د ناروې د کډوالو شورا: هره ورځ شاوخوا ۴۰ زره کډوال افغانستان ته ستنېږي

دا طرحه چې پخوا د بل جمهوري‌ غوښتونکي استازي ټوني ګونزالس له خوا وړاندې شوې، موخه یې دا ده چې هغو پوځیانو ته دولتي مډالونه ورکړل شي، چې د ایران پر اټومي مرکزونو د برید پر مهال برخه وال وو، یا له ورته عملیاتو سره تړاو لري.

مایک سیمپسون د دې طرحې په ملاتړ کې ویلي: «هغه امریکايي قهرمانان چې په دې تاریخي عملیاتو کې یې برخه اخیستې، زموږ د ژور درناوي وړ دي. نړۍ نن د دوی د مېړانې له کبله یو خوندي ځای دی.»

د سیمپسون دا څرګندونې په داسې مهال مخې ته راځي، چې د ایران او امریکا ترمنځ ترینګلتیا، په تېره بیا د ایران د اټومي پروګرام له امله له کلونو راهیسې د نړۍوالې ټولنې د اندېښنو لامل شوې ده.

د طرحې جزییات لا هم رسما نه دي خپاره شوي، خو راپورونه ښيي چې دا مډال به د هغو سرتېرو لپاره ځانګړي شي، چې د استخباراتي، تخنیکي یا نظامي مشارکت له لارې د برید برخه وو.

د طالبانو د صنعت او سوداګرۍ وزارت ویلي، په لیدنه کې دواړو لوریو هوکړه کړې چې د سوداګريزو اړیکو کچه به تر ۳ میلیارده ډالرو پورې لوړه کړي.

د طالبانو د صنعت او سوداګرۍ وزارت د جمعې په ورځ (د چنګاښ ۲۰مه) په یوې خبرپاڼه کې ټینګار کړی، چې همکاري باید د کرنیزو محصولاتو پر صادراتو محدوده نه وي او باید د صنعتي محصولاتو او ټکنالوژۍ د وارداتو او صادراتو ته هم ځانګړې پاملرنه وشي.

د طالبانو د سوداګرۍ وزارت په وینا، دواړو خواوو د سړک او اورګادي ګډو ټرانسپورتي شرکتونو د جوړولو او د افغان سوداګرو لپاره د ویزو په ورکولو کې د اسانتياوو رامنځته کولو هم موافقه وکړه.

د طالبانو په وینا، د قزاقستان د لومړي وزیر مرستیال ویلي، چې هېواد یې چمتو دی څو شاوخوا ۱۰۰ افغان محصلینو ته مسلکي او تخنیکي روزنه ورکړي.

هغه د قزاقستان له خوا افغانستان ته د یو میلیون ډالرو بشري مرستو د ځانګړي کولو یادونه هم وکړه.

د معلوماتو له مخې، د بهرنیو چارو وزارت ۱۳۵۳کارکوونکو چې د یوه رسمي اېمېل له لارې له دندو د ګوښه کېدو خبر ترلاسه کړی، له ډلې یې۱۱۰۷ تنه غېرنظامي اداري کارکوونکي او ۲۴۶ تنه رسمي ډیپلوماتان دي.

د اسوشېټېډ پرېس خبري اژانس د راپور له مخې، دا کار د وزارت د بشري منابعو د کمښت د پراخ پلان یوه برخه ده، چې موخه یې د لګښتونو کنټرول، د «غېرضروري پوستونو» له منځه وړل او د «موثر تشکیلاتي جوړښت» رامنځته کول بلل شوي.

دغه پرېکړې نه یوازې کارکوونکي حیران کړي، بلکې د سیاسي، حقوقي او ټولنیزو کړیو له خوا یې پراخ انتقادونه هم پارولي دي.

په یاد اېمېل کې چې کارکوونکو ته استول شوی، د هغوی د دندې لغوه کېدل اعلان شوي او له هغوی څخه غوښتنه شوې، چې د هماغې ورځې تر پایه خپل وسایل، لپټاپونه او امنیتي اسناد تسلیم کړي.

ویل کېږي، چې د دې اېمېل ژبه رسمي او لنډه وه او هېڅ ډول وضاحت، مشوره یا بدلون موده پکې نه وه یاده شوې.

د راپور له مخې، دا ګوښه کول به د وزارت دننه شاوخوا ۱۵تر ۱۸ سلنه بشري ځواک اغېزمن کړي، چې اکثریت یې د امریکا دننه په دفترونو کې فعال وو.

د ایټاليا او نیدرلنډ په لوبه کې ایټاليا لوبډلې ته په کار وه، چې درنه ماتې ونه خوري؛ خو د بهترینې لوبې له کبله وتوانېده چې د کرېکټ نړۍوال ۲۰ اوره سیاليو کې د تاريخي ګډون ځای تر لاسه کړي.

ايټاليا نیدرلنډ لوبډلې ته د ۱۳۵ منډو هدف وټاکه، خو مقابلې لوبډلې دغه هدف په ۱۶.۲ اور کې پوره کړ، چې له مخې يې دواړو لوبډلو نړۍوال جام ته لار پيدا کړه.

اسکاتلنډ لوبډلې چې تر دې وړاندې شپږ ځلې د کرېکټ شل اوره نړۍوال جام کې ګډون کړی و، دا ځل یې د ګډون فرصت له لاسه ورکړ.

د ۲۰۲۶ کال نړۍوال جام د هند او سریلانکا په ګډ کوربتوب تر سره کېږي، چې لا هم دغو سيالیو ته له افریقا، اسیا او ختيځي اسیا څخه د پنځو لوبډلو د غوراوي ځایونه خالي پاتې دي.

تراوسه دغو سیالیو ته کوربه هېوادونه سریلانکا او هېواد هند، افغانستان، اسټرالیا، بنګله دېش، انګلستان، سوېلي افریقا، امریکا، وېسټ انډيز، ایرلنډ، پاکستان، کاناډا، هالنډ او ايټاليا لوبډلو لاره موندلې ده.

د ملګرو ملتونو د کډوالۍ عالي کمېشنرۍ د جمعې په ورځ (د چنګاښ ۲۰مه) په یوه خبر کې ویلي، چې له ۲۰۲۴ کال څخه تر اوسه له ایران او پاکستان څخه تر ۱.۶ میلیونه ډېر افغانان خپل هېواد ته ستانه شوي.

د دوی په وینا، دغه شمېر د وړاندې شوي اټکل څخه هم زیات شوی دی.

د کډوالۍ عالي کمېشنرۍ زياتوي، چې د کډوالو پراخه او چټکه ستنېدنه د افغانستان په سرحدي ولایتونو فشارونه زیات کړي؛ ځکه د دومره خلکو د جذب توان نه لري.

د دوی په وینا، دغه وضعیت په هېواد کې بېوزلي، ناامني او بشري اړتیاوې زیاتې کړې او افغانستان لا هم د اقتصادي سقوط او پراخو بشري حقونو د سرغړونو له ناوړه اغېزو سره مخ دی.

دغه سازمان لیکلي، چې راستنېدونکي کډوال په ځانګړې توګه ښځې او ماشومان بیا داسې یو افغانستان ته ستنېږي چې ډېر لږ يې پېژنې.

د ملګرو ملتونو د کډوالو ادارې استازی عرفات جمال وایي: «هغوی افغانان دي، خو ډېری یې له افغانستانه بهر زېږېدلي او خپلې زده کړې یې هم هلته کړې دي؛ د دوی کلتوري ارزښتونه له اوسني افغانستان سره توپیر لري او فکر او لیدلوری یې له موجوده وضعیت سره سمون نه خوري.»

د نوموړي په خبره، د ښځو او نجونو لپاره په ګاونډيو هېوادونو کې نسبي خپلواکي د طالبانو د فرمانونو له خوا د بندیزونو سره مخ دي.