کابل ښاریان: طالبانو د کابل په قلعه فتح الله او میرویس میدان کې ځوانې ښځې نیولې دي

د جرمني د بهرنیو چارو وزیر یوهان وادیفول بیلد ام زونټاګ ورځپاڼې ته وویل، برلین هغه افغانان مني، چې له مخکې د منلو ژمنې ورسره شوې دي، خو نوموړي دا مساله په امنیتي ارزونو او دې پوره مشروطه ګڼلې، چې افغانان د پخواني فدرالي حکومت قانوني او نه لغوه کېدونکې ژمنه ولري او هیڅ امنیتي اندیښنې ترې متوجې نه وي.

هغه وویل، «زه نه شم کولی وخت شاته وګرځوم او د پخوانیو فدرالي حکومتونو تېروتنې بدلې کړم».

وادیفول دغه راز زیاته کړې، چې د کډوالو د منلو پروګرامونه بند شوي او نورې نوې ژمنې نه کیږي.

هغه پر تېرو پرېکړو نیوکه کړې، خو ویلي یې دي چې که د منلو ژمنې له یوه کال زړې وي، نو یواځې د قانوني لارو چارو په مرسته پکې بدلون راوستلای شي، لکه که د یوچا هویت پکې ناسم وي، یا د هغه ځای او نورو مسایلو په تړاو معلومات سم نه وي.

شاوخوا ۲۴۰۰ افغانان په پاکستان کې د جرمني ویزو لپاره انتظار باسي.

جرمني تازه د یوې چارټر الوتکې له لارې ۸۱ افغان پناه غوښتونکي، چې په مختلفو جرمونو تورن ګڼل شوي، کابل ته ولېږل.

وادیفول د ځینو افغان پناه غوښتونکو د اخراج په تړاو وویل، هغه له دې سره موافق دی چې په راتلونکي کې د سوریې ځینې مجرمان هم د شرایطو پر بنسټ، اخراج شي. هغه ټینګار وکړ چې د سوریې انتقالي حکومت باید ټولو دیني ډلو ته د یوځای کېدو فرصت ورکړي او خلک باید د ژوند او امنیت په اړه ویره ونه لري.

وادیفول وویل چې باید سوریې ته د اخراج لپاره جدي فرصت ورکړل شي او ممکن په راتلونکي کې د جرمني او سوریې ترمنځ د اخراج په برخه کې همکاري وشي.

د طالبانو د امر بالمعروف وزارت ویاند د یکشنبې په ورځ د همت الله خوشبخت په نوم د لغمان ولات د یو اوسېدونکي ویډیو خپره کړې ده او وايي، چې نوموړي په ټېکټاک کې “غیر مناسب” فعالیت ترسره کاوه.

د طالبانو په خپره شوې ویډیو کې لیدل کیږي، چې د همت الله سر یې کل کړی او له نوموړي څخه ظاهرا په زور اعتراف اخلي چې نور به په ټېکټاک کې فعالیت نه ترسره کوي.

د طالبانو د امر بالمعروف وزارت محتسبانو تردې وړاندې هم په کابل او ځینو ولایتونو کې د ټولنیزو رسنیو په ځانګړې توګه ټېکټاک فعالان نیولي او له هغوی څخه یې په ټېکټاک کې د فعالیت نه کولو اعترافونه اخېستي دي.

باناڅک د شنبې په ورځ له ډبلیو ډي ار راډیو سره په مرکه کې وویل، چې د افغانانو د اخراج اقدام د قانون د حاکمیت خدمت نه دی، بلکې یوازې د سخت دریځي سیاست ننداره ده.

نوموړي زیاته کړه، « دا تصادفي نه ده چې دا اخراج د څو اروپایي کورنیو چارو وزیرانو د مهاجرت له سرمشریزې سره هم‌مهاله شوی. دلته پیغام دا دی چې موږ سخت یو، سخت، سخت لکه چې دا سخت‌والی پخپله هدف وي».

باناڅک شک څرګند کړ چې ایا دا شړنې به واقعاً د جرمني امنیت ته ګټه ورسوي. نوموړي زیاته کړه، « دا کسان بېرته یو داسې رژیم ته لېږل کېږي چې اسلامیستي ترهګر نظام دی. زما اندېښنه دا ده چې طالبان به دغه کسان جذب کړي، روزنه به ورکړي او بېرته یې اروپا ته واستوي».

په دې اړه چې زرغون ګوند به دا ډول مجرمانو ته څه سزا ورکړې وای، باناڅک وویل: « موږ به هغوی بندي ساتلي وای. جرمنی یو قانوني دولت دی. د افغانستان برعکس دلته زندانونه د انساني چلند له مخې ډېر کنټرول لري».

باناڅک د جرمني د کورنیو چارو وزیر الکساندر دوبریندت تورن کړ چې د دې شړنو له لارې د طالبانو رژیم ته مشروعیت ورکوي. هغه زیاته کړه، « که چیرې شړنې منظمې شي، نو له طالبانو سره به حتمي تماس رامنځته شي، چې دا د یو ترهګر نظام ضمني رسمیت پیژندنه ده؛ هغه نظام چې د ۳۵جرمني سرتېرو د مرګ مسوولیت لري».

په ورته وخت کې د لېنکه یا کیڼ ګوند مرستیالې مشرې کلارا بینګر راینیشه پوسټ ته ویلي، چې که د جرمني فدرالي حکومت دا هرڅه نوموي، خو حقیقت دا دی چې جرمني له طالبانو سره اړیکې لري او له یوه ترهګر رژیم سره همکاري کوي، داسې رژیم چې د مشرانو پر ضد یې د جرمونو نړیوالې محکمې له خوا د نیولو امرونه صادر شوي دي».

هغې ټینګار وکړ، « افغانستان ته شړنې نه یوازې خطرناکې دي، بلکې دا پر بشري حقونو مستقیم برید دی».

۱۱۵۰۰ افغانان له جرمني نه په وتلو مکلف ګڼل شوي

جرمني د جولای پر۱۸مه تر یو کلن انتظار وروسته ۸۱ افغان وګړي، چې په مختلفو جرمونو تورن پېژندل شوي، افغانستان ته واستول. د جرمني د کورنیو چارو وزارت په وینا، دا کسان قانوناً باید وتلي وای او د جرمي اعمالو له امله مجرم پېژندل شوي وو.

د جرمني د کورنیو چارو وزارت په یوه اعلامیه کې وویل، چې دغه کار د حکومت د ایتلافي تړون یوه مهمه موافقه عملي کوي. دغه تړون وايي چې بیرته ایستنې باید افغانستان ته هم ترسره شي، چې لومړی به پکې مجرمان او خطرناک کسان وي.

د اعلامیې له څرنګتیا ښکاري، چې ښايي په دویم او درېیم ګام کې هغه افغان پناه غوښتونکي هم افغانستان ته واستول شي، چې دمګړۍ ډولډونګ لري او یا افغانستان ته په ستنېدو مکلف ګڼل شوي دي.

د جرمني د فدرالي کډوالۍ او پناه غوښتنې ادارې(بمف) د معلوماتو له مخې، شاوخوا ۱۱۵۰۰ افغانان چې په جرمني کې ژوند کوي، په وتلو مکلف دي. په دوی کې ۹۶۰۲ کسانو ته د ډولدونګ ورکړل شوی دی او ۱۸۲۱ کسانو ته نه دی ورکړل شوی.

د جرمني د استوګنې قانون د ۶۰ا مې مادې له مخې ډولډونګ د « د شړلو لنډمهالی ځنډ» دی، خو د وتلو مکلفیت بیا هم پر ځای دی.

ډولډونګ هغه وخت ورکول کېږي چې د بېلابېلو دلایلو لکه ناروغۍ، د سفري سندونو نشتوالي، یا د اصلي هیواد ناامنه وضعیت له امله د وتلو امکان نه وي، خو ډولدونګ لرونکي کسان بیا هم په وتلو مکلف ګڼل کېږي.

د افغان پناه غوښتونکو په منلو کې د طالبانو همکاري دا احتمال پیاوړی کوي، چې برلین پاتې ۱۱۵۰۰ ډولډونګ لرونکي او نور هغه کسان چې په وتلو مکلف دي، په تدریجي ډول افغانستان ته واستوي.

د طالبانو د بهرنیو چارو وزیر ټینګار وکړ، چې د جرمونو نړیوالې محکمې حکم "نه پلي کېدونکی" دی او دا ډله یې په وړاندې هیڅ مسوولیت نه لري.

امیر خان متقي نن یکشنبه د چنګاښ پر ۲۹مه د طالبانو د بهرنیو چارو په وزارت کې په یوه غونډه کې ادعا وکړه، چې د دې ډلې د مشر له خوا د ټولبښنې په اعلان سره، د سلګونو زرو خلکو ژوند ژغورل شوی او په ټول هېواد کې امنیت تامین شوی دی.

د هغه په وینا، طالبانو د سیمې او نړۍ له هېوادونو سره د "ښه تعامل اجنډا" پیل کړې، مګر د ستاینې پرځای له ګواښونو سره مخ شوي دي.

متقي وویل: "موږ په تیرو وختونو کې دا پریکړه غندلې وه او اوس یې یو ځل بیا غندو."

هغه وویل چې طالبان به د دې ډلې د مشرانو د نیولو د امر پر وړاندې غلي پاتې نه شي او د دوی د مخالفت غږ به نړۍ ته ورسوي.

د جرمونو نړیوالې محکمې د چنګاښ پر ۱۷مه د طالبانو د مشر هبت الله اخوندزاده او د قاضي القضات عبدالحکیم حقاني د نیولو امر صادر کړ.

محکمې طالبان په افغانستان کې د ښځو او نجونو پر وړاندې په ناوړه چلند او "د انسانیت پر وړاندې جرمونو" تورن کړي دي.

دې محکمې په خپله پریکړه کې وویل چې معقول دلیلونه شته، چې دې دوو لوړ پوړو طالبانو "د انسانیت ضد جرمونه، د جنسیت پر بنسټ له مېرمنو سره تبعیضي چلند" کړي دي.

د طالبانو مشر هبت الله اخوندزاده په تیرو څلورو کلونو کې په لسګونو فرمانونه صادر کړل چې په خصوصي او عامه دواړو برخو کې یې د افغانستان مېرمنې په جدي توګه محدودې کړې.

د جرمونو نړیوالې محکمې حکم له پراخو غبرګونونو سره مخ شوی.

نوموړي همدا راز ویلي چې د کډوالو لپاره د ۲۱ ښارګوټو تفصیلي پلانونه چمتو شوي او د ۱۳ نورو ښارګوټو د تفصیلي پلانونو د جوړونې چارې روانې دي.

دا په داسې حال کې ده یو شمېر هغه کډوال چې په تېرو څو کلونو کې له ایران او پاکستان نه ستانه شوي وايي، د سرپناه له جدي ستونزې سره مخامخ دي.

دوی تېره اوونۍ له افغانستان انټرنشل- پښتو سره په خبرو کې ویلي و چې د راتګ پرمهال ورسره د ځمکې د ورکړې په ګډون بېلابېلې ژمنې شوې وې، خو ډیری هغه یې نه دي عملي شوي او اوس په نیمه ویجاړو کورنو کې د بې‌وسۍ شپې سبا کوي.