د الجزیرې انګلیسي ویبپاڼه په خپله یوه خپره کړې مقاله کې وایي چې روسیه د طالبانو حکومت په رسمیت پېژندلو سره طالبان پر وړاندې د نړیوالې انزوا په ماتولو کې لومړی هېواد شو. ایا کوم نور هېوادونه به ممکن ورته ګامونه پورته کړي؟
الجزیره په خپله مقاله کې زیاتوي، دا پرېکړه، چې د طالبانو له واک ته رسېدو څلور کاله وروسته اعلان شوه، د دواړو هېوادونو ترمنځ د څو کلونو ارامه اړیکو ته یو نوی لوری ورکوي.
روسیې بهرنیو چارو وزارت پرون پنجشنبه اعلان وکړ چې د طالبانو حکومت په رسمیت پېژني، او دا کار به د دواړو هېوادونو ترمنځ سیاسي، اقتصادي، او سټراټیژیکو همکاریو ته لاره هواره کړي.
د روسیې د بهرنیو چارو وزارت په اعلامیه کې راغلي: « موږ باور لرو چې د طالبانو د حکومت رسمي پېژندنه به زموږ ترمنځ د دوه اړخیزو او ګټورو همکاریو پرمختګ ته لاره هواره کړي.»
په اعلامیه کې ویل شوي، چې روسیه له طالبانو سره د انرژۍ، ترانسپورت، کرنې، او زیربناوو په برخو کې د همکارۍ نیت لري.
د طالبانو د بهرنیو چارو وزارت د ایکس خواله رسنۍ له لارې خبر ورکړ چې د روسیې سفیر، دیمیتري ژیرنوف، د طالبانو بهرنیو چارو له وزیر، امیرخان متقي، سره لیدلي، او د روسیې د رسمي پېژندنې پرېکړه یې ورسره شریکه کړې ده.
متقي په یوه ویډیویي پیغام کې وویل: « موږ دا زړور ګام د روسیې له لوري ډېر ارزښتمن ګڼو او دا به د نورو هېوادونو لپاره یوه بېلګه شي.»
الجزیره زیاتوي، روسیې «پخواني شوروي اتحاد» په ۱۹۷۹ کال کې افغانستان ته خپل پوځیان واستول، چې لس کلنه جګړه یې رامنځته کړه. دغه جګړه، چې د افغان مجاهدینو له سخت مقاومت سره مخ شوه، شاوخوا ۱۵زره شوروي سرتېري پکې ووژل شول.
طالبانو په ۱۹۹۶ کال کې د روسیې ملاتړی پخوانی ولسمشر، ډاکټر نجیبالله، چې د ملګرو ملتونو په ودانۍ کې یې پناه اخیستې وه، وواژه. له هماغه وخته روسیې د طالبانو له حکومت سره هیڅ رسمي اړیکه نه درلوده.
په ۲۰۰۳ کال کې، روسیې طالبان په رسمي توګه «ترهګره ډله» وبلله. خو وروسته، کله چې طالبانو یو ځل بیا په ۲۰۲۱ کې واک تر لاسه کړ، او داعش خراسان ډلې ته د طالبانو له خوا ګواښ زیات شو، روسیې له طالبانو سره خپلې اړیکې پراخې کړې.
مقاله زیاتوي، روسیې، چې په ۲۰۲۴ کال کې د ماسکو کنسرت برید پړه (چې پکې ۱۴۹ تنه ووژل شول) پر داعش خراسان ډلې ورواچوله، او طالبانو ته یې د ترهګرۍ ضد مبارزې په برخه کې د همکار ملګرو په سترګه ولیدل.
ولادیمیر پوتین د ۲۰۲۴ کال په جولای کې طالبان « زموږ، د ترهګرۍ ضد مبارزې متحدین» وبلل. دغه راز، طالبانو د روسیې په اقتصادي نندارتونونو کې ګډون وکړ، چې دا هم د اړیکو د پراخوالي نښه وه.
الجزیره په خپله مقاله کې د پوښتنې په ډول پوښتي چې ایا نور کوم هېوادونه به طالبانو ته رسمي پېژندنه ورکړي؟ او زیاتوي، سره له دې چې تر اوسه له روسیې پرته بل هیچا طالبان رسمي نهدي پېژندلي، خو ځینې هېوادونه لکه، پاکستان، چین، ایران، ترکیه، قطر، ازبکستان او ترکمنستان له طالبانو سره د محدودو اړیکو او همکارۍ څرکونه ښکاره کړي دي.
دا هېوادونه ښايي د روسیې له پرېکړې وروسته، د طالبانو د رسمي پېژندنې لور ته لا زیات مایل شي، که څه هم ډېری لا هم د ښځو د حقونو او بشري وضعیت له امله اندېښنه لري.
د روسیې پرېکړه یوه مهمه لحظه ده چې ښايي د طالبانو د نړیوال حیثیت د بدلېدو پېل وي. خو دا لا هم روښانه نه ده چې نور هېوادونه به ورته ګام اخلي، که نه.
طالبان هیله لري چې دا ګام به نور هېوادونه هم وهڅوي، خو د بشري حقونو د نړیوالو ادارو غوښتنه دا ده چې هر ډول رسمیت باید له سختو شرایطو سره وتړل شي، په ځانګړې توګه د ښځو حقونو او د بیان آزادۍ برخو کې.
