د شانګهای غونډه: چین او روسیه له امریکا سره پر اړیکو او اوکراین جګړې وغږېدل

د سوریې دولتي خبري اژانس سانا راپور ورکړی، چې دا تړون د می په میاشت کې د دواړو خواوو ترمنځ لاسلیک شوی.

«ډي پي ورلډ» ددغه تړون له مخې، چې د متحده عربي اماراتو د پانګونې شرکت دوبۍ ورلډ فرعي شرکت دی، د سوریې د مدیترانې په ساحلي تارتوس سیمه کې د څو موخو لپاره د ټرمینل په پراختیا او د صنعتي او ازادې سوداګرۍ زونونو په جوړولو کې همکاري کوي.

د لاسلیک مراسمو کې د سوریې ولسمشر احمد الشرع هم ګډون کړی و.

تېره میاشت، د امریکا ولسمشر ډونالډ ټرمپ یو اجرایوي فرمان لاسلیک کړ، چې پر سوریه یې د امریکا بندیزونه پای ته ورسول.

د امریکا د بندیزونو لرې کول به په سوریه کې د بشري سازمانونو د پراخې ښکېلتیا لپاره لاره هواره کړي.

د کیېف په اعلامیه کې ویل شوي چې دا کسان د ډګروالایوان وورونېچ په وژنه تورن وو. یاد ډګروال د پنجشنبې په ورځ په کییف ښار کې وویشتل شو.

د اوکراین ملي امنیت اداره وايي چې په وژنه شکمن کسان یو نارینه او یوه ښځه دي، خو دا یې نه دي ویلي چې د نیولو عملیاتو پر مهال څومره شکمن کسان وژل شوي دي.

دا پېښه په داسې حال کې رامنځته شوې چې د اوکراین او روسیې ترمنځ امنیتي ترینګلتیاوې لا هم دوام لري او دواړې خواوې یو بل په جاسوسۍ، هدفي وژنو او ترور تورنوي.

زېلېنسکي نن یکشنبه د ( چنګاښ ۲۲مه) په خپلې اېکس پاڼه لیکلي چې روسیې په تېرو۷ ورځو کې د بې پیلوټه الوتکو ۱۸۰۰ بریدونه کړي، ۱۲۰۰ بمونه یې غورځولي او په ۸۳ توغندیزو بریدونو یې بېلابېل ښارونه په نښه کړي دي.

نوموړی وايي، د اوکراین دفاعي ځواکونو د روسیې ځینې بریدونه شنډ کړي او هڅه کیږي چې دفاعي سیسټم لا پسې پیاوړی شي.

په ورته وخت کې د اوکراین ولسمشر وايي چې د روسیې د پراخو هوايي بریدونو پیل د جګړې د اوږدولو مانا لري او سپارښتنه یې کړې چې د شخړې د پای ته رسولو لپاره باید له ډیپلوماتیکو لارو چارو کار واخېستل شي.

د امریکا او او اروپايي تولنې سربیره ګڼ هېوادونه او سیاسي مشران هڅه کوي چې په اواکراین کې جګړې ته د پای ټکی کېږدي، خو تر دې دمه دغو هڅو نتیجه نه ده ورکړې.

نتانیاهو د شنبې پر شپه د «ژوند، ازادۍ او لوېن» په خپرونه کې زیاته کړې چې په سیمه کې د ایران د متحدو ډلو ترپاشل کېدو او پرځېدو وروسته، سپاه پاسداران د یورانیمو د غني کولو پروسه ګړندۍ کړې وه.هغه وویل: «موږ ویلي و چې ایران کولای شي په راتلونکي کال کې اټوم بم جوړ کړي او د اسراییل د ویجاړېدو لپاره یې وکاروي.»

نوموړي د ایران پر وړاندې د امریکا متحده‌ایالتونو ولسمشر ډونالډ ټرمپ د سیاستونو د ستاینې ترڅنګ ویلي چې ټرمپ د تهران د ګواښ په اړه ښه پوهېده او د ایران له حکومت سره یې د جوړجاړي پر ځای برید ته ترجیح ورکړه.

دی وايي چې د اسراییل او امریکا ترمنځ همکاري د متقابل درناوي او ګډې موخې پر بنسټ ولاړه ده. د نتانیاهو په وینا، «امریکا د ازادې نړۍ مشره ده او اسراییل په منځني ختیځ کې د هغې مرکز دی.»

د اسراییل لومړي وزیر همداراز وايي چې هېواد یې په‌خپله د جګړې په ډګرونو کې جنګېږي، په لومړۍ لیکو کې دی او له متحده‌ایالاتونو سره پوځي او استخباراتي معلومات شریکوي.د هغه په وینا، «له امریکا سره زمونږ استخباراتي همکاري د امریکایانو په ګډوند ډېرو خلکو ژوند ژغوري.»

نتانیاهو د مرکې په یوې بلې برخې کې په غزه کې د اسراییلي یرغمل شویو په تړاو وویل: «موږ د هغوی د ساتنې لپاره هر څه کوو، خو په مقابل کې حماس ملکي وګړي په نښه کوي.»

نوموړي د مرکې په پای د هغې پوښتنې په ځواب چې کهچېرې یې کولای شوای له یوه تاریخي شخصیت سره وویني، نو هغه به څوک و؟ ده وویل: «تیوډور هرزل»؛هغه څوک چې د فلسطین په خاوره کې د یهودي دولت د مفکورې بنسټ‌ګر ګڼل کېږي. نتانیاهو زیاته کړې چې د هرزل ډېرو سیاسي او امنیتي پرېکړو ده ته الهام ورکړی.

هغه په پای کې ویلي چې اسراییل د امریکا ملاتړ ته درناوی لري، خو تمه نه‌لري چې امریکایي سرتېري به د جګړې په ډګرونو کې د هغوی لپاره وجنګېږي، ځکه چې اسراییل د ځان د دفاع کولو وس لري.

د امریکا د متحدو ایالتونو ولسمشر ډونالډ ټرمپ ګواښ کړی چې که له مکسیکو او اروپايي ټولنې سره د سوداګریز تړون په تړاو خبرو نتیجه ورنه‌کړه، نو د روان کال د اګسټ میاشتې له لومړۍ نیټې به پرې ۳۰ سلنه ګمرکي تعرفې ولګوي.

اروپايي ټولنې او مکسیکو په غبرګون کې د ټرمپ دغه خبرداری ناعادلانه بللی خو ویلي یې دي چې په دې اړه به خبرو ته دوام ورکړي.

د امریکا ولسمشر د جاپان په ګډون یو شمېر نورو هېوادونو ته هم ورته ګواښونه کړي او دا ډول اقدامات یې د امریکا د اقتصادي ګټو د خوندیتوب لپاره مهم ګڼلي دي.