د یوناما د ښځینه و پر کار بندیز غبرګون: صالح دغه وضعیت د ملګرو ملتونو لپاره تاریخي شرم ګڼي

په کابل کې د یوناما دفتر نن دوشنبه د «وږي ۱۷مه» د افغانستان انټرنشنل د پوښتنې په ځواب کې وویل:«د ملګرو ملتونو د ښځینه غړو او دد وی د کار او ماموریتونو د ترسره کولو پر وړاندې د دې جدي خنډ په پام کې نیولو سره، یوناما او د ملګرو ملتونو ادارو، فنډونو او په افغانستان کې پروګرامونو د کارکوونکو د خوندیتوب او امنیت ډاډمنولو لپاره لنډمهاله عملیاتي تعدیلات رامینځته کړي دي»

خو یوناما ویلي، چې دغه اداره به د افغانانو په ملاتړ کار ته دوام ورکوي.

دیوناما دا غبرګون له هغه وروسته راځي، چې سرچینو نن دوشنبه د «وږي ۱۷مه» افغانستان انټرنشنل ته وویل چې تېره ورځ او نن طالبانو په کابل کې د یوناما ښځینه کارکوونکې ددفترونو له دروازو بېرته خپلو کورونو ته لېږلې دي.

یوې سرچینې وویل چې مرکزي دفتر ته د طالبانو ۷ تنه په شخصي جامو کې راغلي وو او ښځینه همکارانې یې بېرته ستنولې.

د یوناما یوه کارکوونکي له نومنښودنې پرته افغانستان انټرنشنل - پښتو ته وویل:« د یوناما درې دفترونه دي، مرکزي دفتر ته پرون او نن راغلي وو، بارون کمپ کې چې ډبلیو ایف پي او د ای او ایم دفتر دی، هلته نن ورغلي دي.»

سرچینې زیاته کړه، « طالبان وايي، چې د ښځینه کارکوونکو کار بند دی، د امیر فرمان راغلی او د فرمان د تطبیق لپاره راغلي یو».

یادې سرچینې وايي، چې د ښځو د کار د مخنیوي قطعه د ملا هبت الله لپاره ځانګړی کار کوي، په تشکیل کې یې ددفاع وزارت کسان دي، خو لارښوونې له کندهاره ورته راځي.

ځینې سرچینې دغه کسان د طالبانو د امر بالمعروف اړوند کسان ګڼي، خو دې ادارې تراوسه په دې اړه څه نه دي ویلي.

د طالبانو مرستیال ویاند حمدالله فطرت وايي، د کابینې دغه غونډه د رییس‌الوزرا ملا محمد حسن اخوند په مشرۍ وشوه، چې د هېواد په اقتصادي، ټولنیزو او کلتوري موضوعاتو پکې بحث او پرېکړې وشوې.

په غونډه کې د ټولګټو وزارت وړاندیز تصویب شوی چې د اندخوی – شبرغان د اوسپنې پټلۍ پروژې درېیم فاز د استملاک چارې پکې شاملې وې.

په غونډه کې د طالبانو د کور او ښار جوړولو وزارت وړاندیز هم منل شوی، چې د نقشو او ویزو فیس به حکومتي ادارو ته په پنځوس سلنه تخفیف محاسبه کېږي.

مخلص د یکشنبې په ورځ له پکتیا نه د خدای په امانۍ په غونډه کې وویل، « دا د میډیا والا نه دي، دا غداران، دا خو موږ قتل کول او مړه کول، په دوی پسې خو موږ ګرځېدو، خو دا خلاص شول، وتښتېدل په منډه او خپلو بادارانو ته یې ځانونه ورسول».

نوموړي په ورته وخت کې د خپل امیر پر اطاعت ټینګار کړی او وايي، « دا میډیا دې هیڅکله نه خوشالیږي، ځکه ما چې جهاد کاوه هغه مې د الله او خپل امیر په امر کاوه، هغه وخت امر و، چې مشرکین ووژنم، خو اوس ماته د الله، رسول او د اولی الامر د اطاعت امر کوي».

محمد عمر مخلص، چې د پکتیا ولایت له امنیه قوماندانۍ لرې شوی او په کابل کې د درېیمې امنیتي حوزې مسوول ټاکل شوی، د طالبانو مشر هبت الله اخوندزاده د نوموړي پرځای شیرعلي جندالله د پکتیا د نوي امنیه قوماندان په توګه ټاکلی دی.

دا لومړی ځل نه دی، چې طالب چارواکي د رسنیو پر وړاندې ګواښونکې څرګندونې کوي.

له دې وړاندې د بشري حقونو نړیوالو سازمانونو او د خبریالانو ددفاع ټولنو پر دې ډله تور لګولی، چې خبریالان نیسي، شکنجه کوي او د بیان د ازادۍ مخه نیسي.

طالبانو په افغانستان کې رسنۍ او خبریالان سانسور ته اړ اېستي او خپل منتقد خبریالان او شنونکي وخته ناوخته نیسي او زندانونو ته یې اچوي.

د ملګرو ملتونو د وګړو صندوق نن دوشنبه د «وږي ۱۷مه» په خپل راپور کې ویلي چې د ناورین بشپړ حد لا هم نامعلوم دی ځکه ځینې اغیزمنې سیمې د لرې والي او ستونزمن لاسرسي له امله لا تر اوسه نه دي ارزول شوې.

د طالبانو له خوا چمتو شويو ارقامو له مخې، د افغانستان په ختیځ کې د مرګونې زلزلې له امله ۲۲۰۵ کسان مړه شوي دي خو دې ډلې تر اوسه د جنسیت له مخې د مړو شمیر نه دی خپور کړی.

د ملګرو ملتونو د وګړو صندوق تر اوسه پورې پنځه ګرځنده روغتیایی ټیمونه زیانمنو سیمو ته لیږلي دي چې د میندو او امیندوارو میرمنو لپاره لومړني روغتیایی خدمات، رواني ټولنیز ملاتړ او د زلزلې قربانیانو ته عمومي طبي خدمات چمتو کړي.

دغه ټیم تر اوسه پورې ۹۵۰۰ کسانو ته د ژوند ژغورنې خدمات وړاندې کړي دي.

له زلزلې یوې اغیزمنې سلما وویل:«له زلزلې وروسته، کله چې زه د خپلې انا له کوره راستنه شوم، ما ولیدل چې زموږ کور ویجاړ شوی او زما مور، خویندې او ورور تر کنډوالو لاندې دي».

مسکا، چې د «یو اېن اېف پي اې» رواني ټولنیزه مشاوره ده، وايي چې د سلما درد د ډیری اغیزمنو میرمنو او ماشومانو تجربې ته اشاره کوي.

اسماعیل بقايي د دوشنبې په ورځ په خپله اونیزه خبري ناسته کې وویل، چې په تېره اونۍ کې د افغانستان ختیځ کې سخت زلزله وشوه، چې د ګڼو تلفاتو او زیانونو لامل شوه.

د هغه په وینا، د ایران سرې میاشتې ټولنې له لومړیو ساعتونو څخه د مرستې لپاره چمتووالي اعلان کړی او تر اوسه درې مهمې مرستندویه جوپې افغانستان ته لېږل شوې دي.

هغه همدارنګه د پاکستان وروستۍ سېلابونو ته په اشارې وویل چې دغه پېښه د خلکو د درنو تلفاتو او مالي زیانونو لامل شوې ده.

نوموړي ډاډ ورکړ چې ایران د پاکستان د خلکو ترڅنګ ولاړ دی او د مرستې لپاره بشپړ تیاری لري.