خپلو حقونو پسې لالهانده متقاعدینو یو وار بیا په کابل کې لاریون کړی

د تهران والي محمد صادق معتمدیان د شنبې په ورځ (د زمري ۱۸مه) رسنيو ته ويلي، چې له دې ډلې ځینې یې په خپله خوښه ستانه شوي او ځينې یې امنيتي ځواکونو نیولي او په جبري توګه یې افغانستان ته ستانه کړي دي.

له تهرانه د ۱۴۰زره زده‌کوونکو اېستل

ښاغلي معتمدیان په دې موده کې له ايرانه د اېستل شویو کډوالو شمېر د پام وړ وباله او زياته يې کړه، چې تېر کال د تهران ولايت په ښوونځيو کې ۲۲۰زره افغانانو زده‌کړې کولې؛ خو اوس دغه شمېر ۸۰زرو ته راټيټ شوی دی.

د تهران والي وويل:« پخوا د افغان زده‌کوونکو لپاره شاوخوا شپږ زره ټولګي ځانګړي شوي وو؛ خو اوس پرته له دې چې پر نویو ښوونځيو پيسې ولګول شي، دغه ښوونیز امکانات ایرانیانو ته ورکول شوي دي.»

دغه ايرانی چارواکی وایي، چې شاوخوا ۵۰ سلنه افغان کډوال په تهران ولایت کې مېشت وو. هغه زیاته کړه، چې د مسعود پزشکيان د حکومت له پيل سره د بې‌اسناده کډوالو د پېژندلو بهير پيل شوی دی.

له ایرانه د اېستل شویو افغان کډوالو په اړه خپاره شوي راپورونه ښيي، چې هغوی که څه هم ټول قانوني او معتبر اسناد لاره؛ خو بیا هم ایراني پولیسو نیولي او افغانستان ته یې په جبري توګه ستانه کړي دي. په راپورونو کې دا یادونه هم شوې، چې دغه کډوال د پولیسو له‌خوا ځورول شوي دي.

له ایرانه اوس هم هره ورځ افغان کډوال په زور اېستل کېږي. نړۍوال بشري سازمانونه له ايرانه په زور او ډله‌ييزه توګه د افغان کډوالو اېستل د نړۍوالو قوانينو خلاف کار بولي.

ځینې افغان کېس لرونکي بیا وايي، چې له دغو لیکونو سره، سره پولیسو نیولي دي. په اسلام اباد کې مېشته یوه افغانه شبانه «مستعارنوم» چې خپله هم د امریکا او فرانسې کېسونه لري وايي، پولیس د امریکا او جرمني پرته د نورو سفارتونو لیکونه نه مني.

نوموړې وايي، تازه د پولیسو له‌خوا د ویزې د نه لرلو په تور نیول شوې وه؛ خو د امریکا سفارت او بهرنیو چارو وزارت د لیک په ښودلو پولیسو له دوو ورځو وروسته خوشې کړې ده.

د نوموړې په خبره:« پولیس یوه اوونۍ مخکې کورته راغلل، ویزه یې رانه وغوښته ما ورته وویل چې اوس خو له ټولو سره ویزې نشته؛ خو د فرانسې او امریکا سفارت لېټر لرم. خو زه یې ونیولم، چې موږ ستا لیټرې ګورو او ویریفېکشن یې کوو؛ خو د فرانسې هغه نه منو.»

اغلې شبانه زیاتوي، پولیسو د دې په ګډون د ډېرو هغه کسانو چې د فرانسې او نورو هېوادونو کېسونه یې لرل او لیکونه ورسره وو؛ د هغوی لیکونه ونه منل او ځینې ان د ډیپورټ نوملړ کې اضافه شول.

په اسلام‌اباد کې مېشت هغه افغانان چې د فرانسې کېسونه لري د فرانسې سفارت له لوري ورته داسې یو لیک ورکول کېږي، «په اسلام‌اباد کې د فرانسې سفارت دغه کسان چې په دغه لیک کې یې نومونه او د پاسپورټ نمبرونه ذکر شوي او افغانان دي دا مني، چې دوی د بشردوستانه اوږدمهاله ویزو لپاره غوښتنه کړې ده، د دوی مرکې شوې دي او چارې یې تر پروسس لاندې دي.

د پاکستان د بهرنیو چارو وزارت له لوري دا ډاډ ورکړل شوی، چې دغه کسان به په قانوني توګه په پاکستان کې د دوی د کارونو د پروسس او فرانسې ته ترتخیلې پاتې کېږي.»

فرانسې ته ورته د اروپايي ټولنې نورو هېوادونو او ځیني هغه هېوادونه چې افغان پناه غوښتونکي مني، دغه ډول لیکونه خپل کېس لرونکو ته ورکړي دي.

که څه هم په دې اړه کره شمېرې نشته، چې څومره افغانان په پاکستان کې نورو هېوادونه ته کېسونه لري؛ خو د ځینو راپورونو له مخې شمېر یې زرګونو ته رسېږي.

په ورته وخت کې په اسلام‌اباد کې مېشت یو بل مدني فعال ثناءالله رحیمي « مستعارنوم» هم د ورته ستونزې په شریکولو سره وايي، هره ورځ د افغان کډوالو په اړه د پاکستان حکومت دریځ بدلېږي. نوموړی وايي، میاشت وړاندې یې ځینې ملګري پولیسو نیولي وو چې د فرانسې په لیکونو یې راخوشې کړل؛ خو اوس بیا دغه لیکونه نه مني.

په پاکستان کې ډېرې هغه افغان کډوال چې نورو هېوادونو ته کېسونه لري په ویزو راغلي؛ خو له شاوخوا یوې میاشتې راهیسې یې د ویزو د تمدید لړۍ درېدلې ده.

د روان میلادي کال له پیله د پاکستان حکومت دلته د مېشتو افغان کډوالو لپاره د ویزو د تمدید موده یوې میاشتې ته راکمه کړې، چې د تمدید د لړۍ له بندېدو وروسته د ګڼو افغانانو د ویزو موده ختمه شوې ده. په ورته وخت کې په وروستیو څو ورځو کې د اسلام‌اباد په افغان مېشتو ښارګوټو او سیمو کې د پولیسو د نیولو لړۍ هم چټکه شوې ده.

د دغه لړۍ په دوام د ځینو مدني فعالانو او خبریالانو د نیولو په اړه هم خبرونه خپاره شوي دي.

د طالبانو د والي دفتر د شنبې په ورځ (د زمري ۱۸مه) په یوه خبرپاڼه کې د دغه ځوان نوم ضیاءالحق یاد کړی، چې د طالبانو د اطلاعاتو او کلتور ریاست د ځوانانو چارو امریت کارکوونکی دی.

د طالبانو د والي دفتر د دغې بې‌پيلوټه الوتکو انځورونو په خپرولو سره ویلي، چې ضیاءالحق څو ډوله بې‌پيلوټه الوتکې ډیزاین او جوړې کړې دي.

په خبرپاڼه کې د ښاغلي غوث‌الدین رهبر په حواله راغلي، چې د دغه نوښتونو د ودې او پرمختګ په برخه کې به هر اړخیزه همکاري وکړي.

تر دې وړاندې داسې راپورونه خپاره شوي وو، چې طالبان په ځانمرګو بې‌پيلوټه الوتکو جوړولو بوخت دي؛ داسې بې‌پیلوټه الوتکې چې د افغانستان له پولو څخه هاخوا هم بریدونه کولای شي.

په دې اړه مخکې «ډیلي میل» ورځپاڼې هم راپور ورکړی و، چې دغه بې‌پيلوټه الوتکې د کابل ښار فونیکس کمپ کې جوړېږي.

داسې ښکاري، چې طالبان د نوې ټېکنالوژۍ په کارولو سره د خپلو پوځي وړتیاوو د عصري کولو او لوړولو په حال کې دي.

د طالبانو د اطلاعاتو او کلتور وزارت ویاند د شنبې په ورځ (د زمري ۱۸مه) د دغه ډلې تر واک لاندې ملي ټلویزیون سره په مرکه کې ادعا کړې ده، چې په افغانستان کې امنیت او ازادي ټينګه شوې او د هېواد د ګرځندوی صنعت د پرمختګ په حال کې دی.

نوموړي وویل، چې تېر کال دې ډلې په بېلابېلو سیمو کې د سېلانیانو د اوسېدو لپاره څلور هوټلونه جوړ کړي او سږ کال د هېواد په بېلابېلو برخو کې د څلورو نورو هوټلونو د جوړولو پلان لري.

د طالبانو د اطلاعاتو او کلتور وزارت ویلي، چې له خصوصي سکتور سره په همکارۍ یې بهرنیو سېلانیانو ته د ویزې تمدید، د ژباړې خدمات، ټرانسپورټ، د افغان کلتور پېژندنې اړینې لارښوونې او بېلابېلو سیمو ته د سفر کولو څرنګوالي په څېر خدمتونه برابر کړي دي.

طالبان سیاحت د عاید سرچینه او د افغانستان د اقتصاد د بیا راژوندي کولو لپاره یوه لاره ګڼي او هڅه کوي، چې د ویزې په ورکړه کې د اسانتیاوو او د مستقیمو الوتنو د برابرولو له لارې بهرني سېلانیان را جلب کړي.

تر دې وړاندې د طالبانو د اطلاعاتو او کلتور وزارت د ګرځندوی او ادارې مرستیال وزیر په افغانستان کې د سیاحت د صنعت ودې ته په اشارې ویلي و، چې دا صنعت د اقتصادي ګټو ترڅنګ د طالبانو لپاره معنوي او سیاسي ګټې هم راوړي.

په وروستیو میاشتو کې له ځینو سېلانیانو سره د طالبانو همکاري په ځانګړې توګه افغانستان ته د یوې بهرنۍ مشهوري فلمي اداکارې سفر او په ټولنیزو رسنیو کې د طالبانو وسله‌والو جنګیالیو سره د مېرمنو د انځورونو خپرول پراخ غبرګونونه راپارولي دي.

منتقدین وايي، په داسې حال کې چې افغان ښځې له خورا بنسټیزو بشري حقونو بې‌ برخې دي، بهرني سېلانیانې د طالبانو په تبلیغاتي کمپاین کې برخه اخلي تر څو د دې ډلې ظالمانه واکمني عادي وښيي.

د دغې کارخونې ريیس په همدې تړاو جوړو شویو مراسمو کې وویل، دغه فابریکه په ورځ کې د ۲۵۰ ټُنه غنمو د اوړه کولو ظرفیت لري او دمګړۍ پکې ۱۰۰ کسانو ته په مستقیم ډول او سلګونه نورو ته په غېر مستقیم ډول د کار زمینه هم برابره شوې ده.

په دې مراسمو کې یو شمېر دیني عالمانو د اسلام له نظره د سوداګرۍ او تولید پر اهمیت خبرې وکړې او ټینګار یې وکړ، چې تجارت باید د اسلام د اصولو او لارښوونو پر بنسټ ترسره شي.

په غزني کې د طالبانو د کانونو او صنایعو خونې رييس وویل، طالبانو د اوړو پر وارداتو مالیه ۱۰ سلنې ته او د غنمو مالیه صفر ته راټیټه کړې ده او په دې سره به په کور دننه خصوصي سکټور تقویت او ولس ته د کار زمینه برابره شي.