امریکا او پاکستان له ترهګرۍ سره پر ګډې مبارزې ټینګار کړی

هغوی خبرداری ورکړی چې له جګړې وروسته پړاو لپاره له روښانه پلان پرته پراخ عملیات به د ۱۹۸۲ کال د لبنان جګړې په څېر پوځي او سیاسي ستونزې رامنځته کړي.

د پوځ د قوماندانانو په وینا، د غزې په څېر ګڼ میشته ښار کنټرولول د لسګونو زرو سرتېرو اوږدمهاله حضور ته اړتیا لري او د ښاري جګړې له امله د بشري زیان خطر ډېر لوړ دی.

رپوټ زیاتوي، که پلان عملي شي، اسراییل به د خپلو مهمو متحدینو امریکا او یو شمېر اروپایي هېوادونو سختې نیوکې وزغمي. دا هېوادونه وېره لري چې په غزه کې به بشري کړکېچ نور هم زیات شي او پر لوېدیزو حکومتونو به د مداخلې یا د پوځي ملاتړ محدودولو فشار زیات شي.

په نهايي توګه، پر یوې منځنۍ حل لارې پرېکړه وشوه چې له مخې یې پر غزې اوسنی کنټرول ۱۰ سلنه پراخ شي او د حالاتو له مخې وروسته بیا ارزونه وشي، خو دا لنډمهاله حل د سیاسي او پوځي مشرتابه تر منځ د ژور اختلاف مخه نه شي نیولای.

رپوټ وايي، پلان شوې چې د ځمکني یرغل عملیات په تدریجي ډول ترسره شي او یوازې هله پیل شي چې نږدې یو میلیون اوسېدونکي وتلو ته اړ شي.

ځینې پخواني پوځي او امنیتي چارواکي وايي، اوږدمهاله جګړه به د اسراییل نړیوال دریځ ته دایمي زیان ورسوي.

دغه وېره تېره اونۍ هغه وخت نوره هم زیاته شوه چې جرمني اعلان وکړ په غزه کې د کارېدونکو جرمني وسلو صادرات به ودروي.

واشنګټن پوسټ لیکي، پوځ ښايي تر وروستي حده د دولت د امرونو پر وړاندې مقاومت وکړي.

له اسراییلي بریدونو وروسته د جون پر ۱۳مه د ایران امنیتي ځواکونو د نیونو یو پراخ کمپاین پیل کړ. دوی له خلکو غوښتي وو چې د مشکوکو کسانو په اړه راپور ورکړي.

د ایران د پولیسو ویاند سعید منتظرالمهدي وویل: «د ۱۲ ورځنۍ جګړې پر مهال د خلکو له خوا د زنګ وهلو پېښې ۴۱ سلنه زیاتې شوې چې د ۲۱ زره شکمنو کسانو د نیول کېدو لامل شوې.»

نوموړي دا روښانه نه کړه چې دغه نیول شوي کسان په څه تور نیول شوي، خو تهران تر دې مخکې ویلي چې ځینې کسان په دې تورن دي چې اسراییل ته یې معلومات ور کړي دي.

رویټرز د سې شنبې په ورځ په یوه راپور کې لیکلي، چې د اسراییل او ایران شخړې د هغو افغان کډوالو د شړلو بهیر هم چټک کړی چې ګومان کېږي په بې اسناده ډول په ایران کې اوسېږي.

مرستندویه ادارو ویلي چې ځايي چارواکو پر ځینو افغانانو د اسراییل لپاره د جاسوسۍ تور هم لګولی دی.

ویاند زیاته کړه: «امنیتي ځواکونو ۲۷۷۴بې اسناده کډوال نیولي او د هغوی د ټیلیفونونو د پلټنې پر مهال یې ۳۰ ځانګړې امنیتي قضیې ثبت کړې دي. همدارنګه د جاسوسۍ په تور ۲۶۱ تنه او له اجازې پرته د فلمبردارۍ په تور ۱۷۲ تنه هم نیول شوي دي.»

منتظرالمهدي دا نه دي ویلي چې له نیول شویو کسانو څومره بېرته خوشې شوي دي.

د امریکا ولسمشر ډونالډ ټرمپ اعلان کړی، چې (د زمري په ۲۴مه نېټه) به په الاسکا ایالت کې د روسیې له ولسمشر ولادیمیر پوتین سره وویني. د پوتین یوه سلاکار هم دغه لیدنه تایید کړې او ویلي یې دي، چې پوتین او ټرمپ به په دې غونډه کې د اوکراین اوږمهاله کړکېچ او سوله‌يیز حل په اړه خبرې وکړي.

د امریکا د ملي امنیت پخواني سلاکار جان بولټن د شنبې په ورځ له سي‌اېن‌اېن سره په مرکه کې وویل، چې دغه غونډه د روسانو لپاره ستره بریا ده. هغه زیاته کړه: «دا غونډه کټ مټ هغه یاد راتازه کوي، لکه ټرمپ چې طالبان ډېويډ کمپ ته وربللي وو.»

ټرمپ د خپلې ولسمشرۍ په لومړۍ دوره کې په پټه طالبانو ته بلنه ورکړې وه، چې ډېوېډ کمپ ته ورشي او هلته له افغانستان څخه د امریکایي ځواکونو د وتلو او د سولې تړون په اړه له افغان حکومت سره خبرې وکړي.

خو دغې پرېکړې د ټرمپ د ټیم ترمنځ اختلاف رامنځته کړل او وروسته بیا ټرمپ دغه پلان لغوه کړ او ویې ویل، چې له طالبانو سره خبرې نه کوي؛ ځکه چې هغوی تازه یو امریکايي عسکر وژلی دی.

د ټرمپ دغه پرېکړه چې طالبان یې ډېوېډ کمپ ته وربللي وو، د جمهوري‌پالو او ډیموکراټانو له سخت غبرګون سره مخ شوه؛ نیوکه کوونکو د ټرمپ دغه اقدام په امریکا کې د ترهګرو لپاره مېلمستیا ته ورته وباله.

اروپايي ټولنې، چین او ملګرو ملتونو د دغه پېښې د غندنې ترڅنګ له ځنډ پرته په غزه کې د تاوتریخوالي د پای ته رسېدو غوښتنه کړې ده.ملګرو ملتونو په غزه کې د اسراییل په برید کې د الجزيرې ټلويزيوني شبکې د پنځو خبريالانو وژل غندلي او دا يې له نړۍوال قانون څخه جدي سرغړونه بللې ده.

د الجزيرې پنځه خبريالان چې په کې انس الشريف هم شامل و، د يکشنبې په ورځ د اسراییل په بريد کې ووژل شول. د يادې شبکې په وینا؛ په دغه بريد کې دوه نور کسان هم وژل شوي، چې يو يې خپلواک خبريال و.

د اسراییل پوځ ويلي، موخه يې شريف و. دوی تور لګولی، چې هغه د حماس د يوې ډلې مشري کوله.

محمود عباس د فلسطین په مساله کې د نړۍوالو د ملاتړ په راجلبولو او د فلسطین ولس د ارمانونو په پوره کولو کې د سعودي عربستان له مشرتابه مننه وکړه او د فلسطین په تړاو د نیویارک کنفرانس د جوړولو په برخه کې د سعودي عربستان رول یې ارزښتناکه وباله.

د سعودي عربستان د دولتي خبري شبکو په وینا، په دې ټلیفوني خبرو کې د دغه هېواد ولیعهد محمد بن سلمان په فلسطین کې وروستۍ پېښې او د فلسطین ولس بې ځایه کول وغندل او پر غزې یې د اسراییل د بریدونو د درېدو لپاره په ګډه د نړۍوالو د اقداماتو پر اړتیا ټینګار وکړ.

د ویلو ده، چې همدا څو ورځې مخکې د فلسطین د مسالې د سوله ییز حل او د دوو خپلواکو فلسطیني او اسراییلي هېوادونو د جوړېدو په تړاو کنفرانس د سعودي عربستان او فرانسې په ګډې مشرۍ په نیویارک کې د ملګرو ملتونو په اډانه کې جوړ شوی وو.

د یاد کنفرانس په پای کې پر یوه سند سلا وشوه او په یاد سند کې د حل لارې په توګه د دوو فلسطیني او اسراییلي هېوادونو د جوړېدو، د نړۍوالې سولې او امنیت د تقویت او د سیمې لپاره د ښې راتلونکې اړوند مسایل شامل دي.

له دغې غونډې مخکې او وروسته د نړۍ یو شمېر هېوادونو د فلسطین د رسمیت پېژندنې لپاره هم خپلې نېټې اعلان کړې دي.