په اسلام‌اباد کې تېره ورځ نیول شوي ۱۵۰ افغانان افغانستان ته ستانه کړای شول

د هلمند لپاره د طالبانو د امنیه قومندانۍ ویاند عزت‌الله حقاني چهاشنبه (د چنګاښ ۲۵مه) سیمه‌ییزو سرچینو ته زیاته کړې، چې دا پېښه د ۵۸۰ ماډل مساپر وړونکي موټر او یوه فلانګ‌کوچ ترمنځ رامنځته شوې ده. د هغه په وینا؛ ټپیان د ګرشک ولسوالۍ روغتیايي مرکز ته لېږدول شوي دي.

ورته مهال له هلمند نه ځايي سرچینو افغانستان انټرنشنل-پښتو ته خبر ورکړی، چې په ټپیانو کې د دوو کسانو روغتیايي وضعیت نازک او د اندېښنې وړ دی. ویل کېږي، پېښه د موټر چلوونکو د بې‌غورۍ او بې‌احتیاطۍ له امله رامنځته شوې ده.

له تېرو څه باندې درې نیمو کلونو راهیسې په افغانستان کې ټرافیکي پېښې په بې‌سارې توګه او تر بل هر وخت ډېرې شوې دي، چې له امله یې زرګونه کسان مړه او سلګونه نور سخت او برسېرن ټپيان شوي دي. د افغانستان انټرنشنل-پښتو د یوه راپور پر بنسټ؛ په تېر یوه کال دوه زره کسان د ټرافیکي پېښو له امله مړه شوي دي.

طالبانو په وار- وار ادعا کړې، چې له موټر چلوونکو یې غوښتي څو د هر ډول سفر پرمهال احتیاط وکړي او د مساپرو ژوند وژغوري او د دې ترڅنګ یې د ټرافیکي پېښو د مخنیوي په موخه د هېواد په یو شمېر لویو لارو د چلوونکو د ګړندي سرعت د پېژندنې او مخنیوي لپاره ځانګړې طرحې هم ترتیب کړې دي.

د یادونې ده، چې په نوره نړۍ کې هم ټرافیکي پېښې کېږي؛ خو افغانستان او پاکستان دوه یوازیني هېوادونه دي، چې له تېرو څو کلونو راهیسې په‌کې ترافیکي پېښې په بې‌ساري توګه ډېرې کېږي.

د « غزې مرستندویه صندوق» په نامه دغه بنسټ ویلي، چې ۱۹ کسان د ګڼې ګوڼې له کبله ترپښو لاندې شوي او یو تن په چړو وهل شوی دی.

د غزې رسمي سرچینو تراوسه په دې اړه څه نه دي ویلي.

له بل پلوه په غزه کې روغتیايي چارواکو ویلي، چې د اسراییل په بریدونو کې ۲۲ کسان وژل شوي چې ۱۱ هغه یې ماشومان دي.

د هغه په وینا؛ د ازموینو په جوړښت کې وروستي اصلاحات د ځانګړو معیارونو پر بنسټ او د بایومیټریک غوندې د عصري میتودونو له لارې پلي شوي دي.

نوموړي د رسنیو په مرکز کې خبریالانو ته په یوې جوړې شوې غونډه کې زیاته کړې، چې د «بدیل» د مخنیوي لپاره د بایومیټریک سیسټم کارول پلي شوی او اوس د دې ادارې دفترونه په رسمي ډول هرات، کندهار، بلخ، کندوز، پکتیا، بامیان او ننګرهار ولایتونو کې فعالیت لري.

ورته مهال، د دې ادارې مشر ویلي چې د کانکور، ماسټرۍ، دیني مدرسې، اې‌ایګسټ او تخصصي ازموینو لپاره د پوښتنو بانکونه چمتو شوي؛ څو په ازموینو کې د پوښتنو له تکرار او درغلۍ مخه ونیول شي. د نوموړي په وینا؛ په لومړي ځل زرګونه زده‌کړیالان په انلاین ډول د نوم‌لیکنې له خدمتونو برخمن شوي دي.

نوموړي همداراز ویلي، چې د دغې ادارې موخه دا ده چې د سیمې او نړۍ له تجربو څخه په ګټې‌اخیستنې، د ازموینو نوی افغاني او معیاري سېسټم رامنځته کړي.

د طالبانو د ازموینې ادارې مشر عبدالباقي حقاني د نجونو د ازموینو په تړاو هېڅ نه دي ویلي. دا په داسې حال کې ده، چې پر افغانستان د طالبانو تر واکمنېدو وروسته نږدې څلور کاله کېږي چې له شپږم ټولګي پورته افغان نجونې له زده‌کړو بې‌برخې دي.

تېرکال هم دغې ادارې د هېواد په کچه ۴۴ لویې او وړې ازموینې اخیستې وې.

د هغه په وینا؛ هغه مهال عمومي تصور دا و، چې طالبان به ونه‌شي کولای خپل رژیم ته دوام ورکړي؛ خو دی زیاتوي چې د یادې ډلې مشرانو په «مدبرانه هڅو» سره د هېواد په بېلابېلو برخو کې مثبت بدلونونه راوستي دي.

ښاغلي عبدالواسع همداراز د طالبانو د لاسته راوړنو په نوم رسنیو ته په خبرو کې ادعا کړې، چې افغانستان له یوه «کاذب اقتصاد» سره مخ او د بهرنیو مرستو پر بنسټ ولاړ و. نوموړي زیاته کړې، چې پر افغانستان نړۍوال فشارونه او بندیزونه لګېدلي وو او هڅه کېده چې هېواد منزوي شي.

د ریاست‌الوزرا دفتر رئیس ټینګار کړی، چې د دغې ډلې رژیم په تېرو څلورو کلونو کې له شته امکاناتو څخه په ګټې اخیستنې د هېواد په امنیتي، اقتصادي، ټولنیزو او نورو برخو کې اصلاحات راوستي دي.

د طالبانو یاد چارواکی دغه څرګندونې داسې مهال کوي، چې پر افغانستان د دغې ډلې تر واکمنېدو وروسته د بې‌کارۍ او بې‌وزلۍ لمن تر بل هر وخت پراخه شوې ده.

همداراز، طالبانو تراوسه د یو ټول‌ منلي او ټول‌ګډوني حکومت پر جوړېدو هوکړه نه‌ده کړې؛ بلکې واک یې یوازې د خپلې ډلې اړوند ملایانو په لاس کې ورکړی، چې دا چاره یې د کورنیو ستونزو مهم لامل بلل کېږي.

د دغه ایالت د طبیعي پېښو پر وړاندې د مدیریت ادارې ویلي، چې یاد کسان د سختو بارانونو، سېلابونو، ځمکې ښویېدنې او توندو بادونو له کبله په رامنځته شویو ټرافیکي پېښو کې مړي شوي دي.

د یادې ادارې د معلوماتو له مخې ورښتونو دارنګه تر ۲۹۰ ډېر کورونه هم ویجاړ کړي دي.

له بل پلوه د طبیعي پېښو پر وړاندې د مبارزې ادارې ځايي چارواکو په راتلونکو ورځو کې هم د سختو ورښتونو په اړه خبرداری ورکړی او د احتیاطي تدابیرو سپارښتنه یې کړې ده.