د پزشکیان مرستیاله: اېستل شوي افغانان دې د خپلو پیسو لپاره د ایران استازولیو ته ورشي

دا څرګندونې وروسته له هغه دي، چې د برلین اداري محکمې په یوه پرېکړه کې د جرمني دولت مکلف وباله چې تایید شویو افغانانو ته ویزې ور کړي څو جرمني ته لاړ شي.

د ویلټ د رپوټ له مخې، واديفول د جرمني له رسنیو سره په خبرو کې وویل، « هو، د ایتلافي تړون له مخې دا پروګرام دوام نه لري، خو موږ مکلف یو چې هغو ژمنو ته وفادار پاتې شو چې مخکې مو کړې دي».

نوموړي دا هم زیاته کړه چې د محکمې پر پرېکړه به بیاکتنه کېدای شي، خو هره هغه ژمنه چې قانوني اعتبار ولري، دولت یې عملي کوي.

محکمې دا پرېکړه د یوې افغانې کورنۍ د قضیې پر بنسټ وکړه چې د ۲۰۲۳ کال په اکتوبر کې یې د جرمني له فدرالي منلو پروګرام څخه د تګ رسمي ژمنه ترلاسه کړې وه، خو لا هم د سفر اسناد نه دي ورکړل شوي.

د جرمني د فدرالي دولت له خوا پیل شوی دغه پروګرام هغو افغانانو ته ځانګړی شوی و، چې د طالبانو له اړخه له جدي ګواښ سره مخ دي.

د راپورونو له مخې، تر اوسه شاوخوا ۲۴۰۰افغانانو ته د منلو رسمي ژمنې ورکړل شوې دي.

د اتحادیې او سوسیال‌دیموکرات ګوندونو ایتلاف پرېکړه کړې چې دا ډول د داوطلبانه منلو پروګرامونه به "تر ډېره" بند کړي، خو محکمې ویلي، که نوې ژمنې نه ورکول کېږي، پخوانۍ ژمنې چې لغوه شوې نه وي، باید عملي شي.

د طالبانو د کورنیو چارو وزارت ویاند عبدالمتین قانع د یکشنبې په ورځ، د چنګاښ پر ۲۲مه، وویل چې په کورنیو چارو وزارت کې ډیری مکتوبونه په فارسي ژبه لیکل کېږي او سراج الدین حقاني د خپل ویاند دفتر ته امر کړی چې په خپلو ویناوو کې ډیر فارسي خبرې وکړي.

د طالبانو کورنیو چارو وزارت سرچینو نن افغانستان اتڼرنشنل ته وویل چې «تېره شپه د افغانستان انټرنشنل پښتو د ددې خبر له خبرېدو وروسته د یاد وزارت د کورنیو چارو وزیر سراج حقاني د کورنیو چارو وزارت د تفتیش لوی رییس مفتي محمد سالم عبرت خپل حضور ته غوښتی و او هغه ته یې ویلي چې دا کار تاسې په خپلسري توګه کړی او باید له دې پرېکړې تېر شئ او له دې وروسته ورته کړنې ترسره نه کړئ».

د طالبانو د کورنیو چارو وزارت یو رسمي سند کې، چې افغانستان انټرنشنل تېره ورځ خپور کړ، د یاد وزارت ټولو ولایتي چارواکو ته سپارښتنه شوې چې له بدخشان، بامیان او پنجشېر پرته، په ټولو ولایتونو کې رسمي مکتوبونه او اسناد باید په پښتو ژبه ولیکل شي.

د طالبانو د کورنیو چارو وزارت په رهبري غونډه کې چې شاوخوا یوه اونۍ مخکې ترسره شوې، پرېکړه شوې وه چې د یاد وزارت د تفتیش لوی ریاست اړوند مرکزي او ولایتي مسوولین او مفتشین مکلف دي چې له دې وروسته ټول اداري مکتوبونه، وړاندیزونه، استعلامونه، د ارزونو راپورونه او نور رسمي اسناد په پښتو ژبه ولیکي.

د طالبانو په کورنیو چارو وزارت کې سرچینو فغانستان انټرنشنل ته وویل چې یوازې درې ولایتونه بدخشان، بامیان او پنجشېر له دې پرېکړې مستثنا دي.

د طالبانو د کورنیو چارو وزارت په دې سند کې راغلي، چې په دې پرېکړه د کورنیو چارو وزارت او د یاد وزارت ټولې اړوندې ولایتي ادارې مکلفې دي څو په اړه یې لازمې کړنې ترسره او په ۴۸ ساعتونو کې اطمنان وړاندې کړي.

دغه سند د طالبانو د کورنیو چارو وزارت د تفتیش لوی رییس مفتي محمد سالم عبرت له خوا لاسلیک شوی دی.

د تېر جمهوریت پرمهال د افغانستان اساسي قانون کې د هېواد دوه رسمي ژبې پښتو او دري وې خو په دولتي ادارو کې د مکتوبونو او راپورونه لیکلو پرمهال بیا د دواړو رسمي ژبو ترمنځ انډول نه ساتلو په اړه نیوکې موجودې وې.

ندیم ویلي:«نړیواله ټولنه له یوه اړخه له افغانستان سره د همکارۍ او ملاتړ شعارونه ورکوي او له بله اړخه د اسلامي امارت ره‍بران په محاکمه کولو ګواښي.»

ندیم د نړیوالې ټولنې له مرستو هرکلی کړی، خو وايي، چې دین، اسلامي شریعت او د خلکو غوښتنې یې د نظام لومړیتوبونه دي.

د ندیم څرګندونې داسې مهال دي، چې د جرمونو نړیوالې محکمې د طالبانو د مشر هبت الله اخوندزاده او د طالبانو د قاضي القضات عبدالحکیم حقاني د نیولو حکمونه صادر کړي دي.

د طالبانو د کورنیو چارو وزارت ویاند عبدالمتین قانع د یکشنبې په ورځ وویل، چې یاد ماشوم څو ورځې وړاندې دمزارشریف ښار د اوومې ناحیې په اړوند سیمه کې له ښوونځي نه د کور په لور روان و چې انسان تښتوونکو وتښتاوه.

د نوموړي په وینا، د انسان تښتوونکو خلاف د طالبانو د بلخ والي ملا محمدیوسف وفا په مستقیم هدایت او مشرۍ د دې ډلې د بلخ د استخباراتو ریاست، مرکزي لوی ریاست، د ۸۸۸مې ملي قطعې ځانګړو ځواکونو، امنیه قومندانۍ او نورو اړوندو ادارو په ګډه پراخ عملیات پیل کړل.

قانع وايي، دغه عملیات د مزارشریف ښار د څلورمې ناحیې اړوند سلیم څلورلارې ته څېرمه شوي، چې په پایله کې یې دوه تنه انسان تښتوونکي وژل شوي او یو تن ژوندی نیول شوی.

طالبانو وروسته تښتول شوی ماشوم احمدشاه جان د بلخ ولایت مقام ته انتقال کړی او هلته یې خپلې کورنۍ ته سپارلی دی.

هیګسټ، چې د یکشنبې په ورځ یې د امریکا د فلوریډا ایالت په یوه غونډه کې وینا کوله، وویل، « زما نسل دوه لسیزې په افغانستان، عراق او نورو ځایونو کې د نورو هېوادونو له سرحدونو دفاع وکړه. اوس وخت رارسېدلی چې د خپل کور سرحدونه خوندي کړو».

نوموړي څرګنده کړه چې له افغانستان نه د وتلو پریکړه سیاسي ناکامي وه، نه پوځي او زیاته یې کړه: « که ډونالډ ټرمپ ولسمشر وای، دا ډول وتل به هېڅکله نه وای ترسره شوي».

د هغه په باور، دې ناسنجول شوې پرېکړې د نړۍ په کچه امریکا ته بدنامي راوړه او د امریکا نړیوال حیثیت یې زیانمن کړ.

هیګسټ دا هم وویل چې له دې وتلو وروسته، نړۍ کې ستر بدلونونه پېښ شول، لکه پر اوکراین د روسیې یرغل او پر اسراییل د حماس برید، چې ښايي دا ټول د امریکا د کمزوري دریځ پایلې وي.

نوموړي ټینګار وکړ چې وتل باید « پړاویز، مشروط، او له حساب و‌کتاب سره ترسره شوي وای، نه داسې بې‌نظمه، غیرمسولانه او بوږنوونکي».

ده وویل چې « سوله د ځواک له لارې راځي. موږ نور نظامي مداخلو او ملت جوړونې ته اړتیا نه لرو».

تر دې وړاندې د امریکا ولسمشر ډونالډ ټرمپ هم له افغانستان نه د بایډن د ادارې له خوا د ځواکونو اېستل په پرله‌پسې ډول غندلي. هغه دغه عمل " بیړنی او بې‌پلانه" بللی و.

ټرمپ تل ټینګار کړی چې که دی واکمن وای، نو له افغانستان نه به د وتلو بهیر په بشپړ ډول منظم، مشروط او له پلان سره سم ترسره شوی وای. هغه په مکرر ډول د بګرام هوايي ډګر پر له لاسه ورکولو او د طالبانو لاس ته د امریکايي وسلو پر لوېدو حسرت ښودلی.