ملا برادر: د لس زره مېګاواټه برېښنا د پروژې عملي چارې به ډېر ژر پیل شي

سیمه ییزو سرچینو افغانستان انټرنشنل ته ویلي چې دغه نښته د کان کیندنې چینايي شرکتونو له پرمختګ او د امو سیند د څنډو له تخریب وروسته پیل شوه.

په هغو ویډیوګانو کې، چې افغانستان انټرنشنل ته رسېدلې، په داونګ سیمه کې د ډزو غږونه اورېدل کیږي.

د شخړې اواري په موخه د طالبانو او تاجکستان چارواکو د سې شنبې په ورځ (وږي ۴مه) په بدخشان کې سرحدي سیمې ته څېرمه سره ولیدل.

په دې لیدنه کې دواړو لوریو، د نښتې او د کان کیندنې شرکتونو په پرمختګ سربېره، یو بل تورن کړل چې مخالفانو ته په افغانستان او تاجکستان کې پناه ورکوي او روزنه ورکوي.

د طالبانو د بدخشان د کانونو مشر شفیق‌الله حفیظي وايي چې تاجکستان د دې ډلې ۳۵۰ وسله‌وال مخالفین روزي.

نوموړي په خپلو خبرو کې تاجکستاني پلاوي ته وویل، چې ستونزو ته لمن ونه وهي او اوارې یې کړي.

طالب چارواکو د امو سیند د څنډو د تخریب مساله هم راپورته کړې، چې باید سیند د پخوا په څېر په مخکیني ځای کې جریان ومومي.

د تاجکستاني پلاوي یوه غړي په دې ناسته کې طالبانو ته وویل، چې « که تاسې غواړئ او یا نه، موږ درسره دوستي کوو».

خو په ناسته کې طالب چارواکي یې په ځواب کې وویل، چې « دوستان یئ، نو پر موږ ظلم مه کوئ».

د راپورونو له مخې، دوه ورځې وړاندې د بدخشان په داونګ سیمه کې د طالبانو او تاجکستاني ځواکونو ترمنځ نښته کې یو طالب جنګیالی وژل شوی او څلور تنه نور ټپیان شوي دي.

طالبانو خپله مرګ ژوبله تراوسه رسمي نه ده تایید کړې.

هغه وایي له دې سره به د لومړنیو او ثانوي روغتیايي خدمتونو کیفیت لوړ شي، د خلکو روغتیا به خوندي پاتې شي او د هغوی اړتیاوې به پوره شي.

نوموړي دا څرګندونې له تمویل کوونکو او د روغتیا سکتور له نړیوالو شریکانو سره د همغږۍ په ناسته کې د چهارشنبې په ورځ کړې دي.

په دې ناسته کې د طالبانو د عامې روغتیا وزارت د روغتیايي خدماتو د عرضې معیین عبدالولي حقاني، د روغتیا نړیوال سازمان، یونیسف، نړیوال بانک او نورو تمویل کوونکو ادارو استازو ګډون کړی و.

یاد وزارت وایي چې په دې غونډه کې د افغانستان د روغتیايي سکتور اوسنی وضعیت، د مرستو اهمیت او راتلونکي پروګرامونه هم وڅېړل شول.

په ناسته کې جلالي د منابعو اغېزمن مدیریت، د شفافیت اصل ته ژمنتیا او د فساد پر وړاندې مبارزه یوه ګډه دنده وبلله او زیاته یې کړه چې له ۲۰۲۶ کال وروسته به د افغانستان د روغتیايي سکتور لپاره یو روښانه او اوږدمهاله ستراتېژیک پروګرام موجود وي، چې په هغه کې به د وزارت د تمویل کوونکو رول روښانه وي او د خدمتونو ادغام به له هراړخیزې ارزونې وروسته په منطقي ډول عملي شي.

مېرمن نجیب چهارشنبه (د وږي ۵مه) په خپله اېکس‌پاڼه لیکلي، چې په تېرو وختونو کې نه طالبانو او نه هم مجاهدینو د ولس مشروعیت ترلاسه کولو وس لاره.

هغې زیاته کړې، دا مهمه نه ده چې واکمنه ډله ځان «لنډمهالې» بولي او که پر ځان بل نوم ږدي؛ دا افغان ولس او تاریخ دی چې د خپل هېواد د اصلي مشرانو په اړه پرېکړه کوي.

هیله نجیب‌الله دغه څرګندونې داسې مهال مطرح کوي، چې د طالبانو رژیم مشروعیت په کور دننه او بهر یوه «جنجالي او بحث پاروونکې» موضوع ګرځېدلې. دغه ډله له مسکو پرته د بل هېڅ هېواد له‌خوا په رسمیت نه‌پېژندل کېږي.

هغې څو ورځې مخکې د افغانستان د خپلواکۍ ۱۰۶مې کلیزې په مناسبت هم ویلي و، «ملا او مذهب» د هېواد د دوښمنانو لپاره ترټولو داسې غوره وسیله ده چې ورسره هېوادوال له غربت سره مخ کړي.

د طالبانو د کانونو او پټرولیم وزارت د چهارشنبې په ورځوویل، چې هدایت الله بدري د تاتارستان په پلازمېنه کازان کې د تېلو، ګازو د او کیمیاوي صنعتي فورم کې د وینا پرمهال د افغانستان په کاني زېرمو کې د پانګونې غوښتنه کړې ده.

د کانونو او پټرولیم وزارت ویاند همایون افغان ویلي:« هدایت الله بدري تاتارستان ته د خپل رسمي سفر په ترڅ کې د یاد هېواد له مشرتابه څخه د یادې غونډي د کوربه توب په مناسبت مننه وکړه او ګډونوالو ته یې د افغانستان د کاني زیرمو، تېلو او ګازو او په دې برخه کې د پانګونې د شته فرصتونو په اړه معلومات ورکړل. د تاتارستان شرکتونو او پانګوالو ته یې د افغانستان د تېلو، ګازو او په ځانګړي ډول د امو دریا، ګټواز او هلمند حوزو کې د پانګونې بلنه ورکړه.»

طالبانو ویلي، د افغان محصلینو لپاره د تحصیلي بورسونو او د مسلکي ظرفیت لوړولو په برخه کې هم د تاتارستان چارواکو ژمنه ورکړې.

د طالبانو د کانونو او پټرولیم وزارت ویلي، چې په کازان کې د تات د نفتو دولتي شرکت مسوولینو هم له افغانستان سره د تخنیکي همکاریو، د متخصصینو د لېږلو او د روزنیزو برنامو د برابرولو ډاډ ورکړی.

تاتارستان ته د طالبانو سفرونه په داسې حال کې دي، چې د شنونکو په باور، روسیې د طالبانو له رسمیت پېژندنې سره سره، خپله همکاري ډېری د تاتارستان او طالبانو ترمنځ اړیکو پورې محدوده کړې ده.

د طالبانو د سرحدونو، قومونو او قبایلو چارو وزارت چهارشنبه (د وږي ۵مه) پر خپله اېکس‌پاڼه د نوري په حواله زیاته کړې، چې افغان ولس له ۴۰ کلنې جګړې وروسته له ګڼو ستونزو سره مخ دی او په سیمه کې یې د کډوالۍ لړۍ دوام لري.

ښاغلي نوري ټینګار کړی، چې دواړه هېوادونه باید د متقابل باور پر بنسټ خپلې اړیکې لا پیاوړې کړي.

ورته مهال، د ایران سفیر علي رضا بېکدلي ویلي، چې ایران د خپلو ټولو ګاونډیو هېوادونو او په ځانګړې توګه افغانستان ته ځانګړی درناوی لري. د هغه په وینا؛ تهران له کابل سره د سیاسي، اقتصادي او دوستانه اړیکو د لا پراختیا په لټه کې دی.