• العربية
  • فارسی
  • English
Brand
  • پروګرامونه
  • افغانستان
  • نړۍ
  • ښځې
  • کلتور او ټولنه
  • معلومات او ټېکنالوژي
  • سپورت
  • پروګرامونه
  • افغانستان
  • نړۍ
  • ښځې
  • کلتور او ټولنه
  • معلومات او ټېکنالوژي
  • سپورت
  • پوښ
  • ژبه
    • العربية
    • فارسی
    • English
  • پروګرامونه
  • افغانستان
  • نړۍ
  • ښځې
  • کلتور او ټولنه
  • معلومات او ټېکنالوژي
  • سپورت
د دې وېبپاڼې ټول قانوني حقونه د وولنټ میډیا دي
volant media logo

سورینس: طالبان لا هم لږکۍ ځوروي، او د امریکا پخواني همکاران په نښه کوي

۳ زمری ۱۴۰۴ - ۲۵ جولای ۲۰۲۵، ۲۳:۱۴ GMT+۱

د امریکا یو مخکښ بشري سازمان«ورلډ ریلیف» د پالیسۍ مشر سورینس وايي، سره له دې چې د افغان کډوالو لپاره د لنډمهالي خوندیتوب وضعیت ختم شوی، خو افغانستان لا هم بېرته ستنېدونکو لپاره خوندي نه دی، ځکه چې طالبان مذهبي لږکۍ او د امریکا پخواني همکاران په نښه کوي.

د ورلډ رېلیف په نوم د یو امریکايي خیریه سازمان د پالیسۍ او مدافعې مشر، ماتیو سورینس، وایي چې د امریکا حکومت تر اوسه افغانستان د خپلو وګړو لپاره ناامنه بللی، خو په داسې حال کې چې افغان کډوال له دې هېواد څخه د شړلو له ګواښ سره مخ دي.

سورینس وویل: «طالبان لا هم پر هېواد واک لري. هغوی لا هم مذهبي لږکي او هغه کسان ځوروي چې د امریکا له پوځ سره د همکارۍ شک پرې کېږي.»

د امریکا د بهرنیو چارو وزارت اعلان کړی چې د جولای له ۲۲مې نېټې راهیسې، هغه ځانګړی قانون پای ته رسېدلی چې له مخې یې لسګونه زره افغانانو ته، چې له امریکايي ځواکونو سره یې همکاري کړې وه، د لنډمهالي خوندیتوب (TPS) اسناد ورکړل شوي وو.

یاد قانون له ۲۰۲۱ کال را وروسته پلی شوی و، هغه مهال چې امریکا خپل ځواکونه له افغانستانه وایستل، او طالبانو د افغانستان واک تر لاسه کړ.

د امریکا حکومت استدلال کوي چې وسله‌والې نښتې په افغانستان کې کمې شوي او اقتصادي وضعیت لږ څه ښه شوی، ځکه دا هېواد نور د موقتي خوندیتوب وړ نه دی. خو ګڼ شمېر کډوال، مدني فعالان، او د بشري حقونو سازمانونه دا پرېکړه تر وخت وړاندې او له واقعیتونو بې‌خبره ګڼي.

د ملګرو ملتونو یو راپور چې تېره اونۍ خپور شوی، ښيي چې طالبان هغه کسان په نښه کوي چې له بهرنیو هېوادونو بېرته ستانه شوي، او ان له ایران او پاکستانه شړل شوي کسان هم له ګواښ سره مخ دي.

سورینس وایي: «که د امریکا حکومت پخپله خپلو وګړو ته خبرداری ورکوي چې افغانستان ته مه ځئ، نو ولې هغه افغانان، چې له جګړې، مرګ، یا ځورونې تښتي، باید بېرته هماغه ځای ته واستول شي؟»

اوس مهال زرګونه افغان کډوال په امریکا کې د پناه غوښتنې دوسیې لري، خو د قضیې فیصله‌یې کلونه وخت نیسي. ځینې یې لا د مخه د ایستل کېدو حکمونه هم ترلاسه کړي دي.

نړیوال بشري سازمانونه له امریکايي چارواکو غواړي چې د افغان کډوالو د خوندیتوب پالیسي بیا وارزوي او هغو کسانو ته، چې له احتمالي ځورونې یا مرګ سره مخ دي، د پناه دوامداره لاره برابره کړي.

ترویج لرونکی

د مولانا ادرېس ترور ته د منظور پشتین غبرګون: پښتانه دې خپل امنیت پخپله وساتي
۱

د مولانا ادرېس ترور ته د منظور پشتین غبرګون: پښتانه دې خپل امنیت پخپله وساتي

۲
تازه خبر

داعش- خراسان ډلې د مولانا محمد ادریس د وژنې مسوولیت ومانه

۳

مولانا محمد ادریس څوک و؟

۴

ناپېژاندو وسله‌والو د خیبرپښتونخوا په چارسده کې مولانا محمد ادریس په ډزو وژلی دی

۵

د شیخ ادریس وژنه؛ په خیبر پښتونخوا کې مذهبي مشران ولې په نښه کېږي؟

•
•
•

نور کیسې

ازادۍ جبهه: د طالبانو منل، د بشري حقونو او اروپایي ژمنو ښکاره نقض دی

۳ زمری ۱۴۰۴ - ۲۵ جولای ۲۰۲۵، ۲۲:۳۴ GMT+۱

په افغانستان کې د ازادی جبهې د یوه رسمي یادښت له لارې د جرمني د بهرنیو چارو له وزارت څخه غوښتي چې د طالبانو د استازو منلو پرېکړه لغوه کړي او د کډوالو په چارو کې هر ډول همکاري د ملګرو ملتونو تر نظارت لاندې د افغانستان د مشروع ډیپلوماټانو له لارې ترسره شي.

د افغانستان د ازادۍ جبهې چې د طالبان ضد وسله واله ډله ده، د یوې اعلامیې له مخې، د جرمني له بهرنیو چارو وزارت سره په یو رسمي یادښت کې د دغې پرېکړې په اړه ژوره اندېښنه څرګنده کړې چې د طالبانو استازي یې د افغانستان په استازیتوب په رسمي ادارو کې منلي دي.

په دغه یادښت کې ویل شوي، د طالبانو استازو ته رسمي ځای ورکول د جرمني د اساسي قانون د ۱ او ۲۰ مادو ښکاره نقض دی، هغه اصول چې د انسان کرامت ته درناوی د دولت پر ټولو ادارو لازمي بولي.

ازادۍ جبهه همداراز یادونه کړې چې دا پرېکړه د اروپایي ټولنې د بنسټیزو حقونو د منشور له څلورمې مادې او د اروپایي بشري حقونو د کنوانسیون له درېیمې مادې سره هم تضاد لري، کوم چې د بشري حقونو ناقضو رژیمونو سره د هر ډول همکاري او کډوالو داسې ځای ته بېرته استول، چې له شکنجې یا غیر انساني چلند سره مخامخ شي، مطلق منع کوي.

په یادښت کې ټینګار شوی چې د جرمني دا اقدام د ملګرو ملتونو په امنیت شورا کې د ښځو، سولې او امنیت د اجنډا (پریکړه‌لیکونه ۲۴۶۷ او ۲۴۹۳) کې د دې هېواد له مخکښ رول سره هم ښکاره ټکر لري.

د یادښت یوه برخه وايي:«ازادۍ جبهه د جرمني د فدرالي جمهوریت له حکومت څخه غواړي چې د طالبانو د ګومارل شوو استازو د منلو پرېکړه بېرته واخلي او هر ډول همکاري د کډوالو په برخه کې د ملګرو ملتونو تر نظارت لاندې، د افغانستان د مشروع ډېپلوماټانو له لارې تنظیم کړي، تر څو دې ډلې ته د مشروعیت ورکولو مخه ونیول شي.»

جبهې همداراز ویلي، دا پرېکړه، که څه هم د کډوالو د ستنولو د اسانتیا لپاره شوې خو ګواښ دا لري چې داسې یو ډلې ته عملي مشروعیت ورکړي چې رسمي سیاستونه یې د جرمني د اساسي قانون، نړیوالو تعهداتو، او د بشري حقونو د ارزښتونو سره ښکاره مخالفت لري، په ځانګړي ډول د ښځو د حقونو په برخه کې.

ازادۍ جبهې د خپل پیغام په پای کې یو ځل بیا ټینګار کړی چې د افغان ولس د حقونو دفاع ته ژمنه ده او د طالبانو د رژیم د مشروعیت‌ ورکولو پر ضد به مبارزه روانه ساتي.

د جرمني د بهرنیو چارو وزارت په تازه پرېکړه کې اعلان کړی چې د افغانستان د سفارت قونسلي خدمات به له دې وروسته د طالبانو له‌خوا معرفي شویو ددغه ډلې کارکوونکو ته وسپاري. دا پرېکړه، که څه هم د رسمي دیپلوماتیکو اړیکو مانا نه لري، خو د طالبانو د حکومت لپاره یو عملي امتیاز ګڼل کېږي.

دا اقدام په داسې حال کې ترسره کېږي چې طالبانو لا هم د بشري حقونو، په تېره بیا د ښځو د تعلیم، کار او ازادیو په برخو کې پراخ محدودیتونه لګولي، او د نړیوالو له خوا یې د رسمیت پېژندنې مخه نیول شوې ده.

د دې پرېکړې له اعلان سره سم، د افغانستان د ازادۍ جبهې په ګډون، ګڼو سیاسي او مدني حرکتونو اندېښنه څرګنده کړې او دا ګام یې د طالبانو ته د مشروعیت ورکولو په لور یو خطرناک پرمختګ بللی دی.

امریکا د کډوالو د څارنې لپاره د«جي پي ایس» پښه بندونو کارول پراخ کړي

۳ زمری ۱۴۰۴ - ۲۵ جولای ۲۰۲۵، ۲۰:۰۴ GMT+۱

د امریکا د کډوالۍ او ګمرکاتو ادارې خپلو افسرانو ته امر کړي چې دڅارنې «جي پي ایس» بندونه په پراخه توګه وکاروي، ترڅوشاوخوا ۱۸۰ زره کډوال د ۲۴ ساعته څارنې لاندې راشي.

د واشنګټن پوسټ د راپور له مخې، د امریکا د کډوالۍ او ګمرکاتو قانون پلي کوونکې ادارې (ICE) خپلو افسرانو ته امر کړی چې د GPS بندونه (ankle monitors) په پراخه کچه وکاروي.

دا بندونه، چې له اوږدې مودې راهیسې د مدافع ډلو له لوري "ډیجیټلي زندانونه" بلل شوي، د هغو کډوالو د ۲۴ ساعته څارنې لپاره کارول کېږي چې د توقیف پر ځای ازاد پرېښودل شوي وي.

تمه ده چې دا نوې تګلاره به د ۱۸۰ زره کډوالو د دوامداره څارنې لامل شي، چې د د توقیف بدیل پروګرام (Alternatives to Detention) تر چتر لاندې ترسره کېږي.

دغه پروګرام د دې پر ځای چې کډوال د توقیف تر مرکزونو لاندې وساتي، هغوی د تخنیکي وسایلو له لارې څاري.

خو د کډوالو مدافعین وايي، دا ډول اقدامات د خلکو شخصي ازادۍ ته زیان رسوي، د هغوی د محرمیت حق تر پښو لاندې کوي، او کډوال د ټېکنالوژیکو بندونو لاندې په پټه توګه زنداني کوي.

هغوی خبرداری ورکوي چې دا بندونه یو ډول نوې څارنیزه بڼه لري چې د عدالت له اصولو سره په ټکر کې ده.

دغه پالېسي داسې مهال پلي کېږي چې د امریکا کډوالۍ سیستم له پراخو سیاسي او حقوقي نیوکو سره مخ دی.

څو ورځې وړاندې یو افغان ژباړن چې د امریکايي ځواکونو سره یې د افغانستان د جګړې پر مهال کار کړی و، د خپل ګرین‌کارډ د پروسې پر مهال د کډوالۍ قانون پلي کونکې ادارې افسرانو له خوا ونیول شو. دا پېښه په داسې وخت کې رامنځته شوې چې د امریکا د کډوالۍ او ګمرکاتو قانون پلي کوونکې ادارې د کډوالو پر ضد د څارنې فعالیتونو د پراخوالي خبر ورکړی.

دغه افغان، چې یوازې د "ضیا" په نوم یاد شوی، له خپلې کورنۍ سره له افغانستانه د طالبانو د بیا ځلې واک ته رسېدو وروسته وتښتېده. دوی ته په ۲۰۲۴ کال کې د بشر دوستانه پروګرام (humanitarian parole) اسناد ورکړل شوي وو.

ضیا له خپلو قانوني اسنادو سره د ګرین‌کارډ لپاره یوه ټاکل شوې مرکې ته ورغلی و، خو له ودانۍ د وتلو سره سم پټ مخو فدرالي افسرانو نیولی او نامعلوم لوري ته یې لېږدولی دی.

د تهران د کارګرو ټولنه: افغانانو د ایستلو سره ودانیز صنعت د کارګرانو له کمښت سره مخ شوی

۳ زمری ۱۴۰۴ - ۲۵ جولای ۲۰۲۵، ۱۹:۳۸ GMT+۱

د تهران د ودانیزو چارو کارګرانو ټولنه وايي، چې د افغان کارګرو د ایستلو له کبله ودانیز صنعت د سخت کاري کمښت سره مخ دی. دغه ټولنې خبرداری ورکړی، چې په ایراني کارګرو د دغه تشې ډکول به زيات وخت او لګښت وغواړي.

د تهران د ودانیزو چارو کارګرانو ټولنې مشر ایرج رهبر د جمعه په ورځ (د زمري ۳مه) وویل، چې په تهران کې د ساختماني کارګرانو ۵۰ سلنه افغان کډوال وو او د ایران او اسراییل د جګړې له پیل او د دغه کډوالو له ایستلو سره ودانیز صنعت د کارګرو له کمښت سره مخ شوی دی.

نوموړي ویلي، چې افغان کډوالو زياتره په ساختماني کارونو کې کار کاوه او د هغوی شړل د دې صنعت لپاره ستونزې جوړې کړې دی.

ښاغلي رهبر زیاته کړې، چې د دې کارګرو له ایستلو وروسته د ساختماني چارو توليدي کچه راټيټه شوې او ځينې پروژې له ځنډ سره مخ شوې دي.

هغه ټینګار وکړ چې د افغان کارګرو پر ځای د ایراني کارګرو ځای پر ځای کول وخت ته اړتیا لري او هم ډېر لګښټ لري.

ایرج رهبر ټینګار وکړ، چې د ټیټ معاش له امله ایراني کارګر په ساده ودانیزو چارو کې خوښ ندي او افغان کارګر په ټيټ معاش او بيمې پرته له دوی سره کار کوی.

هغه زیاته کړې: «د ایراني کارګر معاش د افغان کارګر په پرتله دوه برابره دی. دا طبیعي ده چې کار ورکوونکی غوره ګڼي چې افغان کارګران وګماري. اوس د دې کارګرانو ځای په ځای کول به وخت ونیسي.»

د راپورونو له مخې، ایران سږکال د افغان کارګرو په ګډون نږدې یو ملیون کډوال ایستلي دي.

تر دې وړاندې د تهران بس شرکت د کارګرو ټولنې د اندېښنې په ښودلو سره خبردارۍ ورکړی و، چې د کډوالو د ایستلو بهیر ورځ تر بلې زياتېږي.

د جبري ایستلو ترڅنګ د کډوالو سره د پولیسو د ناوړه چلند، د ترافیکي لارو په اوږدو کې د امنیتي ځواکونو لخوا زور زیاتي او د ایراني کار ورکوونکو لخوا د کډوالو کارګرو د معاشونو نه ورکولو ډیری راپورونه هم ورکول شوي.

پاکستان: طالبان د «ټي ټي پي» په تړاو زموږ اندېښنو ته "مثبت غبرګون" ښيي

۳ زمری ۱۴۰۴ - ۲۵ جولای ۲۰۲۵، ۱۹:۱۲ GMT+۱

د پاکستان بهرنیو چارو وزارت ویلي چې افغان طالبان د پاکستاني طالبانو تحریک «ټي ټي پي» د پټنځایونو په اړه د اسلام‌اباد اندېښنو ته "مثبت ځواب" ښيي. دا څرګندونې په داسې مهال کېږي چې دواړه لوري د اړیکو د تر ټولو حساسو مسایلو په اړه محتاط خو هیله‌بښونکې پرمختیا تجربه کوي.

د بهرنیو چارو وزارت ویاند، شفقت علي خان، د پنجشنبې په ورځ په اونیزې خبري غونډه کې خبریالانو ته وویل:«یوه مهمه ستونزه دا ده چې هلته ترهګرو ته پټن‌ځایونه ورکړل شوي. دواړه خواوې په فعالو خبرو بوختې دي، او افغان لوري ته زموږ د اندېښنو د رسولو په اړه مثبته فضا لیدل کېږي.»

ټي ټي پي او افغانستان: دوامداره اختلاف

له ۲۰۲۱ کال راهیسې چې طالبان کابل ته بېرته ور وګرځېدل، پاکستان پر افغان طالبانو تور لګوي چې زرګونه ټي ټي پي جنګیالي یې ځای پر ځای کړي او دغه جنګیالي په پاکستان، په ځانګړي ډول په خیبر پښتونخوا او بلوچستان کې، د بریدونو کچه لوړه کړې ده.

د نومبر ۲۰۲۲ کال راهیسې، له ټي ټي پي سره د یوه اوربند له ناکامېدو وروسته، تاوتریخوالی لا پسې زیات شوی.

پاکستاني چارواکي اټکل کوي چې شاوخوا ۳،۰۰۰تر ۴،۰۰۰ پورې د «ټي ټي پي» جنګیالي له افغانستانه فعالیت کوي. خو افغان طالبانو بیا دا ادعاوې تل رد کړي دي.

له کړکېچه تر تفاهمه

که څه هم وروستیو کلونو کې د دواړو لوریو اړیکې ترینګلې وې، خو د اپرېل په ۱۹مه د پاکستان د مرستیال لومړي وزیر او د بهرنیو چارو وزیر، اسحاق ډار، د کابل له سفر وروسته اړیکې یو څه نرمې شوې.

دواړو خواوو د سوداګرۍ او امنیتي همکارۍ په اړه خبرې وکړې، چې د چارواکو په وینا، دا لیدنه د چین د هڅو له برکته "تاکتیکي نرمښت" رامنځته کړ.

وروسته له دې، د ډېپلوماټیکو اړیکو کچه هم لوړه شوه؛ په دواړو هېوادونو کې اوس د شارزدافېر پر ځای سفیران چارې پرمخ وړي.

د همدې بهیر دوام په ترڅ کې، د پاکستان د کورنیو چارو وزیر محسن نقوي د یکشنبې په ورځ کابل ته سفر وکړ، چې ورسره د افغانستان لپاره د پاکستان ځانګړی استازی محمد صادق هم ملګری و.

ښاغلي نقوي د طالبانو د کورنیو چارو وزیر سراج‌الدین حقاني سره د «ټي ټي پي»، په ډېورنډ کرښه امنیت، د نشه‌یي توکو د قاچاق، او د کډوالو د بېرته ستنولو د بهیر په اړه خبرې وکړې.

پاکستاني چارواکو ویلي، افغان لوري په اصل کې هوکړه کړې چې د TTP جنګیالي به د ډېورنډ کرښې ته څېرمه سیمو څخه په تدریجي ډول نور سیمو انتقال شي. دا اقدام د دغه جنجالي مسلې پر موجودیت یو نادر اعتراف بلل کېږي.

د بهرنیو چارو ویاند شفقت علي خان وویل: «تخنیکي بحثونه دوام لري، دواړه خواوې مثبتې بوختې دي، او امنیتي همکاري باید د دواړو وروڼو ګاونډیو هېوادونو ترمنځ د عمومي مثبت بدلون په چوکاټ کې وکتل شي.»

ښاغلي خان زیاته کړه چې له سوداګرۍ سره اړوند بېلابېل مسایل، لکه لوژستیک، ګمرکي او اجرایي ستونزې، اوس تر بحث لاندې دي:«تاسو لیدلی شئ چې پرمختګ روان دی، او سوداګرۍ کې مثبت حرکت رامنځته شوی.»

یاده دې وي چې تمه ده د طالبانو د بهرنیو چارو وزیر امیر خان متقي به په راتلونکو اونیو کې اسلام‌اباد ته سفر وکړي، څو له پاکستاني چارواکو سره، پخوانیو تفاهماتو د تعقیب لپاره خبرې وکړي.

تاجکستان د افغان کډوالو د نیولو او شړلو لړۍ چټکه کړې ده

۳ زمری ۱۴۰۴ - ۲۵ جولای ۲۰۲۵، ۱۹:۰۴ GMT+۱

تاجکستان حکومت د جولای مياشتي په پیل کې مېشتو افغان کډوالو او پناه غوښتونکو ته خبر ورکړی و، چې په ۱۵ ورځو کې له دغه هېواده ووځي که نه په زور به وایستل شي. حکومت تر دغه خبرتیا وروسته د افغانانو نیول پيل کړي او دا په دغه هېواد کې د افغان کډوالو د ایستلو تر ټولو لویه څپه ګڼل کيږي.

د رسنیو د معلوماتو له مخي، د تاجکستان حکومت تر دې مهال په رودکي او وحدت ښارونو کې چې ډیری افغانان په کې اوسيږي د نیولو لړۍ شروع کړې، چې له امله یې کډوال ځانونه پټ ساتي.

حکومت خبريالانو ته هم اجازه نه ده ورکړې، چې په دغو سيمو کې له افغان کډوالو سره مرکې وکړې.

یو افغان کډوال ویلي: «د جولای په ۱۵مه څو پوځي موټرې راغلې او په زيات شمېر افغان نارینه، ښځې او ماشومان يې له ځانونو سره بوتلل.»

دغه افغان کډوال زياته کړې: «افغانان اوس له خپلو کورونو نه وځي، ځکه د نیولو څخه ویريږي، پولیس د افغانانو اسناد اخلي او ورته نېټه ټاکي، چې د هېواده ووځي، موږ له نږدې ۲۰ ورځو راهيسي بهر نه یو وتلي.»

ځيي تاجکانو هم د افغانانو د نیولو خبره تایید کړې او وايي، چې اوس مهال کډوال هڅه کوي د خوندیتوب لپاره نوي ځایونه پيدا کړي.

تاجک چارواکو د جولای میاشتي تر ۱۹مې هيڅ نه وو ویلي؛ خو وروسته خاور دولتي اژانس د ملي امنیت د دولتي کمېټې د پوله ساتو مسولینو مطبوعاتي خبرپاڼه نشر کړه، چې په کې لیکل شوي وو: «یو شمېر بهرني وګړي، چې غیري قانوني تاجکستان ته راغلي او د نشه يي توکو قاچاق، د سخت دريځو خوځښتونو د مفکورو خپرول، د جعلي اسنادو په وسیله د کډوالۍ اسناد اخیستل او نور غيري قانوني فعالیتونه تر سره کول نیول شوي دي.»

د ملګرو ملتونو د کډوالۍ عالی کمېشنرۍ ویلي، چې د ۲۰۲۴ کال تر پایه په تاجکستان کې ۹ زره ۹۰۲ افغان کډوال ثبت شوي، چې یو شمېر يې له پخوا څخه دغه هېواد ته راغلي.

دغه سازمان د یوه اټکل له مخي ویلي، چې ممکن دغه شمېره ۱۳ زرو ته رسېدلې وي.

تر اوسه لا هم دقیقه معلومه نه ده، چې دغه هېواد په دې وروستیو کې څومره افغانان نیولي او خپل هېواد ته لېږلي دي.