بښنې نړۍ وال سازمان: بریټانیا کې د افغان پناه‌ غوښتنو د منلو کچه ۴۴ سلنې ته راټیټه شوې

د صادق خان په وینا، دغه لیدنه د پنجشنبې په ورځ ترسره شوې او دواړو استازو د افغانستان د راتلونکې، د سولې او ثبات د ټینګښت، او د سیمې د ګډو ننګونو په اړه خپل نظرونه تبادله کړل.

هغه زیاته کړې، چې د افغانستان اوسنی وضعیت یوازې د دغه هېواد نه، بلکې د ټولې سیمې لپاره مهم دی، ځکه د سولې او ثبات دوام به د سیمه‌ییزې هوساینې لامل شي.

نوموړي ټینګار کړی چې نړیواله ټولنه باید له افغانستان سره تعامل ته دوام ورکړي او د افغانانو د راتلونکې لپاره ګډ ګامونه واخلي.

د بریټانیا ځانګړي استازي «انډرو مک‌کوبري»هم د دغه ناستې پر مهال د افغانستان د ثبات پر اهمیت ټینګار کړی او ویلي یې دي چې د نړیوالې ټولنې دوامداره همکاري کولای شي د افغانستان د خلکو لپاره د سولې او سوکالۍ شرایط رامنځته کړي.

محمد صادق خان په ایکس خواله رسنۍ لیکلي: «نن مې د افغانستان لپاره د بریتانیا له ځانګړي استازي انډرو مک‌کوبري سره لیدنه وکړه. موږ د سیمې د بدلېدونکو حالاتو، د افغانستان د وضعیت او د سولې، ثبات او هوساینې لپاره د نړیوال تعامل د دوام په اهمیت خبرې وکړې.»

د دواړو استازو تر منځ دا لیدنه په داسې حال کې ترسره کېږي چې افغانستان د سختو سیاسي او اقتصادي ننګونو سره مخ دی او د سیمې هېوادونه د ګډو همکاریو پر اړتیا ټینګار کوي.

سرچینو افغانستان انټرنشنل ـ پښتو ته د پنجشنبه په ورځ (د زمري ۳۰مه) ویلي، چې د کندهار د استخباراتو له لوري شاوخوا ۱۶ تنه ځوانان د همدې امله نیول شوي، چې په ټولنیزو رسنیو کې یې د افغانستان درې رنګه ملي بیرغ خپور کړی و.

په دوی کې ځینې هغه کسان هم شامل دي چې په خپل خصوصي دفتر کې یې د ازادۍ ورځ د ملي بیرغ او د غازي امان الله خان د انځور په ترڅ کې نمانځلې وه.

د کندهار یو تن اوسېدونکي‌ د نوم اخیستلو په شرط ويلي: «زموږ ځوانانو هېڅ دښمنانه کار نه وو کړی، یوازې یې د خپلواکۍ د ورځې نښه په بیرغ ښودلې وه، د طالبانو استخباراتو دا کسان داسې ونیول لکه کوم ستر جرم یې چې کړی وي. وروسته یې ورته د غلامانو، د کفر د نوکرانو، د جمهوریت پاتې شونو او منافقینو په نومونو سپکاوی وکړ.»

سرچینې زیاتوي، چې له نیول شویو ځوانانو یو شمېر یې په ضمانت خوشې شوي، خو نور لا هم د طالبانو په بند کې دي.

طالبانو له واک ته رسېدو وروسته په ټول هېواد کې د ملي بیرغ او د غازي امان الله خان د انځورونو پر لګولو کلک بندیز لګولی دی.

د سیمه اوسېدونکې وایي، هر کال د خپلواکۍ د ورځې په نمانځغونډو کې هغه کسان نیول کېږي چې د ملي بیرغ پورته کولو ته زړه ښه کړي.

یو بل ځوان وايي: «موږ ته ویل کېږي چې د بیرغ پورته کول بې ګټې کار دی او یوازې د پردیو استخباراتي موخو ته زمینه برابروي، خو موږ پوښتنه کوو، ولې هغه سمبول چې د خپلواکۍ ورځ یې راسره تړلې ده، باید بندیز پرې وي؟»

بل خوا د طالبانو د امر بالمعروف وزارت ویاند سیف خیبر تیره ورځ پر ټولنیزو رسنیو خلک مخاطب کړي او ویلي یې دي چې له څو کلونو راهیسې خلکو ته سپارښتنه کېږي چې د ملي بیرغ د پورته کولو ډډه وکړي، خو ځینې کسان بیا هم دا تکراروي.

د هغه په وینا، کله چې یو حکومت د کوم کار د نه کولو پرېکړه کوي، دغه پرېکړه د قانون حیثیت پیدا کوي او سرغړونه ترې د منلو نه ده.

خیبر ټینګار کړی چې د ملي بیرغ پورته کول د خلکو اقتصادي ستونزې نه شي حل کولای او نه هم د هېواد حالت بدلولای شي.

ده زیاته کړې چې یوازې هغه کړۍ د دې موضوع د پورته کولو هڅه کوي چې له هېواده تښتېدلي او د افغانستان دښمنان بلل کېږي.

هغه ځوانانو ته په اشارې سره ویلي چې د نظام پر وړاندې د حوصلې ازمایلو دا ډول هڅې بې‌ پایلې دي او وروسته د ناپوهۍ یا بې‌ خبري پلمه ورته د منلو نه ده.

په داسې حال کې چې ډېری ځوانان د ملي بیرغ د پورته کولو له امله د نیونې ویره لري، د کندهار اوسېدونکي ټینګار کوي چې د طالبانو چلند د خلکو پر ملي احساساتو مستقیم برید دی او د خپلواکۍ د ورځې مانا یې له منځه وړې ده.

دوبرندت د پنجشنبې په ورځ په برلین کې خبریالانو ته وویل، په جرمني کې مجرم افغانان باید بیرته خپل هیواد ته واستول شي.

هغه له ویلټ ټلویزیون سره هم په مرکه کې وویل، چې چمتو دی « له هغو کسانو سره چې په افغانستان کې مسوولیت لري مناسبه موافقه پیدا کړي، څو دا اخراجونه ترسره شي».

د هغه په وینا، د جرمني ګټه دا ده چې «سخت مجرمان له دغه هیواد څخه افغانستان ته بیرته واستول شي».

د جرمني د کورنیو چارو وزیر د پلانونو له مخې، په راتلونکي کې باید د منځګړي هیواد له لارې پیچلی منځګړیتوب تر امکان حده لرې شي. ډوبرندت تیره اونۍ هم وویل، چې هغه د طالبانو له حکومت سره مستقیمې خبرې تعقیبول غواړي.

خو نوموړي داهم وویل چې تر اوسه یې له کابل سره کوم تماس نه دی نیولی.

د جرمني د بهرنیو چارو وزیر یوهان وادیفول د پنجشنبې په ورځ په ویانا کې څرګنده کړه چې له اوسنیو اړیکو څخه، چې دوی یې تخنیکي اړیکې بولي، زیاتې اړیکې له طالبانو سره نه جوړېږي.

جی شنکر ویلي:«موږ د اوکراین، اروپا، ایران، لویدیځې اسیا، افغانستان او هند نیمه وچې په اړه نظرونه تبادله کړل. همدارنګه په ملګرو ملتونو کې د بریکس، جي ۲۰ هېوادونو، د شانګهای همکارۍ سازمان په اړه مو خبرې وکړې.»

د روسیې او هند د بهرنیو چارو وزارتونو د یادې لېدنې نور جزییات نه دي شریک کړي.

د روسیې د بهرنیو چارو وزارت د یادې لېدنې په اړه د یوې خبرپاڼې په خپرولو سره ویلي، چې په نړیوال ډګر کې د هند او روسیې تر منځ همکاري مانا لرونکې ده.

جی شنکر له سرګي لاوروف سره تر لېدنې وروسته په کریملین کې د روسیې له ولسمشر ولاديمیر پوتین سره هم لېدلي دي.

د طالبانو د قطر سفارت د ایکس پر پاڼه لیکلي، چې دا لیدنه د دواړو هېوادونو د اړیکو د پراخېدو او باور جوړونې په هدف ترسره شوې.

د سفارت د معلوماتو له مخې، په دې کتنه کې دواړو لوریو له پاکستان او ایران نه د ستنېدونکو افغانانو پر وضعیت، د هغوی پر اړتياوو او وړاندې کېدونکو خدماتو خبرې کړې دي.

سفارت وايي، د بشري مرستو ترڅنګ، د افغانستان امنیتي وضعیت، د سیاحت امکاناتو، اقلیمي بدلون او د هغه د اغېزو په اړه هم بحث شوی دی.

د یاد سفارت په وینا، دواړو اړخونو ژمنه کړې چې دا ډول ناستې به دوام ومومي، څو د دوه اړخیزو اړیکو د لا ښه‌والي او متقابل باور د رامنځته کېدو لامل شي.