د افغانستان او ایران تر منځ د حقابې کشاله له ډېرو کلونو راهیسې روانه ده، خو د طالبانو له بیا واکمنېدو راهیسې جدي شوې او اوس د ایران د ملي شورا پخواني غړي ذبیح الله اعظمي طالبان په دروغ ویلو تورن کړي او په وینا یې طالبان په همدې پلمه له ایرانه د امتیاز ترلاسه کولو په لټه کې دي.
ذبیح الله اعظمي چې د ایران د ملي شورا د کرنې کمېسیون پخوانی ویاند هم وو، له یوې ایرانۍ رسنۍ سره په مرکه کې ویلي، طالبانو په قصدي توګه د هیرمند د اوبو مخه یوې بلې خواته اړولې او په دې سره وايي، په هیرمند سیند کې اوبه نشته، په همدې پلمه غواړي له ایرانه امتیاز ترلاسه کړي.
نوموړي زیاته کړې، طالبان سره له دې چې وايي د ایران حقابې ته ژمن دي خو په حقیقت کې یې د ایران او افغانستان تر منځ د حقابې په تړاو شوې هوکړه نقض کړې او له ډېرې مودې راهیسې د ایران حقابه نه ورکوي.
د ایران د ملي شورا دغه پخوانی غړی وايي، په داسې شرایطو کې باید د ملي شورا غړي پر بهرنیو چارو وزارت فشار راوړي څو له ډيپلوماټيکو لارو چارو طالبان د ایران حقابې ته اړ کړي.
د نوموړي په وینا، د طالبانو له لوري د حقابې د نه ورکړې له امله د ایران سیستان و بلوچستان ولایت چې پخوا به د دغه هېواد د غله جاتو کندو ګڼل کېده اوس وچکالۍ سخت ځپلی او خلک یې له بې وزلۍ سره مخ دي.
ذبیح الله اعظمي همداراز څرګنده کړې، چې د سیستان و بلوچستان وچکالۍ د کرمان سویلي لمنو ته هم رسېدلې او د ګرد او خاورو له امله پکې ژوند ستونزمن شوی دی.
تر دې مخکې د ایران ولسمشر هم د دغه هېواد په ځينو سیمو کې د اوبو د کمښت له امله اندېښنه ښودلې وه او له خپلو خلکو یې غوښتي وو چې د دغې ستونزې د حل په برخه کې ورسره همکاري وکړي.
د افغانستان او ایران تر منځ د حقابې معاهده په ۱۳۵۱ کال کې د دواړو شاهي حکومتونو د لومړي وزیرانو تر منځ لاسلیک شوه. دغه هوکړه یوه سریزه، ۱۲ مادې او دوه پروتوکولونه لري.
په دغې هوکړه کې راغلي چې، افغانستان باید په یوه نورمال کال کې په منځنۍ کچه په ثانیه کې ۲۲ متر مکعب اوبه ایران ته د حقابې په توګه ورکړي.
خو اوس طالبان وايي، افغانستان له څو کلونو راهیسې له وچکالۍ سره مخ دی او د اوبو په ډېرېدو سره به د شوې هوکړې له مخې د ایران حقابه ورکړي.
