د طالبانو تر کنټرول لاندې د افغاني سرې میاشتې ټولنه وايي، د جرمني سولې کلي مرستندویه بنسټ په افغانستان کې د هغو ماشومانو د درملنې لپاره ۲۰ زره یورو مرسته وکړه چې سخت سوځېدلي او یا د هډوکو ناروغي ولري.
د اعلامیې لهمخې، د جرمني د سولې کلي مرستندویه بنسټ پلاوي د طالبانو تر کنټرول لاندې د افغاني سرې میاشتې ټولنې مشر شهابالدین دلاور ته ۲۰ زره نغدي یورو ورکړې دي.
په اعلامیه کې زیاته شوې، دا مرستې د هغو ماشومانو د درملنې لپاره دي چې سخت سوځېدلي او یا د هډوکو ناروغي ولري.
د دې بنسټ پلاوي همداراز ویلي چې دوی له افغانانو سره مرستې او لاسنیوي ته ژمن دي.
ګڼ شمېر افغان کارګران چې د تهران ښاروالۍ په خدماتي برخه کې یې کار کاوه او په وروستیو وختونو کې د ایران حکومت وشړل، د تهران ښاروالۍ هڅه وکړه، پر ځای یې د معاشونو لوړولو له لارې ایراني صفاکاران جذب کړي، خو د دغه هېواد رسنیو ویلي چې دا طرحه په عمل کې ناکامه شوې ده.
د ایراني رسنیو د راپورونو لهمخې، د دې خدماتي ځواک لویه برخه چې مخکې یې د ښاروالۍ د قراردادیانو په صفت کار کاوه هغه افغانان وو چې اوس له ایرانه وتلي او یا په ډلهییز ډول شړل شوي دي.
«آنا» خبري اژانس ویل چې د کارګرانو دا ناڅاپي ګوښه کول د تهران ښار خدماتي سیسټم له جدي ستونزو سره مخامحخ کړی دی.
یاد اژانس لیکلي، د وضعیت ښه کېدو لپاره د تهران ښاروالۍ اعلان وکړ چې تر لس زره ډېر ایراني کارګران تر ۲۰ میلیونو تومانو په لوړ معاش ګوماري، خو دې کار ته چا زړه ښه نهکړ او دا طرحه په عمل کې ناکامه شوه.
د تهران ښاروال علي رضا زاکاني ویلي چې د صفاکارانو کمښت د افغان کارګرانو د شړلو پایله ده.
په ورته وخت کې د تهران ښاروالۍ د شورا مرستیال پروېز سروري ویلي چې ښاروالي د ایراني کارګرانو د جذب لپاره د بودجې بیا کتنې ته اړتیا لري او ټینګار یې کړی چې د افغان کارګرانو ناڅاپي ایستل د خدماتي سیسټم پر مالي او عملي برخو د پام اغېز کړی دی.
ایران په وروستیو میاشتو کې لسګونه زره افغان کډوال له هېواده شړلي دي. د ایران د رسنیو د راپورونو لهمخې، د تهران ښاروالۍ د صفاکارانو ډېره برخه هغه افغان کډوال وو چې په دغهښار کې اوسېدل.
د افغانستان لپاره د پاکستان پخواني ځانګړي استازي اصف دراني د پاکستاني طالبانو د لمنځه وړلو په اړه د اسلام اباد د دریځ په تړاو له څرګندولو وروسته د افغانستان د تېر جمهوري نظام د ولسمشر مرستیال امرالله صالح ویلي، د پاکستان د ترهګرۍ ضد مبارزه بې معنا ده.
د افغانستان لپاره د پاکستان پخواني ځانګړي استازي اصف دراني له افغانستان انټرنشنل راډیو سره په ځانګړې مرکه کې افغان طالبان د پاکستاني طالبانو سره د «ایډیالوژۍ» له اړخه د تره زامن بللي وو.
خو امرالله صالح یې په ځواب کې پر ایکس خواله رسنۍ لیکلي، افغان طالبان د راولپېنډۍ محصول او له ۱۹۹۴ کال راهیسې د پاکستان متحدین دي خو د دغې ډلې فرعي محصول پاکستاني طالبان بیا د پاکستان دوښمن ګڼل کېږي.
هغه د پوښتنې په ډول لیکلي، «ایا زهر په هر ځای کې یو شان نه دي؟ څنګه کېدای شي چې یو ډول محصول د ډيورنډ په نوم کرښې په دواړو خواو کې بېل خوند ولري؟»
نوموړي د افغان طالبانو او د پاکستاني طالبانو د یوه عکس په خپرولو سره چې د عکس په سر کې افغان او پاکستاني طالبان په نښه شوي، او «ښايي مخاطب یې اصف درانی وي» د پوښتنې په توګه مطرح کړي، «له سرلیکونو پرته ایا کولای شۍ یو له بل څخه یې بېل وګڼۍ؟ هېڅکله هم نه. همدا لامل دی چې د پاکستان ډيپلوماټان نشي کولی خپلې خبرې ثابتې کړي.»
اصف دراني له افغانستان انټرنشنل راډيو سره په ځانګړې مرکه کې همداراز ویلي، دمګړۍ د پاکستان د طالبانو شاخوا ۶ زره جنګیالي په افغانستان کې دي او له کورنیو سره یې شمېر لسګونه زرو ته رسېږي.
اصف دراني: ټي ټي پي د افغان طالبانو ایډیالوژیکي تره زامن دي | افغانستان انټرنشنل پښتو
نوموړي خبرداری ورکړ، چې د پاکستان دولت به پاکستاني طالبان په نښه کړي او جنګیالي به یې چې «هر چېرې وي» تعقیبب او لمنځه یوسي.
د تابیاد د سیاسي، امنیتي او ټولنیزو چارو مرستیال وايي، له روان کال له پيل د وږي تر ۱۳مې پورې نږدې ۹۱۷ زره ناقانونه افغان کډال د دوغارون له پولې خپل هېواد ته ستانه شوي دي. مهدي رجبي ویلي، چې دغه کډوال یې په درناوي له ټولو امکاناتو سره ستانه کړي.
د تابیاد د سیاسي، امنیتي او ټولنیزو چارو مرستیال «مهدي رجبي» د جمعه په ورځ (د وږي ۱۴مه) رسنیو ته ویلي: «په تېرو ۷۰ ورځو کې د ناقانونه افغان کډوالو د ستنولو طرحې د پلي کېدو پر مهال، د هغوی د درناوي او له عزت سره د ایستلو لپاره له ټولو امکاناتو څخه د دوغارون بندر کې استفاده شوې ده.»
نوموړي زياته کړې، چې د افغان کډوالو د شړلو لړۍ لا هم دوام لري او ۹۰ سلنه یې په خپله خوښه افغانستان ته ستانه شوي دي.
رجبي ویلي: «د دوغارون پوله ناقانونه افغان کډوالو د بېرته تګ لپاره تر ټولو مهم او لومړنی سرحدي بندر دی. د ټولو خدمت رسونکو، اجرائیه، امنیتي، نظامي، پولیسو، اردو، خیریه بنسټونو او ولسي ډلو په همکارۍ، د کډوالو د درناوي او عزتمند ستنیدو زمینه برابره شوې ده.»
د هغه په خبره، چې په دوغرون کې اوس د ناقانونه افغان کډوالو د انتظار وخت د قانوني مراحلو له پوره کولو وروسته، تر یو ساعت کم شوی دی.»
پاکستان او ایران نږدې هره ورځ په زيات شمېر افغان کډوال په جبري ډول له خپلو هېوادونو باسي.
د دواړو هېوادونو دغه اقدام نړیوالو بنسټونو، د کډوالۍ عالي کمېشنرۍ او نورو نهادونو غندلی او غوښتنه یې کړې، چې باید دا پروسه په سم ډول تر سره شي.
د کندهار د عینو مېنې جامع جومات کې د جمعې د لمانځه پر مهال طالبانو له کویټې څخه ورغلي ديني عالم مولوي نورالدین اغا ته د وینا اجازه نه ده ورکړې. ویل کېږي، چې د هغه ګڼ شمېر مینوال د جمعې لمانځه ته ورغلي وو، څو د هغه وینا واوري او د هغه په امامت لمونځ وکړي.
سرچینو د جمعې په ورځ (د وږي ۱۴مه) افغانستان انټرنشنل ـ پښتو ته وویل، چې د هغه د راتګ او وینا په اړه له یوې ورځې وړاندې خلکو ته خبر ورکړل شوی و او ګڼ شمېر مینوال یې د جمعه لمانځه ته ورغلي وو.
د سرچینو په خبره، د لمانځه پر مهال د امر بالمعروف مسوولینو نوموړي ته د وینا او امامت اجازه ورنه کړه.
مولوي نورالدین اغا د خپلو ټولنیزو او د خلکو د ستونزو اړوندو ویناوو له امله په افغانستان او په ځانګړي ډول په کندهار کې پراخ شهرت او محبوبیت لري، چې له همدې امله د هغه د خبرو اورېدو لپاره ګڼ شمېر ځوانان او د ټولنې بېلابېل قشرونه راټول شوي و.
د خلکو په وینا، د طالبانو دا پرېکړه د مولوي نور الدین اغا د زرګونو مینوالو د زړهخوږۍ لامل شوی او ګڼ شمېر کسانو د طالبانو دا کار غندلی دی.
هغوی وایي، د داسې دیني عالمانو ویناوې چې د ټولنې په اصلاح او د خلکو په راویښولو کې مهم رول لري، باید د هغوی پر وینا محدودیت ونه لګول شي.
تر دې دمه د طالبانو د اړوندو ادارو له خوا په دې اړه رسمي څرګندونې نه دي شوي.
د پاکستان بهرنیو چارو وزارت ویلي، د طالبانو د دفاع وزیر ملا یعقوب هغه څرګندونې چې د وسله والو پر وړاندې مبارزه کې یې د پاکستان امنیتي ځواکونه پاتې راغلي بللي وو، د افغانستان په خاوره کې د وسلهوالو ډلو د خوندي پټنځایونو حقیقت نه شي پټولای.
دغه وزارت د جمعې په ورځ په یوه خپره کړې اعلامیه کې ویلي: «هر ډول څرګندونې چې د مقابل لوري له خوا کېږي، د دې مسلې جديت نه شي کمولای.»
په اعلامیه کې ټینګار شوی چې طالبان د پاکستان ضد وسله والو ډلو، په ځانګړي ډول د تحریک طالبان پاکستان (ټيټيپي)، د شتون موضوع د بې ځایه او طنزیه خبرو په وسیله نه شي پټولای.
یاد وزارت زیاته کړې، چې د ملا یعقوب مجاهد وروستۍ څرګندونې د « پیغور او کنایې» تکرار دی.
د پاکستان بهرنیو چارو وزارت یو ځل بیا یادونه کړې چې د دغو ډلو پټنځایونه د دواړو هېوادونو ترمنځ یوه «جدي موضوع» ده او په لوړه کچه د دواړو لوریو ترمنځ پرې خبرې شوې دي.
په اعلامیه کې راغلي، د افغانستان په خاوره کې د وسلهوالو شتون د دواړو هېوادونو اړیکې ترینګلې کړې دي او د اړیکو د پراختیا پر وړاندې یې «ستر خنډ» رامنځته کړې ده.
په همدې حال کې، ملا یعقوب مجاهد په یوه وروستۍ مرکه کې ویلي وو چې پاکستان غواړي د خپلو امنیتي ځواکونو کمزوري د افغانستان پر غاړه واچوي.
د هغه په وینا، د پاکستان دننه بریدونه سلګونه کیلومتره د افغانستان له پولې لرې ترسره کېږي.
هغه همداراز زیاته کړې وه چې د پاکستان او افغانستان ترمنځ ترینګلې اړیکې د دواړو هېوادونو په زیان دي.
نړیوالو څارونکو بیا ویلي، نږدې شپږ زره د «ټيټيپي»جنګیالي او د ځینو نورو ترهګرو ډلو غړي دا مهال په افغانستان کې مېشت دي او د روزنې فعالیتونه هم لري.