حقاني هبت‌الله ته په ټلیفوني اړیکه کې: نغدي مرستې لا هم نه دي رسېدلي

د یوې برېتانوي خیریه موسسې د ارزونې له مخې، د زلزله‌ځپلو سیمو ۹۸ سلنه کورونه یا په بشپړه توګه ویجاړ شوي او یا هم سخت زیانمن شوي دي.

د طالب چارواکو په وینا، تر دې دمه د دې ناورین له امله ۲۲۰۵ تنه مړه شوي او له ۳۶۴۰ زیات نور ټپیان دي.

د یوې برېتانوي خیریه ادارې «اسلامیک ریلیف ورلډوایډ» د ارزونې له مخې، په دې سیمو کې ۹۸ سلنه کورونه یا په بشپړه توګه ویجاړ شوي یا سخت زیانمن شوي دي.

د سره صلیب نړۍوال فډراسیون او د هلال احمر افغان ټولنه د زلزله‌ځپلو سیمو انساني وضعیت «ډېر نازک او لا خرابېدونکی» بللی او د خوراکي توکو، درملو او سرپناه د شدید کمښت په اړه یې خبرداری ورکړی دی.

په افغانستان کې د ملګرو ملتونو د بشردوستانه مرستو همغږي کوونکي اېنډریکا راتواته فرانسوي خبري اژانس سره په خبرو کې خبرداری ورکړ، چې وروستۍ زلزله ښايي سلګونه زره خلک اغېزمن کړي.

راپورونه ښيي، چې ځايي مرستندویان د محدودو امکاناتو سره هڅه کوي هغه کسان وژغوري، چې لا تر اوسه د نړېدلو کورونو لاندې بند دي.

له بلې خوا، د ځمکې خوځښت، د غرونو را نړېدل او د کلیو لارو بندېدو له امله ډېرو سیمو ته رسېدل ناممکن شوي دي.

د پراخو ویجاړتیاوو تر څنګ، ناوړه هوايي شرایط او د نړۍوالو مرستو کمښت هم د دې بحران په حل کې ستونزې زیاتې کړې دي.

کارپوهانو او نړۍوالو مرستندویو ادارو ټینګار کړی، چې دا زلزله باید د نړۍوالې ټولنې لپاره د خبرداري زنګ وي.

د ناروې د کډوالو شورا مسوول جاکوپو کاریدي ټینګار کړی، چې افغانستان نشي کولی یوازې د دې سترې فاجعې سره مقابله وکړي او نړۍوالې ټولنې ته اړتیا لري، چې پراخه او دوامداره ملاتړ ورسره وکړي.

د چين د نړۍوالې پراختیايي ادارې ویاند لي مینګ ویلي، چې د طالبانو د حکومت په غوښتنه چین به اغېزمنو سیمو ته خیمې، کمپلې او بېړني اړین خواړه چمتو کړي.

د افغانستان ختیځ په ځانګړي ډول د کونړ ولایت وروستۍ زلزلې له ۲۲۰۵ ډېر کسان مړه کړي او له ۳ زرو ډېر یې ټپیان کړي دي.

راپورونه ښيي، چې لا هم ګڼ شمېر خلک د نړېدلو کورونو تر خاورو لاندې بند پاتې دي.

ایراني چارواکو ویلي، چې په یادو بیړنیو مرستو کې، خېمې، کمپلې، درمل او نور اړین توکې شامل دي.

معصومي فر ویلي:«د دغو مرستو یوه برخه به د نن ورځې ترپایه افغانستان ته داخله شي او له تهران څخه هم یوه بله برخه مرستې د هوا له لارې د زلزله ځپلو سیمو پر لور لېږل کېږي.»

پر همدغه مهال د ایران سرې میاشتې رییس بابک محمودي د پنجشنبې په ورځ د افغانستان وروستۍ زلزله ځپلو ته له ۱۰۰ ټنه زیاتو بیړنۍ مرستو د لېږد خبر ورکړی.

بابک محمودي ویلي، چې په یادو بېړنیو مرستو کې وچه ډوډۍ، وریژې، کمپلې او نور اړین مواد شامل دي. د نوموړي په وینا، د دغو مرستو پنځوس ټنه برخه د هوا له لارې او ۶۰ ټنه د ځمکي له لارې لېږدول کېږي.

نوموړي دا هم ویلي چې په لنډي کوتل کمپ کې دې افغان کډوالو ته د سکېننګ او راجسټر کولو اسانتياوې برابرې شي څو کډوال وکړای شي ټول مراحل په همدغه کمپ کې بشپړ کړي.

هغه زیاته کړې چې له دې سره به افغان کډوال په سختو موسمونو کې د تورخم له لارې په اسانۍ سره افغانستان ته ولاړ شي.

بل خوا پاکستان نن (پنجشنبه) د افغانستان د زلزله ځپلو لپاره د مرستو یوه ستره کڅوړه افغان چارواکو ته وسپارله. دا مرستې د دغه هېواد د لومړي وزیر شهباز شريف په لارښوونه لېږل شوې دي.

یادې مرستې چې په پنځو کانټینرونو کې بار وې ټولټال ۱۰۵ ټنه خوراکي او غیر خوراکي توکي پکې شامل دي.

دغه مرستې په تورخم کې د پاکستاني چارواکو له خوا محب الله شاکر ته سپارل شوې دي.

پاکستان له افغان زلزله خپلو سره خپلې ۱۰۵ ټنه بشردوستانه مرستې د افغانستان له ملي بیرغ سره واستولې، خو کله چې د مرستو موتر پر تورخم واوښتل، طالبانو د مرستو د موټرو پر بنرونو خپل سپین بیرغونه ولګول.

افغان کرېکټ لوبغاړي محمد نبې درې ورځې وړاندې د محمد نبي خیریه بنسټ له لارې د کونړ زلزله ځپلو لپاره د بیړنو مرستو په موخه د انلاین نغدي مرستې راټولولو بهیر پیل کړ.

نوموړي ویلي په دې سخت حالت کې د هېوادوالو ترڅنګ ولاړ دی او پر خلکو یې غږ وکړ چې د مرستې په راټولولو کې یې همکاري وکړي.

د محمد نبي خیریه بنسټ ویلي، چې د کونړ زلزله ځپلو ته یې ځینې بېړنۍ مرستې رسولې دي او د افغانستان په ختیځ کې د زلزلې د قربانیانو لپاره یې د نورو مرستو لپاره د انلاین مرستې راټولولو هڅه پیل کړې ده.

نوموړي د ګو فنډ مي انلاین مرستو راټولولو ویبسایټ له لارې تردې مهاله ۴۱۴۱۰ انګلیسي پونډه نغدي مرسته راټوله کړې ده او غواړي د دغې مرستې کچه تر ۵۰ زره انګلیسي پونډو ورسیږي.

محمد نبي د افغانستان د کرېکټ د هغو لوبغاړو له ډلې دی، چې تردې وړاندې یې هم د هېواد په بېلابېلو ولایتونو کې له طبیعي افتونو او پېښو وروسته د خلکو لاسنیوی کړی.