د سولې په اړه له بې‌پایلو خبرو وروسته؛ په باجوړ کې د پوځي عملیاتو د پیل خبر ورکړل شوی

په باوجوړ کې ځايي سرچینې وايي، که څه هم د وروستي پړاو خبرو جزییات نه‌دي خپاره شوي؛ خو ښايي دغه خبرې یوې پایلې ته ونه رسېږي.

په ورته وخت کې ځینو پاکستاني رسنیو بیا ویلي، په باجوړ کې ځايي جرګې له پاکستاني طالبانو غوښتي چې خپل جنګیالي دې له ملکي سیمو وباسي او بېرته دې افغانستان ته ستانه کړي.

د پاکستان ډان ورځپاڼې د ځینو سرچینو په حواله راپور ورکړی، په باجوړ کې د پاکستاني طالبانو ګڼ غړي له افغانستانه راغلي او جرګې ترې په کلکه غوښتي چې بېرته دې افغانستان ته ستانه شي.

یادې ورځپانې همدا راز ویلي، چې امنیتي چارواکو له ځايي خلکو غوښتي؛ که چېرته «ټي‌ټي‌پي» له ملکي سیمو نه شي اېستلای، نو بیا دې دغه سیمې د پوځي عملیاتو لپاره تشې کړي.

ځايي سرچینې زیاتوي، «ټي‌ټي‌پي» او د پاکستان پوځ هڅه کوي چې په باجوړ کې له ځايي جرګې او روانو خبرو سیاسي ګټه پورته کړي.

په باجوړ کې ځايي جرګه په داسې حال کې له «ټي‌ټي‌پي» سره د اووم پړاو خبرو ته کېني، چې په دې وروستیو کې هلته د دواړه لوریو ترمنځ سختې نښتې شوې دي چې له کبله یې ډېرې کورنۍ بې‌ځایه شوې او ځايي خلکو ته هم په‌کې درنه مرګ ژوبله اوښتې ده.

د امنیتي سرچینو په وینا، د خېبر پښتونخوا حکومت والي او امنیتي چارواکو د باجوړ قبایلو ته مهم شرطونه وړاندې کړي دي.

دوی له قبایلو غوښتي چې د افغانانو په ګډون دې بهرني وسلوال له سیمو وباسي او که د هغوی د اېستلو توان نه لري، نو یوه یا دوه ورځې دې سیمه خالي کړي، څو امنیتي ځواکونه خپله د وسلوالو د اېستلو عملیات ترسره کړي او د ملکي تلفاتو مخه ونیسي.

سرچینې زیاتوي چې هڅې روانې دي څو د قبایلو او بهرنیو وسلوالو ترمنځ شخړه رامنځته شي.

امنیتي چارواکي ټینګار کوي چې د ترهګرو پر ضد به عملیات په هر حال کې دوام ولري، ځکه دین، دولت او د خېبر پښتونخوا ولس وسله‌والو سره د جوړجاړي اجازه نه ورکوي.

یاده ورځپانه نن جمعه (د زمري ۱۷مه) په سرمقاله کې لیکي، په تېرو ورځو کې د خیبرپښتونخوا ایالتي حکومت په پخوانیو قبایلي سیمو کې درې سترې جرګې جوړې کړې دي چې د ترهګرۍ د تازه څپو پر وړاندې د خلکو نظرونه واوري.

قبایلي مشرانو په دغو ناستو کې له افغان طالبانو او همدارنګه له «ټي‌ټي‌پي» سره د خبرو غوښتنه کړې ده. ځینې راپورونه وايي، چې په «فاټا» کې د پوځي عملیاتو پر ضد عمومي نظریاتي همغږي رامنځته شوې ده. د دغو غوښتنو په ځواب کې د پاکستان د کورنیو چارو د وزیر سلاکار اعلان کړی، چې نوي پوځي عملیات به نه ترسره کېږي.

په نورو سیمو کې هم د جرګو ګډونوالو ورته غوښتنې کړې دي او ایالتي حکومت پلان لري، چې د قبایلي سیمو په ګډون د خېر پښتونخوا له بېلابېلو سیمو یوه لویه جرګه جوړه کړي او د راتلونکو اقداماتو لپاره لارې چارې وټاکي.

مقاله کې راغلي، له شلو کلونو راهیسې قبایلي سیمې او د خېبرپښتونخوا نورې برخې د ترهګرۍ او د ترهګرۍ ضد عملیاتو له امله د پرله‌پسې تاوتریخوالو سره مخ دي. دې جګړو د زرګونو ملکي وګړو، پوځیانو او پولیسو ژوند اخیستی او همدا راز یې خلک هم له خپلو سیمو بې ځایه کېدو یا وتلو ته اړ کړي دي.

کارپوهان خبرداری ورکوي، چې د «ټي‌ټي‌پي» په ګډون وسله‌والو ډلو څو ځله له حکومت سره خپلې هوکړې ماتې کړې دي او هېڅ ډاډ نشته چې هغوی به په راتلونکي کې خپلو ژمنو ته وفادار پاتې شي. له بلې خوا د پاکستان پوځ د تحریک طالبان پاکستان (TTP) د «هند له ملاتړه برخمن خوارج یا فتنه» بولي او دا لا روښانه نه ده؛ که خبرې پیل شي دا دریځ به بدل شي که نه.

ورځپاڼه کاږي، اصلي پوښتنه دا ده چې ایا وسله‌وال به د تاوتریخوالي پای ته رسېدو سره هوکړه وکړي؟ که نه، نو هر ډول د سولې هوکړه به یوازې د حکومت د کمزورۍ لامل شي. همدا راز ویل شوي، چې د «ټي‌ټي‌پي» د مخنېوي لپاره د کابل له واکمنو سره د اسلام‌اباد د پرله‌پسې خبرو اترو او ناستو ولاړو هم کومه پایله نه ده ورکړې.

مقاله کې راغلي، چې د پاکستان پوځ د امنیت ټینګښت لپاره په تېرو وختونو کې هم د ترهګرۍ ضد تګلارې کارولې؛ خو چندان ګټه یې نه ده کړې او باید په نویو بڼو غور وشي. په پای کې راغلي، چې باید استخباراتي ادارې، د پوځ مشرتابه او متخصصین په داسې طرحې کار وکړي؛ څو د وسله‌والو د له‌منځه وړلو اړوند اقداماتو کې ملکي وګړي خوندي پاتې شي او د بې‌ځایه کېدو ګواښ هم ورسره ختم شي.

هغه زیاته کړې، چې د دغه کړنلارې په پلي کېدو سره د هېڅ چا د مخالفتونو پروا نه کوي. هغه دغه څرګندونې د پاکستان پارلمان کې د تحریک انصاف د یو لوړ پوړي غړي اسد قیصر د هغو څرګندونو غبرګون کې کړې، چې ګنې د وسله‌والو د له‌منځه وړلو لپاره د هر ډول پوځي عملیاتو سره مخالفت لري.

ښاغلي قیصر خبرداری ورکړی، چې دوی به د هر ډول پوځي اقداماتو یا عملیاتو پر وړاندې مقاومت وکړي. تر دې دمخه عمران خان هم د خېبر پښتونخوا له ایالتي حکومته غوښتي، چې د هر ډول پوځي عملیاتو سره مخالفت وکړي. هم‌مهاله د قبایلي سیمو یو شمېر اوسېدونکو او مشرانو هم د پوځي عملیاتو د ترسره کېدو په تړاو اندېښنې څرګندې کړې دي.

طلال چوهدري بیا د خېبر پښتونخوا له ایالتي چارواکو وغوښتل، چې د ترهګرۍ پر ضد د مبارزې په برخه کې خپلې دندې ترسره کړي او یادونه یې وکړه چې دغه ایالت د مالیې ملي کمېسیون (NFC) له ونډې څخه ۷۰۰ مېلیارده روپۍ د ترهګرۍ ضد اقداماتو لپاره تر لاسه کړي دي.

نوموړي اسد قیصر ته په خطاب کې وویل: «زه پوهېږم تاسې ولې اندېښمن یاست». هغه د تحریک انصاف ګوند مشران تورن کړل، چې د پاکستاني طالبانو تحریک وسله‌وال یې په لوی لاس بېرته بېلابېلو سیمو کې ځای پر ځای کړي دي. هغه د یاد ګوند مشرانو ته پارلمان کې د وینا پر مهال وویل: « تاسو له ترهګرو سره یاست که له حکومت سره؟»

په همدې حال کې د باجوړ قومي مشرانو له «ټي‌ټي‌پي» سره جرګه کړې او په دې اقدام سره یې یادې ولسوالۍ کې د پوځي عملیاتو مخنېوی کړی دی. په دې وروستیو کې د خېبر پښتونخوا بېلابېلو سیمو کې د «ټي‌ټي‌پي» وسله‌والې ډلې فعالیتونه پراخ شوي او هره ورځ له پوځ سره په جګړو بوخت وي.

د خېبر پښتونخوا ایالتي حکومت چارواکو په وار، وار غوښتنه کړې، چې د نا امنۍ او ترهګرۍ د مخنېوي لپاره باید مرکزي حکومت دوی ته اجازه ورکړي؛ څو په مستقیمه توګه ورسره د ستونزو حل لپاره خبرې وکړي. هاخوا پر کابل واکمن د اسلام‌اباد له ادعاوو سره، سره دا نه مني، چې ګوندې د پاکستاني طالبانو پناه ځایونه دې په افغانستان کې وي.

د تحریک انصاف ګوند بنسټګر او د پاکستان پخواني لومړي وزیر عمران خان د پنجشنبه په ورځ (د زمري ۱۶مه) پر خپله اېکس پاڼه لیکلي: «د پاکستان په تاریخ کې داسي استبدادي‌ او ظالمانه رژيم نه دی تېر شوی لکه اوس چې د عاصم منیر تر قانون لاندې چليږي.»

عمران خان د پاکستان د ازادۍ ورځي ته په اشاره لیکلي، تر څو چې اساسي قانون او قانوني‌ واک رعایت شوی نه وي خپلواکي یوازي تر هیلو پاتېږي.

نوموړي پر خلکو غږ کړی، چې د حقيقي‌ ازادۍ د ترلاسه کولو او له مافیايي کړیو څخه د خلاصون یوازنۍ لاره قرباني ده.

هغه زیاته کړې: «هیڅ ځواک د یو زړور ملت په وړاندې نه شي‌ درېدای، زه له ټولو پاکستانیانو غواړم چې د زندان ویره له منځه یوسي، د تحریک انصاف مشرتابه ته وایم، چې د بند له ویرې تېر شي، د ولس مشري وکړي او د ولسواکۍ غږ پورته کړئ.»

د عمران خان په خبره، چې دا مهال په زندان کې له بد وضعیت سره مخ دی او میرمن بشری بي‌ بي يې هم په ناسم حالت کې بندې ساتل کیږي.

هغه لیکلي: «زه به هيڅ کله د غلو او ناپوهانو اتحاد ته تسلیم نه شم او نه به د عاصم قانون ومنم ان که ټول ژوند مې په زندان کې هم تېر شي.»

خان په خیبر پښتونخوا کې د پاکستان نظامي عملیات د تحریک د کمزورۍ په مانا یاد کړي او دا یې په سیمه کې د ورانۍ لامل ګڼلي دي.

نوموړي ټينګار کړی، چې په قبایلي سیمو کې باید عملیات پيل نه شي او هره ستونزه د قبایلي مشرانو په منځګړیتوب حل شي.

عمران خان له پاکستان څخه د افغان کډوالو پر جبري ایستلو هم اندېښنه او خواشني ښودلې.

هغه لیکلي: «د افغان کډوال ظالمانه ایستل د اندېښنې او افسوس وړ دي.ِ»

نوموړي د اګست میاشتي د ۵مې په لاریونونو کې د خلکو پراخ ګډون ستایلی او دا یې د بې عدالتیو په وړاندې د روښانتیا زیری یاد کړی.