور او ټولنه
  • معلومات او ټېکنالوژي
  • سپورت
  • پروګرامونه
  • افغانستان
  • نړۍ
  • ښځې
  • کلتور او ټولنه
  • معلومات او ټېکنالوژي
  • سپورت
  • پوښ
  • ژبه
    • العربية
    • فارسی
    • English
  • پروګرامونه
  • افغانستان
  • نړۍ
  • ښځې
  • کلتور او ټولنه
  • معلومات او ټېکنالوژي
  • سپورت
د دې وېبپاڼې ټول قانوني حقونه د وولنټ میډیا دي
volant media logo

د کوچیانو مشران: د طالبانو عدلیې وزیر په خوست کې د کوچیانو کورونه او جوماتونه ړنګ کړل

۱۰ چنگاښ ۱۴۰۴ - ۱ جولای ۲۰۲۵، ۱۰:۳۵ GMT+۱تازه شوی: ۱۰ چنگاښ ۱۴۰۴ - ۱ جولای ۲۰۲۵، ۱۳:۲۱ GMT+۱

د کوچیانو یو شمېر مشرانو افغانستان انټرنشنل ته وویل چې تېره شپه د خوست د علیشیرو ولسوالۍ اړوند بټۍ کلي کې د طالبانو د عدل وزیر عبدالحکیم شرعي په امر د ځايي کوچیانو ځینې کورونه او دوه جوماتونه ړنګ کړای شوي. دوی زیاتوي چې د افغانستان له جوړېدو سره دوی په دې سیمو کې اباد دي.

د خوست د عليشیرو د ځايي کوچیانو مشرانو نن د چنګاښ ۱۰ مه افغانستان انټرنشنل ته وویل چې د طالبانو تر حاکمیت لاندې له ډېرو عریضو سره سره لا هم له دوی سره د طالبانو د عدلیې وزیر عبدالحکیم شرعي توپیري چلند کوي او څوک یې غږ نه اوري.

د کوچیانو یوه ځايي مشر وویل:« تېر کال یې په خوست کې د کوچیانو ځینې کورونه او جوماتونه ړنګ کړل خو د طالبانو ټولو ادارو باندې وګرځېدو خو ټولو وویل چې د عدليې وزیر د کړنو مخنیوی نه شي کولی.»

د کوچیانو مشرانو همدراز وویل چې د کومې محکمې له پرېکړې پرته او یا هم د چا د عریضې پر اساس یې کورونه او جوماتونه ړنګ شوي، او دا چاره یوازې د طالبانو عدلیې وزیر عبدالحکیم شرعي په شفاهي امر کېږي.

100%

افغانستان انټرنشنل ته په رارسېدلو ویډیوګانو او انځورونو کې لیدل کیږي، چې د خوست په علیشیرو ولسوالۍ کې یو شمیر کورونه او جوماتونه وېجاړ شوي دي او چتونه یې پرېوتي دي.

د کوچیانو یو بل ځايي مشر وویل«څو ځله کندهار ته لاړو چې د کوچیانو او د طالبانو عدلیې وزیر ترمنځ روان کشمکش په اړه د ملاهبت الله دفتر ته شکایت وکړو، عریضې مو ورته وسپارلی خو بیا یې هېڅ درک ونه شو.»

د کوچیانو مشران وايي، د طالبانو مشر ملاهیبت الله دې د روانو جنجالونو په اړه یو باصلاحیته پلاوی وټاکي چې له دوی سره روان ناوړه چلند او سندونه له نژدې وګوري او بیا دې یو بې طرفه راپور ملاهیبت الله ته وسپاري.

له دې وړاندې هم د کوچیانو ځینو مشرانو له افغانستان انټرنشنل سره د یولړ اسنادو په شریکولو سره ویلي وو چې د طالبانو د عدلیې وزیر عبدالحکیم شرعي د کوچیانو د استوګنې په تړاو د پخواني ولسمشر کرزي حکمونه نه مني. کوچیانو نیوکه کړې وه، چې د طالبانو عدلیې وزیر په خپلسرې توګه د دوی څلور قومي مشران بندیان کړي ول.

په لوګر ولایت کې د کوچیانو ځینو مشرانو د «۱۴۰۳ کال د مرغومي پر ۳مه» د پخواني ولسمشر حامد کرزي له خوا یولړ پخواني صادر شوي حکمونه او د ځمکو اړوند اسناد له افغانستان انټرنشنل سره شریک کړل.

د کوچیانو مشرانو هغه وخت هم د طالبانو له مشر مولوي هبت الله غوښتنه کړې وه، چې یوه خپلواکه محکمه دې جوړه کړي او د کوچیانو د ځمکو اسناد دې په دقیقه توګه پکې وڅېړل شي.

د طالبانو د عدلیې وزیر عبدالحکیم شرعي او کوچیانو ترمنځ روان کشمکش کومه نوې خبره نه ده.

تېر کال په کابل کې سرچینو افغانستان انټرنشنل ـ پښتو ته ویلی و، چې د طالبانو د عدلیې وزیر شېخ عبدالحکیم شرعي د عدلیې وزارت په ودانۍ کې شخصي زندان جوړ کړی دی. سرچینو وویل چې طالبانو په ولسي جرګه کې د کوچیانو پخوانی استازی حیدر جان نعیمزوی څو ورځې په خپل دغه شخصي زندان کې بندي کړی و.

تر اوسه د طالبانو عدلیې وزارت او هم یاد وزارت وزیر عبدالحکیم شرعي کوم غبرګون نه ښودلی.

ترویج لرونکی

د ډونالډ ټرمپ د ترهګرۍ ضد ستراتېژۍ کې افغانستان نشته
۱

د ډونالډ ټرمپ د ترهګرۍ ضد ستراتېژۍ کې افغانستان نشته

۲

د پاکستان پوځ: طالبانو د وسله‌والو ډلو په ملاتړ کې د افغانستان ملي ګټې له پامه غورځولي دي

۳

د کاناډا لومړی وزیر: د سپاه پاسداران هېڅ غړی به کاناډا ته پرېنښودل شي

۴
ځانګړی راپور

له رخشانې تر فرزانې؛ غور کې د یوې ځوانې ښځې د وژنې زړه‌بوږنوونکې کیسه

۵

د ۲۰۲۶کال مټ ګالا؛ د ایشا امباني له ۱۸۰۰ الماسو جوړو شويو جامو د ټولو پام ځان ته واړاوه

•
•
•

نور کیسې

د ولسي وګړو او طالبانو نښته؛ بدخشان کې د وژل‌شویو کسانو شمېر لوړ شو

۱۰ چنگاښ ۱۴۰۴ - ۱ جولای ۲۰۲۵، ۱۰:۰۲ GMT+۱

له بدخشان نه ځايي سرچینې افغانستان انټرنشنل-پښتو ته خبر ورکوي، چې د دغه ولایت په خاش ولسوالۍ کې د طالبانو او ولسي وګړو د نښتې په ترڅ کې د یوې ښځې په ګډون شپږ ولسي وګړي وژل شوي او تر ۱۵ ډېر ټپیان دي.

سرچینو سې‌شنبه (د چنګاښ ۱۰مه) زیاته کړې، چې دا کسان پر لاریون‌کوونکو د طالب وسله‌والو د مخامخ ډزو په پایله کې وژل شوي دي. د سرچینې په وینا، ټپیان د بدخشان ولایتي روغتون ته لېږدول شوي؛ خو د ځینو یې وضعیت نازک دی.

سرچینې همداراز ویلي، چې یادې ولسوالۍ ته د طالبانو نور تازه دمه جنګیالي هم رسېدلي او هڅه کوي چې لاریونونه مهار کړي.

ورته مهال یوه بله سرچینه بیا وايي، چې پر ولسي وګړو د طالبانو د ډ‌زو په پایله کې د یوې ښځې په ګډون اته کسان وژل شوي او نږدې ۲۰ نور ټپیان دي.

د بدخشان په خاش ولسوالۍ کې د طالبانو او ولسي وګړو ترمنځ د کوکنارو د کروندو ویجاړولو پر سر نښته شوې ده. ولس وروسته تر هغې غوسه شوی، چې طالبانو پرې ډزې کړې دي او یو شمېر لاریوون‌کوونکي يې وژلي او ټپیان کړي دي.

اقتصادي ستونزې؛ په خوست کې یوه بل ځوان هم «ځان‌وژنه» وکړه

۱۰ چنگاښ ۱۴۰۴ - ۱ جولای ۲۰۲۵، ۰۹:۲۷ GMT+۱

په خوست کې ځايي سرچینو افغانستان انټرنشنل-پښتو ته خبر ورکړی، چې د دغه ولایت د ځاځي میدان ولسوالۍ اړوند په « پیرمیلي» کلي کې یوه ځوان «ځان‌وژنه» کړې ده.

سرچینو نن سې‌شنبه (د چنګاښ ۱۰مه) د یاد ځوان د هویت له څرګندولو پرته د دې پېښې لامل رواني فشار او اقتصادي ستونزې په ګوته کړې دي.

د افغانستان انټرنشنل-پښتو د معلوماتو له‌مخې؛ په وروستۍ شاوخوا یوه اوونۍ کې په کابل، ننګرهار، خوست او کندهار ولایتونو کې ۹ ځوانانو ځان‌وژنه کړې ده. اقتصادي ستونزې، بې‌کاري او رواني فشارونه د دې پېښو ستر لاملونه بلل کېږي.

همدا پرون د کندهار ښار په پنځمه حوزه کې د عبدالله په نوم ۳۳ کلن ځوان د اقتصادي ستونزو له امله ځان‌وژنه کړې ده. ویل کېږي، چې هغه د شپې له‌خوا چوکیداري کوله.

راپورونه ښيي، چې په دې وروستیو کې د ځان‌وژنې پېښې په افغانستان کې په ځانګړي ډول په خوست، کندهار او ننګرهار ولایتونو کې ډېرې شوې دي. د دې پېښو ترټولو ډېر قربانیان ځوانان دي.

د طالبانو یو پلاوی د ایکو سازمان په سرمشریزه کې د ګډون لپاره اذربایجان ته لاړ

۱۰ چنگاښ ۱۴۰۴ - ۱ جولای ۲۰۲۵، ۰۶:۵۹ GMT+۱

د طالبانو د ریاست‌الوزرا اقتصادي مرستیال ملا عبدالغني برادر په مشرۍ یو لوړپوړی پلاوی نن سهار د ایکو (اقتصادي همکارۍ سازمان) د ۱۷مې سرمشریزې په غونډه کې د ګډون په موخه اذربایجان هېواد ته روان شو. دا سفر د اذربایجان د رسمي بلنې له‌مخې کېږي.

طالبانو په یوه بیان کې ویلي، چې ملا برادر به د یاد سازمان د سرمشریزې په عمومي غونډه کې ګډون او وینا وکړي. همداراز، د سفر پر مهال به نوموړی له یو شمېر اذري چارواکو سره جلا لیدنې ولري؛ څو د افغانستان او اذربایجان ترمنځ د اقتصادي، سوداګریزو او نورو همکاریو د پراخېدو په اړه بحث او خبرې اترې وشي.

د ایکو سازمان ۱۷مه سرمشریزه به (د جولای په ۳مه او ۴مه نېټه) د اذربایجان هېواد په کوربه‌توب، د غړو هېوادونو د ولسمشرانو او لوړپوړو استازو په ګډون جوړه شي.

ایکو یو سیمه‌ییز سازمان دی، چې موخه یې د غړو هېوادونو ترمنځ د اقتصادي، تخنیکي او سوداګریزو همکاریو پراختیا بلل کېږي.

د طالبانو تر کنټرول لاندې افغانستان د القاعدې پر روزنیز مرکز او خوندي ځای بدل شوی

۱۰ چنگاښ ۱۴۰۴ - ۱ جولای ۲۰۲۵، ۰۶:۳۲ GMT+۱

د امریکایۍ نشريې لانګ وار ژورنال یوه نوي راپور او د امریکا د استازو جرګې د یوه غړي څرګندونو یو وار بیا په افغانستان کې د ترهګرو ډلو فعالیتونو ته د نړۍ پام اړولی دی.

د دې راپور د موندنو او د ملګرو ملتونو د معلوماتو پر بنسټ؛ پر افغانستان د طالبانو تر واکمنېدو وروسته دغه هېواد افراطي او ترهګرو ډلو ته پر یوه پټنځای بدل شوی دی.

د افغانستان په ۱۲ ولایتونو کې د القاعدې روزنیز مرکزونه

د ملګرو ملتونو د بندیزونو د څارنې ټیم راپور ورکړی، چې القاعده د افغانستان په لږ تر لږه ۱۲ ولایتونو کې روزنیز مرکزونه جوړ کړي دي.

د ترکستان اسلامي غورځنګ (TIP) او جماعت انصارالله په ګډون د دې ډلې متحدینو هم په ځینو ولایتونو کې جلا مرکزونه لري. د دې ترڅنګ، القاعده د ایران او افغانستان ترمنځ د تګ راتګ لپاره پنځه خوندي کورونه، پنځه دیني مدرسې، د وسلو ډیپو او یو رسنیز مرکز لري.

په افغانستان کې د القاعدې جګپوړي مشران

د دې ډلې له مهمو څېرو نه چې په افغانستان کې حضور لري، د القاعده اوسنی مشر سیف‌العدل او د هغه مرستیال عبدالرحمان المغربي یاد شوي دي. دا کسان په ۲۰۲۱ کال کې پر افغانستان د طالبانو تر واکمنېدو وروسته له ایران نه افغانستان ته دننه شوي دي. ویل کېږي چې سیف‌العدل د ۲۰۲۴ کال په پسرلي کې په ټوله نړۍ کې د القاعدې له ملاتړکوونکو غوښتي، چې د پوځي روزنې او جهاد لپاره افغانستان ته سفر وکړي.

په نورو څېرو کې د ترکستان اسلامي غورځنګ مشر او د القاعدې د مشرتابه غړی عبدالحق ترکستانی، د هند په جزیره کې د القاعدې مشر اسامه محمود او د اسامه بن لادن د ساتونکو پخوانی مشر امین الحق شامل دي. همداراز، د القاعده پوځي قوماندان ابواخلاص المصري چې پخوا د بګرام په زندان کې بندي و، د طالبانو له‌خوا د دغه زندان تر ماتېدو وروسته خپل ځواکونه د افغانستان په شمال‌ ختیځ کې بیا تنظیم کړي دي.

د امریکا کانګرس خبرداری

د دې ترڅنګ، د امریکا د استازو جرګې د بهرنیو اړیکو د فرعي کمیټې رییس بېل هایزینګا په سوېلي او مرکزي اسیا کې د ترهګرۍ د وضعیت د ارزونې په یوې غونډه کې وویل: «افغانستان یو ځل بیا د ترهګرو پر مرکز بدل شوی دی؛ چېرته چې دوی په ازاده توګه بشري ځواک استخداموي او په سیمه‌ییزه او ان نړۍواله کچه بریدونه پلانوي.»

د داعش او القاعدې پر وړاندې د طالبانو د چلند توپیر

په داسې حال کې چې طالبان له داعش خراسان څانګې (ISKP) سره په جګړه او سیالۍ کې ښکېل دي او څو وارې یې د دغېډلې د غړو د نیولو یا وژل کېدو راپورونه ورکړي،؛خو له القاعده او نورو متحدو ډلو سره د دوی اړیکې بېلابېل توپیرونه لري. د ملګرو ملتونو راپورونه تاییدوي، چې القاعده، ترکستان اسلامي غورځنګ (ټي‌ای‌پي)، تحریک طالبان پاکستان (ټي‌ټي‌پي) او جماعت انصارالله د طالبانو په مستقیم ملاتړ او رضایت سره فعالیت کوي.

دا په داسې حال کې ده، چې څو ورځې مخکې د طالبانو ویاند ذبیح‌الله مجاهد په افغانستان کې د بهرنیو ترهګرو ډلو په اړه د امریکا د استازو جرګې د بهرنیو چارو فرعي کمېټې وروستۍ څرګندونې رد کړې. هغه ویلي، دوی پیاوړی حکومت او د افغانستان په ټولې خاورې کنټرول لري او هیچاته اجازه نه ورکوي چې د افغانستان خاوره د بل خلاف وکاروي.

تېره شاوخوا یوه اوونۍ د افغانستان په څو ولایتونو کې اتو ځوانانو ځان‌وژنه کړې

۱۰ چنگاښ ۱۴۰۴ - ۱ جولای ۲۰۲۵، ۰۵:۲۵ GMT+۱
•
ظاهر څراغ

د افغانستان انټرنشنل-پښتو د معلوماتو پر بنسټ؛ په وروستۍ شاوخوا یوه اوونۍ کې د پلازمېنې کابل په ګډون د هېواد په بېلابېلو ولایتونو کې د ځوانانو د ځان‌وژنې اته پېښې ثبت شوې دي، چې اقتصادي ستونزې، بې‌کاري او رواني فشارونه یې ترټولو ستر لاملونه بلل کېږي.

وړمه ورځ په کندهار کې د فدامحمد اڅکزي په نوم یوه ۲۴ کلن ځوان پر فېسبوک د مخه ښې پیغام تر شاوخوا اووه ساعته خپرېدو وروسته ځان‌وژنه کړې ده. هغه لیکلي: «بخښه به سره کوو، د الله په امان.»
په داسې حال کې چې د فدامحمد کورنۍ او خپلوانو تر اوسه د دې پېښې په اړه څه نه دي ویلي؛ خو په کندهار کې یوې سرچینې افغانستان انټرنشنل-پښتو ته ویلي، چې نوموړي ځوان د اقتصادي ستونزو له امله ځان وژنه کړې ده.
تر دې شاوخوا ۲۴ ساعته وروسته او همدا پرون د کندهار ښار په پنځمه حوزه کې د عبدالله په نوم ۳۳ کلن ځوان ځان وواژه. ویل کېږي، چې هغه د شپې چوکیداري کوله. د هغه د ځان وژنې لامل هم اقتصادي ستونزه یاده شوې ده.
له دې ورهاخوا، په خوست کې هم د ځان‌وژنې څو پېښې ثبت شوې دي. څو ورځې مخکې د عیسی خان په نوم یو ځوان چې د کورنۍ یوازینی سرپرست و، د زهرو په خوړلو سره یې خپل ژوند پای ته رسولی دی. د هغه کورنۍ ته یوې نږدې سرچینې افغانستان-انټرنشنل-پښتو ته زیاته کړې، د نوموړي ځوان پلار څه موده مخکې وفات شوی او دی له سختو روحي فشار او اقتصادي ستونزو سره مخ و.

همداراز، د همدې ولایت د ګربزو ولسوالۍ یو تنکي ځوان حنیف‌الله هم ځان‌وژنه کړې، چې کلیوال یې لامل بې‌کاري او اقتصادي ستونزې یادوي.
ورپسې تېره ورځ په ننګرهار ولایت کې بیا د سره‌رود ولسوالۍ یو ۲۳ کلن ځوان خپل ژوند پای ته رسولی دی. په دغه ولایت کې د طالبانو د امنیه قوماندانۍ ویاند ادعا کړې، چې دا ځوان د نشه‌یي توکو له امله رواني ستونزو سره مخ و او همدا یې د ځان‌وژنې لامل بلل کېږي.
راپورونه ښيي، چې په دې وروستیو کې د ځان‌وژنې پېښې په افغانستان کې په ځانګړي ډول په خوست، کندهار او ننګرهار ولایتونو کې ډېرې شوې دي. د دې پېښو ترټولو ډېر قربانیان ځوانان دي.
سره له دې چې سیمه‌ییزې سرچینې اقتصادي ستونزې، بې‌کاري او رواني فشارونه د دغو پېښو اصلي لاملونه بولي؛ خو د طالبانو چارواکي او د هغوی ملاتړي دغه لاملونه ردوي او هڅه کوي، چې دې پېښو ته رواني فشارونه، ټولنیزې ستونزې او نور نومونه ورکړي.
همدا تېره ورځ د کابل په دوو جلا سیمو کې دوو ځوانانو ځان‌وژنې کړې دي. د یوه ځوان خور چې په یوه شخصي روغتون کې ډاکټره ده، د خپل ورور د ځان وژنې لامل روحي فشار بولي. هغه په دې تړاو نور معلومات ور نه کړل. هڅه مو وکړه، چې د دې بل ځوان له کورنۍ یا خپلوانو هم معلومات ترلاسه کړو؛ خو هغوی د دې پېښې له رسنیز کېدو ډډه وکړه.
د ځوانانو د ځان‌وژنې د پېښو له زیاتوالي سره جوخت یوې سرچینې افغانستان انټرنشنل-پښتو ته ویلي، چې طالبانو په خوست کې ملایانو ته سپارښتنه کړې چې د ځان‌وژونکو د جنازو امامت ونه‌کړي او د هغوی له کورنیو سره خواخوږي ونه‌ښيي.
په افغانستان کې د ځان‌وژنې پېښې په ځانګړي ډول د ځوانانو ترمنځ له څو کلونو راهیسې د اندېښنې وړ کچې ته رسېدلې دي؛ خو دا چاره په وروستیو کلونو کې بیخي پراخه شوې ده.

پر هېواد د طالبانو تر واکمنېدو وروسته، اقتصادي وضعیت ډېر ناوړه شوی، کاري فرصتونه نشته، په دولتي ادارو کې د لوستو ځوانانو ګمارل له‌منځه تللی او پر ځای ملایان ګمارل کېږي، په ښوونیزو، ټولنیزو او مدني برخو کې محرومیت ډېر شوی دی. دا عوامل د ځان‌وژنې لامل ګرځېدلي دي.
د څېړنو او د نړۍ روغتیا سازمان د ارزونو له‌مخې؛ بې‌کاري، لوږه، رواني ستونزې، ټولنیزه انزوا او د رواني خدماتو نشتوالی د ځان‌وژنې تر ټولو عمده عوامل دي. په افغانستان کې د دې عواملو ترڅنګ، د بیان د ازادۍ محدودیت، د ملاتړ نشتوالی او د دیني او ټولنیزو فشارونو له امله د رواني وضعیت په اړه پټه خوله پاتې کېدل؛ دغه ستونزه نوره هم پېچلې کړې ده.