متقي له تور نوملړه د مشرانو نوم اېستل لاسته‌راوړنه بولي،خو د نیولو په اړه یې څه نه‌دي ویلي

د سرچینو د معلوماتو پربنسټ؛ سېلابونو د خلکو کورونه نړولي، کرنیزې ځمکې یې ویجاړې کړې دي او د مېوو بڼونه یې له‌منځه وړي دي.

د خوست ولایت اوسېدونکی سمیع الله وايي، چې وروستیو سېلابونو خلکو ته د مالي زیانونو سربېره مرګ ژوبله هم اړولې ده.

هغه وایي:« پرون او بېګاه شپه د شمل خوړ سیمه کې چې د خوست له دوو ولسوالیو او د پکتیا له یوې ولسوالۍ تېرېږي؛ سېلابونه راوتلي و چې خلکو ته یې زیانونه اړولي او اوبو ځینې کسان هم وړي دي.» 

د یادو سېلابونو د راوتو او د اوښتو زیانونو په اړه تراوسه د طالبانو حکومت سیمه‌ییزو چارواکو څه نه دي ویلي.

نوموړي د دغې ډلې تر کنټرول لاندې باختر اژانس ته ویلي، چې یوازې تیره دوشنبه نږدې ۱۴ زره کډوال افغانستان ته ستانه شوي او دا بهیر دوام لري.

نوموړي ادعا کړې، چې طالبان د ډوډۍ، نغدو پیسو، لنډمهالې سرپناه، ټرانسپورټ او روغتیایي خدمتونو په ګډون کډوالو ته لومړنۍ مرستې چمتو کوي.

د یادې کمېټې د معلوماتو پر بنسټ؛ تر اوسه پورې شاوخوا ۶۸۴زره راستنېدونکي د ټرانسپورټ کمېټې د موټرو له لارې خپلو ولایتونو او اصلي سیمو ته لېږدول شوي دي.

طالبان دا هم وايي، چې کډوالو ته د استوګنیزو ځایونو د وېشلو بهیر هم دوام لري او د اړوندو ادارو په همکارۍ هڅې کېږي چې هغوی ته دایمي کورونه او اضافي ملاتړ چمتو شي.

همدا پرون الجزیرې خبري شبکې خبر ورکړی و، چې د ۲۰۲۵ کال له پیل راهیسې له ایرانه تر ۱.۵ مېلیونه ډېر افغان کډوال شړل شوي او دا لړۍ لا هم دوام لري. په راپور کې راغلي، ډېر شمېر قانوني اسنادلرونکي کډوال هم د شړلو، نیولو او سپکاوي له ګواښ سره مخ دي.

په داسې حال کې چې ګڼو نړۍوال بنسټونو له ایران او پاکستانه غوښتنې وکړې، چې د افغان کډوالو جبري ستنول ودروي؛ خو د دې ټولو سره-سره یادو دواړو هېوادونو د افغان کډوالو نیولو، شړلو او ناوړه چلند ته دوام ورکړی دی.

په دې تړاو د طالبانو د صنعت او سوداګرۍ وزارت له‌خوا په خپرې شوې خبرپاڼه کې راغلي، چې دغه خبرې تېره ورځ په اسلام‌اباد کې د دواړو خواوو ترمنڅ په یوې ناسته کې شوې دي.

په خبرپاڼه کې راغلي، چې دواړه خواوو د شته خنډونو د له‌منځه وړلو لپاره د ګټورو حل‌لارو ټاکلو او په ځینو افغاني صادراتي توکو د تعرفو کمولو په اړه هم بحث او خبرې کړې دي.

خبرپاڼه زیاتوي، چې په دې اړه به د دواړو هېوادونو ترمنځ هوکړه وشي او په نږدې راتلونکې کې به دغه هوکړه عملي شي.

د خبرپاڼې په وروستۍ کرښه کې راغلي، چې دغه پرېکړه به د صادراتو د اسانۍ ترڅنګ، د افغان سوداګرو او تولیدوونکو لپاره یو مثبت بدلون راولي.

که څه هم په وروستیو میاشتو کې د طالبانو او پاکستان ترمنځ اړیکې ترېنګلې شوې وې؛ خو د دواړو لوریو له‌خوا د اړیکو ښه کېدو لپاره ځینې مثبت ډېپلوماټیک ګامونه اخیستل شوي او په دې لړ کې د پاکستان د بهرنیو چارو وزیر اسحاق ډار د ۲۰۲۵ کال په اپرېل میاشت کې کابل ته سفر او افغانستان کې د اسلام‌اباد د نوي سفیر ټاکنه د یادونې وړ موضوعات دي؛ خو امنیتي اندېښنې لا هم د دواړو خواوو پر اړیکو خپل سیوری اچولی دی.

له بل پلوه کارپوهان وایي، چې ترهګري د افغانستان او پاکستان ترمنځ د سوداګرۍ پراختیا پر وړاندې لوی خنډ دی.

سره له دې چې د ۲۰۲۵ کال په لومړۍ نیمايي کې د افغانستان او پاکستان ترمنځ د دوه اړخیزې سوداګرۍ کچه تر یو میلیارد ډالرو رسېدلې؛ خو د پاکستاني طالبانو تحریک فعالیتونه لا هم د دغو دواړو هېوادونو ترمنځ د تلپاتې سوداګرۍ او اقتصادي پرمختګ مخه ډب کړې.

د ۱۴۰۴کال (د چنګاښ په ۱۸مه) طالب ځواکونو د پنجشېر ولایت د علماوو شورا پخوانی مرستیال او د مولوي عبدالواحد دیني مدرسې مشر مولوي عبدالمالک د کابل د ۱۵مې ناحیې په یوه جومات کې ونیوو او هغه یې نامعلوم ځای ته ولېږداوه.

په پیل کې د هغه کورنۍ او خپلوان د هغه د ساتنې ځای په اړه معلومات نه لرل؛ خو وروسته څرګنده شوه، چې طالب ځواکونو هغه له کابل څخه پنجشېر ته لېږدولی دی.

باخبره سرچینو د سې‌شنبې په ورځ افغانستان انټرنشنل ته ویلي، چې د مولوي عبدالمالک روغتیایي حالت د اندېښنې وړ دی.

طالبانو تر دې وړاندې هم په ۱۴۰۱ کال کې مولوي عبدالمالک د مقاومت جبهې سره د همکارۍ په تور نیولی و؛ خو شاوخوا دوه کاله وروسته یې بېرته خوشې کړ. د هغه خپلوانو د مقاومت جبهې سره د نوموړي هر ډول همګاري رد کړې ده.

مولوي عبدالمالک په پنجشېر ولایت کې یو پېژندل شوی مذهبي شخصیت دی، چې له کلونو راهیسې یې د دغه ولایت د علماوو شورا د مرستیال او د دره ولسوالۍ د عبدالله خېل په کلي کې د «مولوي عبدالواحد» او «بي‌بي عایشه صدیقه» دیني مدرسو د مشر په توګه کار کړی دی.

طالبانو په تېرو څلورو کلونو کې په زرګونه خلک د مقاومت جبهې د غړیتوب په تور نیولي دي.

د رویټرز خبري اژانس د راپور له مخې، ضیا (مستعار نوم) چې د امنیتي اندېښنو له امله یې بشپړ هویت نه دی څرګند شوی، د ۲۰۲۴ کال په اکټوبر کې د بشرپالنې ځانګړې اجازې (Humanitarian Parole) له مخې د خپلې مېرمنې او ماشومانو سره امریکا ته تللی دی.

هغه د خپل زرغون کارټ (Green Card) د غوښتنې لپاره د تابعیت او کډوالۍ چوپړتیاوو له ادارې سره ټاکل شوې لیدنه لرله، چې هلته ناڅاپه د کډوالۍ او ګمرکي قانون پلي کوونکو مامورینو له خوا ونیول شو.

د هغه وکیلې لورن پیټرېسن ویلي، چې ضیا هېڅ ډول جنایي سابقه نه لري، قانوني اسناد لري، له راتګ وروسته یې دنده موندلې او د قانوني استوګنې ټول پړاوونه یې په سمه توګه پر مخ وړي دي.

د امریکا د سنا مجلس غړي رچرډ بلومنثل دا پېښه غېرانساني او د ډېموکراتیکو ارزښتونو خلاف وبلله. هغه وویل، ضیا د امریکا لپاره خپل ژوند په خطر کې اچولی و، خو اوس پخپله دلته د ناوړه چلند ښکار شوی دی.

د کورني امنیت وزارت ویلي، چې ضیا د «یو جدي جنایي تور» له امله تر څېړنې لاندې دی، خو کوم جزیات یې نه‌دي ورکړي.

وکیله لورن وايي، چې دوی ته هېڅ ډول شواهد یا معلومات نه دي ورکړل شوي او دا تورونه بې‌اساسه دي.

د امریکا د استازو جرګې غړې جهانا هېیز وویل، چې دا ډول چلند له امریکا سره د افغان همکارانو باور زیانمنوي.

هغې زیاته کړه، کله چې داسې کسان چې قانوني اسناد لري هم ونیول شي، نو بیا خلکو ته څه پیغام استول کېږي؟

د افغان اېواک ډلې مشر شاون وانډایور وایي، چې دا یوازې د یوه کس خبره نه ده، بلکې د هغو زرګونو افغانانو مسله ده چې د امریکا له پوځ سره یې مرسته کړې او اوس د بې‌باورۍ، نیونې او شړلو له ګواښ سره مخ دي.

یو فدرالي قاضي د ضیا د شړلو د مخنیوي لپاره لنډمهالی بندیز لګولی، خو هغه لا هم په توقیف کې دی او د هغه د برخلیک په اړه لا هم وضاحت نشته.