پوتین: روسیه د اوکراین د کړکېچ د حل لپاره سوله ییزې لارې غواړي

د امریکا ولسمشر ډونالډ ټرمپ وايي چې اوکراین باید د روسیې سره د جګړې د پای ته رسولو لپاره یوې موافقې ته ورسیږي، ځکه چې «روسیه یو ډېر لوی ځواک دی او دوی نه دي.»

د امریکا ولسمشر ډونالډ ټرمپ له پوتین سره د لیدنې وروسته ویلي، هغه له پوتین سره موافقه کړې چې د اوربند پر ځای باید مذاکره کوونکي مستقیم د سولې جوړجاړي ته لاړ شي.

بل خوا د اوکراین ولسمشر ولادیمیر زېلېنسکي وویل چې هغه به د راتلونکو ګامونو په اړه د خبرو لپاره د دوشنبې په ورځ واشنګټن ته سفر وکړي.

د اوکراین اروپايي متحدینو له امریکا غوښتي چې د اوکراین لپاره امنیتي تضمینونه وړاندې کړي.

د هسپانیې په مادرید ښار کې یو شمېر مدني فعالان، ژورنالیستان او افغان کډوال وايي، چې په افغانستان کې ښځې او نجونې د جنسیتي ظلم له سختو بڼو سره مخ دي او په سیستماتیک ډول له زده کړو، کار او ټولنیزو فعالیتونو څخه محرومې دي.

دوی د هسپانیې له حکومت، اروپايي ټولنې او نړیوالو ادارو څخه غوښتنه کړې، چې د طالبانو د ظالمانه کړونو په وړاندې اغېزمن اقدام وکړي.

دوی په یوه نهه مادیز پرېکړه لیک کې غوښتې چې طالبان باید په رسمیت ونه پېژندل شي، د جنسیتي توپير په وړاندې مبازره وشي او د رسنیو او خبریالانو په وړاندې رامنځ ته شوي بندیزونه او تهدیدونه لیري کړي.

په پرېکړه لیک کې د بشري حقونو په وړاندې د طالبانو جرمونه، جنسي او نژادي تبعیض او سرغړونې په تور د طالب مشرانو د مستند کېدو او محاکمه کېدو غوښتنه کړې.

په دې غونډه کې په اروپا کې د طالبانو کمپاین کوونکو ته خبردارۍ ورکړل شوی، چې د دې ډول فعالیتونو څخه لاس واخلي.

دوی ژمنه کړې، چې د خپلو هېوادوالو سره به مرستي کوي او مدني مقاومت، عدالت غوښتنې او د خلکو د بشري ستونزو د حل په برخه کې به هڅې کوي.

د هغه په وینا، د خبرو اترو اصلي تمرکز د اوکراین پر جګړه، د سولې پر امکان او د امریکا ـ روسیې د اړیکو د عادي کېدو پر لارو چارو وې.

پوتین هیله څرګنده کړه،چې متقابل تفاهم به د اوکراین جګړې ته د پای ټکی کېږدي او ټینګار یې وکړ چې کیفاو اروپايي هېوادونه باید د سولې د خبرو د زیانمنولو هڅه ونه کړي.

هغه یادونه وکړه چې مسکو او واشنګټن به تل په یاد ولري چې دواړو هېوادونو په تېرو کې د ګډو دښمنانو پر وړاندې اوږه په اوږه جګړه کړې ده.

د روسیې ولسمشر همدارنګه وویل،چې تېره موده د امریکا او روسیې په اړیکو کې د زیاتې کړکېچنې او ستونزمنې فضا شاهده وه، خو اوس د دواړو لوریو ترمنځ د اړیکو د ښه کېدو هیلې را پیدا شوې دي.

ټرمپ د خپلې لیدنې وروسته په یوه خبري ناسته کې وویل: «تر اوسه تړون نهايي شوی نه دی، خو د هغې د رامنځته کېدو قوي امکان شته. په دې موضوع کې باید ناټو او اوکراین هم موافق وي؛ زه به له ناټو او ولادیمیر زیلینسکي سره اړیکه ونیسم.»

هغه زیاته کړه،چې تل یې له پوتین سره ښه اړیکې لرلې، که څه هم ځینې وختونه یې ورسره سخته ناسته هم درلوده.

د ټرمپ په وینا، پوتین غواړي چې د وژنو د درولو شاهد وي او ښايي ډېر ژر په مسکو کې بله ناسته هم ترسره شي.

د امریکا ولسمشر څرګنده کړه،چې یو مهم مورد لا هم د موافقې لاندې نه دی راغلی، خو هیله شته چې په راتلونکي کې پرې وروستی توافق وشي.

ټرمپ د لیدنې له پیل وړاندې پوتین ته د امریکا د هوايي ځواک په اډه کې په سرو غالۍ ښه راغلاست ووایه. دواړو له تود روغبړ او لنډو خبرو وروسته د ټرمپ په موټر کې د ناستې ځای ته ولاړل. د دواړو مشرانو دا لیدنه له ۲۰۱۹ کال راهیسې لومړنۍ لیدنه ده.

د اوکراین ولسمشر ولودیمیر زیلینسکي، چې دې ناستې ته نه و بلل شوی، اندېښنه څرګنده کړې چې ښايي ټرمپ د جګړې د کنګل کولو او د روسیې د نیول شویو سیمو د غیررسمي منلو له لارې د اوکراین پر وړاندې معامله وکړي.

ټرمپ بیا ویلي چې د ځمکنۍ هوکړې پرېکړه به د اوکراین په واک کې وي او دی هڅه کوي دواړه اړخونه د خبرو مېز ته کېنوي.

ټرمپ ویلي، که نن اوربند ونه شي، خوشاله به نه وي او ټینګار یې کړی چې «وژنې باید ژر پای ته ورسېږي».

پوتین دا ناسته د روسیې لپاره یو مهم ډیپلوماټیک بری ګڼي او غواړي نړۍ ته وښيي چې د لوېدیځ د کلونو انزوا هڅې ناکامې شوې دي.

زیلینسکيویلي، جګړه یوازې هغه وخت ختمېدای شي چې روسیه اړین ګامونه واخلي، خو د اوکراین د ډنیپروپتروفسک په سیمه کې د روسیې د بالستیک توغندیو وروستۍ حملې د سولې لپاره د لارې خنډونه ښيي.

د ناستې په اړه شنونکي وايي، که خبرې ښه پرمخ ولاړې، ښايي د درې اړخیزې ناستې لپاره زمینه برابره شي چې زیلینسکي هم پکې ګډون ولري.