دوی وايي، تازه مېوې یې په نیمايي بیه هم څوک نه اخلي او په ګاللي زحمت پښېمانه دي.
د کندوز ولایت د خان اباد ولسوالۍ اسېدونکی اشرف چې د شفتالانو بڼ لري وايي، همدا تېره اوونۍ یې د شفتالانو حاصلات کندوز ښار ته په دې تمه راوړل چې په پلورولو سره به یې تر ډېره مالي ستونزې حل شي؛ خو د هغه د تمې خلاف یو من شفتالو په ۵۰ افغانیو وپلورل شول.
هغه وایي:« له بده مرغه شفتالو ډېر ساتلای هم نشو لږ صبر مې وکړ، چې په ښه بیه یې وپلورم؛ خو بازار ډېر سوړ و اخر مجبوره شوم، چې یو من مې په ۵۰ افغانیو وپلورل. د اوس لپاره مې شاوخوا ۶۰ منه راوړي وو.»
د اشرف په خبره خټکي یې هم کرلي او ډېر ژر به یې حاصلات راټول کړي؛ خو د شفتالانو بازار ته په کتو ګمان نه کوي، چې بازار یې ښه وي.
په ورته وخت کې د کندوز ولایت د چهاردرې ولسوالۍ سیداجان چې شاوخوا په لس جریبه ځمکه یې هندواڼې کرلې دي وايي، تر ډېره یې حاصلات پلورلي؛ خو لا یې پورونه نه دي پرې خلاص شوي.
هغه افغانستان انټرنشل پښتو ته وویل، چې یو من هندواڼه یې له ۳۰ تر ۶۰ افغانیو پلورلې ده.
هغه زیاتوي:« د حاصلاتو تر رسېدو مو ډېر زحمتونه ګاللي؛ خو چې کله خپل حاصلات په ډېر امید ښار ته یوسو، په داسې بیه یې خلک غواړي چې سړی نهیلې شي؛ خو مجبوره یو، چې ویې پلورو.»
د سیداجان په خبره؛ پخوا ځینو بزګرانو او بڼوالو خپل حاصلات نېغ په نېغه کابل ته وړل، چې مزدوري یې ښه وه؛ خو وايي اوس لویو سوداګرو دا برخه هم انحصار کړې او تر ډېره هڅه کوي په ولایت، ولسوالۍ او ان په کلي کې د دوی حاصلات وپېري.
نوموړی وايي، بیا هم ځینو ملګرو یې کابل ته خټکي او هنډواڼې وړې وې؛ خو د هغو سوداګرو پرتله چې په لویه کچه له ولایتونو کابل ته تازه مېوې وړي، په لوړه بیه ورته پرېوتي چې د ګټې پرځای یې تاوان کړی دی.
دواړو بزګرانو له افغانستان انټرنشل – پښتو سره په خبرو کې ویلي، چې سږکال یې حاصلات ښه و؛ خو د پلورولو بازار بیخي سوړ دی.
په افغانستان کې د تازه مېوو فصل په رارسېدو ؛بازارونه د هندواڼو، خټکیو، شفتالانو، الوبالو، زردالو او ځینو رنګینو او خوږو مېوو ډک او ښکلي کېږي.
د تازه مېوو د ساتنې لپاره د سړو خونو سربېره د ځینو نورو لازمو اسانتیاوو نشتوالي او د افغانستان د ګاونډیو هېوادونو په ځانګړې توګه د پاکستان له لوري د مېوو د لېږد په برخه کې یو لړ ستونزې او ننګونې بلل کېږي.
که څه هم د طالبانو حکومت وړاندې ویلي، چې په افغانستان کې د تازه مېوو د حاصلاتو د زیاتوالي او د بازار موندنې په برخو کې له افغان بزګرانو او بڼوالو سره مرستې کوي؛ خو بزګران بیا د امکاناتو له نشتوالي شکایت کوي.
د طالبانو د صنعت او سوداګرۍ وزارت کال وړاندې ویلي و، چې په ۲۰۲۴ کال کې د څه باندې ۱۵۰ مېلیونه ډالرو په ارزښت تازه مېوې پاکستان، هند، تاجکستان، ترکیې او جرمني ته صادر شوې وې.
