ټرمپ وايي په اماراتو کې د بند پاتې افغانانو د ژغورنې لپاره سملاسي اقدام کوي

د افغانستان د خبریالانو مرکز د یکشنبې په ورځ، د چنګاښ پر ۲۹ مه وویل، چې په سرپل ولایت کې د طالبانو د امر بالمعروف ریاست له خوا د ژوندیو موجوداتو د انځورونو پر خپرولو بندیز لګول شوی او ان پر ټولنیزو رسنیو هم د ژوندیو موجوداتو د انځورونو نه خپرولو امر شوی دی.

یاد مرکز وايي، چې ځايي خبریالانو ته د همغږۍ ناستې پرمهال د دغه ولایت د امر بالمعروف ریاست استازي له خوا د ژونديو موجوداتو د انځورونو نه خپرولو د حکم د عملي کېدو امر شوی.

په سرپل ولایت کې د ژونديو موجوداتو د انځورونو د خپرېدو له بندیز وړاندې په کندهار، تخار، بادغیس، هلمند، ننګرهار، نورستان، فراه، نیمروز، بدخشان، بغلان، جوزجان، زابل، پروان، کندوز، بامیان، دایکندي، فاریاب، پنجشیر او لغمان ولایتونو کې هم د ژوندیو موجوداتو د انځورونو پر خپرولو بندیز لګول شوی.

د افغانستان د خبریالانو مرکز ویلي، چې دمګړی په سرپل ولایت کې پر ملي ټلویزیون سر بېره صدای سرپل، بانو او انبیر په نوم درې خصوصي راډیوګانې فعالیت کوي او د یوازیني سیمه ییز ملي ټلویزیون خپرونې هم بندې شوې او اوس د راډیو په بڼه نشرات کوي.

دوی ویلي، چې د سرپل په ګډون په نورو ولایتونو کې د ژوندیو موجوداتو د انځورونو پر خپرولو بندیز د بیان له ازادۍ او د ازادو رسنیو له بنسټیزو اصولو سره په ټکر کې دی.

د طالبانو د هرات والي مولوي احمد اسلام‌جار د یکشنبې په ورځ، د چنګاښ پر ۲۹مه، د ایران مشهد ښار د سوداګرۍ خونې په غونډه کې د هرات له اقتصادي فعالانو، سوداګرو او مشرانو سره د لیدنې پر مهال د ایران له خوا «د افغان کډوالو د میلمه‌پالنې» ستاینه وکړه او د دواړو هېوادونو ترمنځ د مهاجرت، امنیت، ترانزیت او پانګونې په برخو کې یې اړیکې مهمې وبللې.

په داسې حال کې، چې ایران په سلګونه زره افغان کډوال په زور افغانستان ته ستانه کړي او هره ورځ د شړلو بهیر لا چټکیږي، اسلام‌جار ویلي، چې ایران له تېرو څلورو لسیزو راهیسې د افغان کډوالو کوربه پاتې شوی دی، دوی ته یې ښه راغلاست ویلی او دا یې د دواړو هېوادونو د اسلامي او انساني ورورولۍ نښه بللې ده.

هغه زیاته کړې، چې د اسلام‌کلا بندر له لارې د کډوالو د بېرته ستنیدو ستونزې تر ډېره حل شوې دي، شاوخوا ۷۰ سلنه خنډونه له منځه تللي. هغه زیاته کړې چې بېرته راستنېدونکي کډوال د کمپونو پرځای مستقیم خپلو ولایتونو ته لېږدول کېږي او د هرات خلک له دغو کډوالو سره مرستې کوي.

اسلام‌جار ادعا وکړه چې د تریاکو کر کیله اوس نږدې صفر ته رسېدلې ده.

هغه له ایران څخه وغوښتل چې د مخدره موادو په قاچاق کې د ګډې مبارزې کچه لوړه کړي، ځکه اوس افغانستان له دودیزو نه، بلکې له صنعتي موادو سره مخ دی، چې له بهر څخه هېواد ته راوړل کېږي.

اسلام‌جار وویل، شاوخوا ۲۰ زره معتادین یې درملنه کړي او بیرته یې د فابریکو کار ته راګرځولي.

هغه د ترکیې، قزاقستان او ایران له پانګه‌والو مننه وکړه چې په هرات کې یې پانګونه کړې ده.

اسلام‌جار ټینګار کړی، چې د هرات سیمه‌ییز حکومت د پانګه‌والو تر څنګ ولاړ دی او د کانونو، مرمرو، اوسپنې او نورو منابعو د استخراج لپاره لازم چمتووالی لري. هغه ویلي، د ترانزیتي لارو د پراخولو هڅې روانې دي او شاوخوا ۸۵ سلنه اصلي لارې اوس د استفادې وړ دي.

د طالبانو والي همداراز د ایران له بانکونو وغوښتل چې د هرات له اقتصادي فعاله قشر سره پراخې اړیکې ولري.

هغه ویلي، چې د افغانستان حاصل‌خیزه ځمکې داسې مېوې تولیدوي چې په ایران کې نه شي کرل کېدای او افغانستان پراخې اوبه لري چې د تجارتي کرنې لپاره چمتو دي.

طالب والي وړاندیز کړی، چې نړیوالو بازارونو ته د افغان مېوو د لېږد لپاره ګډ کاري ګروپ جوړ شي. هغه همداراز ایراني چارواکي د هرات د راتلونکي کال اقتصادي کنفرانس ته هم وبلل.

د طالبانو د هرات والي د ایران د خراسان رضوي د والي په بلنه پرون تایباد ته ورسېد او له هغه ځایه وروسته یې فریمان او مشهد ته سفر کړی.

د طالبانو د کورنیو چارو وزارت نن یکشنبه د چنګاښ پر ۲۹مه وویل، چې دې ډلې دوه تنه د وژنې په تړاو په فاریاب کې، دوه تنه د ځنګلونو غیر قانوني قطع کولو په تړاو په کونړ کې او ۵ تنه د غلا په تړاو په هرات، فراه او غور ولایت کې نیولي دي.

د طالبانو یاد وزارت زیاتوي، چې د بغلان ولایت امنیه قوماندانۍ منسوبینو، ۸ تنه د دوو کورنیو تر منځ د وسله والې جګړې له امله، چې په پایله کې یې ۱۶ تنه ټپیان او وژل شوي وو، نیولي دي.

د ایران د اورګاډي ادارې رییس جبار علي ذاکري د یکشنبې په ورځ، د چنګاښ پر ۲۹مه وویل، چې پلان لري تر یوې میاشت پورې د تهران ـ هرات او په راتلونکو دوو میاشتو کې د تهران ـ انقرې ترمنځ د مسافر وړونکي اورګاډي خدمات پیل کړي.

نوموړي ویلي، چې له پنځه کلن ځنډ وروسته یې د تهران ـ وان اورګاډی بېرته فعاله کړی او د تاجکستان د مرو او دوشنبې ښار لور ته هم د اوګاډو تګ راتګ پیل شوی دی.

ذاکري ویلي:«د اورګاډو له لارې به د هېوادونو ترمنځ اړیکې لا پسې پراخې شی. زموږ د هېواد د اورګاډي شبکه تاریخي ارزښت لري او د ګرځندوی فعالیتونو له پلوه هم عاید لري او هم‌ ډېره جاذبه لري.»

د ایران د اورګاډي ادارې رییس ویلي، چې د عراق له کردستان څخه افغانستان ته د نفتي توکو د انتقال لپاره هم د رېل پتلۍ شبکې ته ۱۰۰ ټانکري واګونونه ور اضافه شوي دي او هڅه کوي، چې د ترانزیټ د ظرفیت لوړولو لپاره هره میاشت له ۴۰ تر ۵۰ نور واګونونه هم دغې شبکې ته ور ډېر کړي.

په ټولنیزو رسنیو کې خپاره شوي انځورونه ښيي، چې څلور کسان په ډزو وېشتل شوي دي او پر ځمکه پراته دي.

تر اوسه ددې پېښې د علت او د وسله والو کسانو د هویت په اړه طالبانو څه نه دي ویلي.

له دې وړاندې د بدخشان په یو شمېر ولسوالیو کې د کوکنارو د اړولو پر سر د طالبانو او سیمه ییزو خلکو ترمنځ وخت ناوخته نښتې او شخړې شوې دي.