د هرات اوسېدونکو پرون (شنبه، وږي ۱) افغانستان انټرنشنل ته ويلي، طالبانو يو سړی وژلی او په کندهار دروازه کې یې د هغه په وینو لړلی جسد راځوړند کړی چې دوی دې کار سخت وېرولي دي. یوه ويډيو ښيي چې طالبانو جسد په رنجر موټر پورې تړلی او په ښار کې یې ګرځوي.
هغه انځورونه او ويډيوګانې چې افغانستان انټرنشنل ته رسېدلي، د طالبانو له لوري د دې سړي له جسد سره د وېرونکي چلند صحنه ښيي. په يوه ويډيو کې ښکاري، چې یو طالب جسد په لغتو وهي.
په بله ويډيو کې ښکاري چې د دې سړي جسد د هرات ښار کندهار دروازې په څلورلارې کې راځړول شوی او ځينې خلک د هغه په وینو لړلي جسد څخه عکسونه اخلي. درېيمه ويډيو ښيي، چې طالبان دا جسد د رنجر موټر په شا پورې تړلی او په هرات ښار کې یې ګرځوي.
پزشکیان په خپل اېکس کې لیکلي: «د شېخالرییس ابوعلي سینا د زوکړې او د ډاکټر ورځ دې ټولو د روغتیا او ژغورنې سفیرانو، درنو ډاکټرانو او زمونږ قدرمنو همکارانو ته مبارک وي. هیله لرم چې د تخصص، پوهې، ژمنتیا او انسان دوستۍ په سیوري کې لکه تل د ګران ایران نوم نور هم لوړ او روښانه وساتئ.»
په اېکس پاڼه کې یو شمېر افغانانو بیا د «بلخي» کلمې د لرې کولو له امله د ایران پر ولسمشر مسعود پزشکیان له نیوکو سربېره د پوښتنې په بڼه ویلي، «ایا دا خوښوئ چې تاسو ته یوازې مسعود وویل شي او د تاسو تخلص پزشکیان ترې حذف کړي؟»
دوی همداراز د دغې لیکنې په کمېنټونو کې ویلي، ایران هر کله د افغانستان د علماوو په تړاو معلومات تحریفوي او هڅې کوي، چې یاد کسان چې په نړۍ کې د افغانستان په نوم یادېږي ایراني معرفي کړي.
افغانانو مسعود پزشکیان ته په وار-وار لیکلي: «ابو علي سینا بلخي، مولانا جلال الدین بلخي او ... تکرار یې کړئ چې بیا مو له یاده ونه وځي.»
په دغو کمېنټونو کې ځينو نورو افغانانو بیا ویلي: «ښاغلی ولسمشره، تاسو په داسې موقف کې یاست چې باید د افغانستان کلتور او تاریخي تمدن ته درناوی وکړئ، نه دا چې هغه تحریف کړئ. که د یوه هېواد ولسمشر نه شي کولی چې د تاریخ تر ټولو لوی فیلسوف نوم ولیکي نو له نورو څه تمه کېدای شي.»
ډېریو نورو افغانانو بیا د پزشکیان دغې لیکنې ته په غبرګون کې ویلي: «ابو علي سینا بلخي ووایه، چې خوله دې عادت شي.»
په دغو کمېنټونو کې چې شمېر یې نږدې ۴۰۰ ته رسېږي، یو شمېر افغانانو ویلي چې ابو علي سینا بلخي د نوم وروستۍ برخه یعنې «بلخي» د نړۍ په طبي کتابونو کې لیکل شوی دی. د «ابو علي سینا بلخي نوم یوازې (ابو علي سینا) نه دی او د «بلخي» برخې ته په نه سترګه کتل له خپلې رېښې او خاورې د جلا کولو په معنا دي او دغه کار تاریخ ته په سپکه کتل او د هویت تحریف دی.»
یوه بل افغان بیا لیکلي: «ابو علي سینا بلخي د افغانستان اړوند دی، جناب ولسمشره غلا بس ده.»
ځينو ایرانیانو بیا ابو علي سینا بلخي د خپل هېواد لپاره پردی ګڼلی او پر خپل ولسمشر یې په نیوکو سره په کنایه ډول ویلي: «جناب ولسمشره، له دې چې د پردیو اتباعو د زوکړې لپاره پیغام استوئ، له تاسو منندوی یو.»
دا په داسې حال کې ده، چې د ایران سفارت هم د ابو علي سینا بلخي چې د تاریخ له سترو علمي شخصیتونو څخه شمېرل کېږي، په یوه خپور شوي یادښت کې د هغه د نوم ترڅنګ د «بلخي» د تخلص له لیکلو ډډه کړې ده.
د وږي لومړۍ نېټه د ابن سینا بلخي د زوکړې له ورځې سره برابره ده، هغه نوموتی فیلسوف او وتلی ډاکټر چې د سیمې او نړۍ د تمدن په ډګر کې ځانګړی ځای لري.
ابو علي سینا بلخي د منځنيو پېړیو له اغېزمنو فیلسوفانو او ډاکټرانو څخه ګڼل کېږي. هغه د «الشفاء» په څېر مهم اثار چې د فلسفې او علومو په اړه ستره دايرهالمعارف ده او د «القانون فی الطب» په نوم اثر چې د طب د تاریخ له خورا معتبره سرچینو څخه دی، تألیف کړي دي او په دې توګه یې د اندېښنو او علم په تاریخ کې ځانګړی مقام خپل کړی دی.
ډېری تاریخي سرچینې له هغه څخه د «ابن سینا بلخي» په نوم یادونه کړې ده. د «بلخي» د تخلص دلیل د هغه زېږېدنه د بخارا په نږدې سیمه کې چې د بلخ له تابعو څخه وه او همداراز د ده د پلار عبدالله بن سینا اصلي ټاټوبی بلخ بلل کېږي. پر همدې بنسټ، په ځینو لرغونو متونو کې د هغه د نوم ترڅنګ د «بلخي» لقب هم ذکر شوی دی.