• العربية
  • فارسی
  • English
Brand
  • پروګرامونه
  • افغانستان
  • نړۍ
  • ښځې
  • کلتور او ټولنه
  • معلومات او ټېکنالوژي
  • سپورت
  • پروګرامونه
  • افغانستان
  • نړۍ
  • ښځې
  • کلتور او ټولنه
  • معلومات او ټېکنالوژي
  • سپورت
  • پوښ
  • ژبه
    • العربية
    • فارسی
    • English
  • پروګرامونه
  • افغانستان
  • نړۍ
  • ښځې
  • کلتور او ټولنه
  • معلومات او ټېکنالوژي
  • سپورت
د دې وېبپاڼې ټول قانوني حقونه د وولنټ میډیا دي
volant media logo

احمد ضیا سراج: د افغانستان د سقوط بیه به سیمه ورکړي

۲۰ وږی ۱۴۰۴ - ۱۱ سپتمبر ۲۰۲۵، ۲۲:۴۲ GMT+۱

د افغانستان د ملي امنیت پخواني مشر احمد ضیا سراج خبرداری ورکړی، چې د ترهګرو ډلو شتون یوازې د افغانستان تر پولو پورې محدود نه دی، بلکې ډېر ژر به نورو هېوادونو ته هم خپور شي. نوموړي وویل، هېوادونه به د افغانستان د سقوط بیه په خپله ورکړي.

سراج دا څرګندونې د پنجشنبې په ورځ د «افغانستان د نظام د سقوط د اغېزو ارزونه» تر سرلیک لاندې په علمي-څېړنیزې غونډه کې وکړې، چې د برونل پوهنتون په کوربه‌توب ترسره شوه.

هغه ټینګار وکړ، چې د وخت په تېرېدو سره به نړۍواله ټولنه هم د دې ګواښونو درنه بیه ورکړي.

نوموړي د ۲۰۲۱کال د فبرورۍ یوې غونډې ته په اشارې سره وویل، چې ده هغه مهال خبرداری ورکړی و، چې که د نړۍوال اېتلاف ملاتړ پای ته ورسېږي، د افغانستان امنیتي ځواکونه به د ترهګرو پر وړاندې له جدي ستونزو سره مخ شي.

100%

هغه د سیمې له هېوادونو غوښتنه کړې وه، چې د افغان ځواکونو ملاتړ وکړي ځکه هغوی د سیمې په استازیتوب له نړۍوال تروریزم سره جګړه کوي، خو د ده په خبره هېڅ عملي مرسته ونه شوه.

سراج یادونه وکړه، چې د افغانستان امنیتي ځواکونه ډېر ستړي شوي او بې شمېره قربانۍ یې ورکړي دي. ده وویل، د ترهګرو شتون په لنډمهال کې د افغانانو لپاره ناورین دی، خو په اوږد مهال کې به سیمه د هغې بیه پرې کوي.

دغه پخواني امنیتي چارواکي په خپلو خبرو کې د جمهوریت د دورې ننګونې هم یادې کړې او ویې ویل، چې په تېرو کلونو کې د دوښمن د پېژندنې او خپل وضعیت په درک کې نیمګړتیاوې موجودې وې.

په دغه کنفرانس کې نورو ویناوالو هم د افغانستان د نظام د نسکورېدو او د طالبانو د بیا راتګ اغېزې وڅېړلې. دوی ټینګار وکړ، چې د طالبانو حاکمیت یوازې د افغانستان لپاره نه، بلکې د پاکستان، هند، منځنۍ اسیا او ان د لوېدیځو هېوادونو لپاره هم یو جدي ګواښ دی.

100%

د هغوی په خبره، د بنسټپالنې زیاتوالی، د بشري حقونو پراخې سرغړونې، د ډېموکراسۍ کمزوري کېدل او د نړۍوالو ترهګریزو شبکو پراخېدل هغه ګواښونه دي، چې که نړۍواله ټولنه پر وخت او په اغېزمن ډول همکاري ونه کړي، ټولې سیمې او لوېدیځ به هم اغېزمن شي.

ترویج لرونکی

په ننګرهار کې د کمپیوټر ساینس دوو زده‌کړیالانو د پیغام‌رسونې نوی اپلېکېشن جوړ کړی
۱

په ننګرهار کې د کمپیوټر ساینس دوو زده‌کړیالانو د پیغام‌رسونې نوی اپلېکېشن جوړ کړی

۲

طالبان: اشرف غني حق لري چې بېرته افغانستان ته راستون شي

۳

دوو افغان څېړونکو په امریکا کې علمي جایزې ترلاسه کړې

۴

د هلمند د علماوو شورا د مخابراتو د وزیر له لوري پر غصب شوې ځمکه رغنیزې چارې ودرولې

۵

طالبان له روسیې نه د کاماز موټرو په څېر د شوروي دورې په څېر وارداتو پیلول غواړي

•
•
•

نور کیسې

د طالبانو د استخباراتو مشر: ځینې هېوادونه د داعش جنګیالي افغانستان ته استوي

۲۰ وږی ۱۴۰۴ - ۱۱ سپتمبر ۲۰۲۵، ۲۱:۵۸ GMT+۱

د طالبانو د استخباراتو مشر عبدالحق وثیق ادعا کوي، چې د داعش ډلې مرکزونه د افغانستان دننه نه، بلکې د هېواد له پولو بهر دي او ځینې هېوادونه د دې ډلې جنګیالي د افغانستان د ناامنه کولو لپاره را لېږي.

وثیق د سپټمبر پر ۱۱مه د الجزیرې ټلویزیون سره په مرکه کې وویل: «داعش په افغانستان کې هېڅ اصلي مرکز نه لري او وروستي بریدونه د هېواد له پولو بهر طراحي شوي دي.»

د ده په وینا، د دغو بریدونو سرچینې د سیمې په بهرنیو هېوادونو کې دي.

دا په داسې حال کې ده، چې طالب چارواکو تر دې وړاندې هم په ځلونو ادعا کړې ده چې د داعش ډلې مرکزونه په پاکستان په ځانګړي ډول بلوچستان کې دي، خو پاکستاني چارواکو بیا ویلي، چې افغانستان د طالبانو تر واکمنۍ لاندې د تحریک طالبان پاکستان «ټي ټي پي» او داعش خراسان په ګډون د نورو وسله والو ډلو په پناه ځای بدل شوی دی.

وثیق هغه راپورونه «استخباراتي جوړښتونه» وبلل چې ګوندې د سوریې جنګیالي افغانستان ته انتقالېږي. ده ټینګار وکړ، چې دغه ډول راپورونه د شک، بې‌باورۍ او د طالبانو د سیاسي او امنیتي تعامل د بدنامولو لپاره خپرېږي.

د طالبانو د استخباراتو مشر زیاته کړه، چې افغانستان خپله د هغو ترهګرو ډلو چې د زده‌کړې مرکزونه او تمویل د بهرنیو هېوادونو په خاوره کې لري او د وسلو د تور بازار له لارې ځانونه سمبالوي قرباني دی.

هغه خبرداری ورکړ: «که سیمه او نړۍواله ټولنه د دغو مرکزونو په وړاندې بې‌پروا پاتې شي یا دوه‌ګونې تګلارې خپلوي، په نږدې راتلونکي کې به ټول د درنو پایلو شاهدان شو.»

وثیق د طالبانو په استخباراتو کې د اصلاحاتو یادونه هم وکړه او ادعا یې وکړه، چې نور د خلکو په خپلسري نیولو، شکنجو او وېروونکو چلندونو کې ښکېل نه دي.

ده ټینګار وکړ، چې داعش اوس د ځینو بهرنیو استخباراتي کړیو په لاس کې د یوې وسیلې په توګه کارول کېږي او ځینې هېوادونه په لویه کچه د دې ډلې د غړو د لېږد او مالي سرچینو د پټې ساتنې له لارې د هغوی په پیاوړتیا کې مرسته کوي.

د طالبانو د استخباراتو مشر په داسې حال کې دا څرګندونې کوي، چې د ملګرو ملتونو او یو شمېر نړۍوالو سازمانونو وار له مخه د افغانستان د خاورې د ترهګرو ډلو د بیا فعالېدو په اړه خبرداری ورکړی دی.

پاکستاني چارواکو ویلي، شاوخوا شپږ زره د تحریک طالبان پاکستان جنګیالي په افغانستان کې مېشت دي او روسیې اندېښنه ښودلې، چې د سوریې ترهګر افغانستان ته انتقال شوي دي.

ملګرو ملتونو هم په خپل وروستي راپور کې ویلي، چې القاعده بیا په افغانستان کې د فعالیت لپاره ځینې مرکزونه جوړ کړي دي.

په لندن کې د افغانستان د جمهوري نظام د نسکورېدو د پایلو ارزونې کنفرانس ترسره شو

۲۰ وږی ۱۴۰۴ - ۱۱ سپتمبر ۲۰۲۵، ۲۱:۱۸ GMT+۱

په لندن کې د برونل پوهنتون په کوربه‌توب په افغانستان کې د جمهوري نظام د نسکورېدو او د طالبانو د بیا واکمنۍ د اغېزو په اړه یو علمي-څېړنیز کنفرانس جوړ شو، چې پوهانو، سیاستوالو او د مدني ټولنې فعالانو پکې ګډون کړی وو.

دا غونډه د سپټمبر د ۱۱مې پېښې د ۲۴مې کلیزې او په افغانستان کې د جمهوري نظام د پرځېدو د څلورم کال په درشل کې ترسره شوه.

په غونډه کې د پوهنتونونو استادانو، سیاستوالو او د مدني ټولنې فعالانو پراخ ګډون درلود. د ویناوالو په ډله کې د برونل پوهنتون استاد ډاکټر لوک، د ساسکس پوهنتون د انسان‌ پېژندنې څانګې مشر ډاکټر مګنس مارزدین او یو شمېر افغان سیاستوالو برخه اخیستې وه.

ویناوالو په خپلو څرګندونو کې په افغانستان کې د جمهوري نظام د نسکورېدو او د طالبانو د بیا واکمنۍ اغېزې وڅېړلې او ټینګار یې وکړ، چې دا یوازې د افغانستان کورنی ګواښ نه دی، بلکې په پاکستان، هند، منځنۍ اسیا او حتی د لوېدیځو هېوادونو په امنیت یې هم اغېز کړی دی.

د دوی په باور، د افراطیت زیاتوالی، د بشري حقونو پراخې سرغړونې، د ولسواکۍ کمزوري او د نړۍوال تروریزم د شبکو پراخېدل هغه ګواښونه دي، چې که نړۍواله ټولنه د افغانستان د ستونزو په حل کې په وخت او اغېزمنه توګه همکاري ونه کړي، د سیمې او لوېدیځ ښارونه لکه لندن به هم ترې خوندي پاتې نه شي.

د دغه غونډې په دویمه برخه کې د پروفیسور عبدالخالق لعلزاد نوی اثر «د افغانستان د قومي او جوړښتي بحران علمي حل لار» مخکتنه وشوه. دا کتاب د اغاخان پوهنتون استاد ډاکټر دادخدا دَګي له لوري ګډونوالو ته وروپېژندل شو او ورپسې پخپله لیکوال د خپل اثر د منځپانګې او د افغانستان د کړکېچ د حل پر وړاندیزونو خبرې وکړې.

ملګرو ملتونو د طالبانو د محدودیتونو له امله د نغدي مرستو مرکزونه وتړل

۲۰ وږی ۱۴۰۴ - ۱۱ سپتمبر ۲۰۲۵، ۲۰:۵۰ GMT+۱

د کډوالو په چارو کې د ملګرو ملتونو عالي کمېشنرۍ «یو اېن اېچ سي ار» اعلان کړی، چې د طالبانو د بندیزونو له امله یې په افغانستان کې د نغدي مرستو مرکزونه د لنډمهال لپاره تړلي دي.

د ملګرو ملتونو د کډوالو عالي کمېشنري وایي، چې یاد مرکزونه هغه ځایونه دي چېرې چې ستانه شوي افغانان چې کلونه یې په بې ځایه کېدو او کډوالۍ کې تېر کړي، د ټولنې سره د ادغام لومړنیو اړتیاوو لپاره نغدي مرستې او نورې اسانتیاوې ترلاسه کوي.

د دغه عالي کمېشنرۍ په وینا، د ښځینه کارکوونکو نه شتون د ډېرو ستونزو لامل شوی، ځکه چې د ښځینه ستنېدونکو نیمایي څخه زیاتې د معلوماتو راټولولو او مرکې کولو لپاره له ښځینه کارکوونکو سره اړینې اړیکې لري. همدا موضوع د دغو مرکزونو د فعالیتونو د درېدلو اصلي لامل بلل شوی دی.

د کډوالو د عالي کمېشنرۍ چارواکو ویلي، چې د طالبانو له استازو سره د حل لارې په لټه کې دي، څو ښځینه کارکوونکې د افغاني کلتور له مخې بېرته خپلو دندو ته ستنې شي.

یونسیار ټینګار کړی، چې د دې ادارې لومړیتوب د ښځینه کارکوونکو خوندیتوب او د بېځایه شویو او ستنېدونکو لپاره د بشري مرستو دوام دی او هڅه کوي، چې د نغدي مرستو مرکزونه ژر تر ژره بېرته فعال کړي.

اشرف غني: د هېواد د اقتصادي او سیاسي ناکامیو رېښې په فساد، زورواکۍ او بهرنیو لاسوهنو کې وې

۲۰ وږی ۱۴۰۴ - ۱۱ سپتمبر ۲۰۲۵، ۲۰:۰۹ GMT+۱

د افغانستان پخواني ولسمشر ډاکټر محمد اشرف غني د خپلو پوډکاسټونو په لړۍ کې د هېواد د وروستیو څلوېښتو کلونو د جګړو، اقتصادي ګډوډۍ او د نړۍوالو اړیکو د سیاست په اړه پراخې خبرې کړې دي. نوموړي ټینګار کړی، د قاچاق، فساد او زورواکو واکمني د دولتونو د بنسټونو د کمزورۍ اساسي لاملونه وو.

هغه په خپلو څرګندونو کې د هرات، ننګرهار، کندهار، نیمروز او نورو سیمو اقتصادي او سوداګریز ارزښتونه روښانه کړل او زیاته یې کړه، چې د افغانستان د جګړو تر ټولو ستر تمویل د نشه‌يي توکو له قاچاق څخه کېده.

پخواني ولسمشر د ملګرو ملتونو د اټکلونو له مخې یادونه وکړه، چې یوازې په شلمه پېړۍ کې له شمالي لارو د نشه‌يي توکو کلنۍ بیه ۳۰میلیارده ډالره وه، په داسې حال کې چې د سوېلي لارې ارزښت تر ۵۰میلیارده ډالرو رسېده.

هغه وایي، دغه قاچاقي لارې نه یوازې روسیې او چین ته رسېدې، بلکې د ایران، بلوچستان، افریقا او اروپا بازارونو ته هم غځېدلې وې.

هغه په خپلو خبرو کې د زمرد، مرمرو او رخام د معدنونو یادونه وکړه او ویې ویل، چې د دې طبیعي شتمنیو په غلا او غېرقانوني استخراج کې هم زورواکو او مافیا پراخ رول درلود.

د ده په وینا، د هرات د چشت شریف مرمرو تر ایټالیا پورې سوداګریز اهمیت درلود، خو د دولت کمزورتیا له امله دا شتمني د قاچاق له لارې بهر ته وړل کېده.

اشرف غني وویل، چې د مالیې وزیر په توګه یې هڅه وکړه چې د هېواد عواید له ۲۰۰میلیونه ډالرو پورته کړي او ګمرکات مرکزي کړي، خو زورواکو واليانو او زورمندانو کلک مقاومت کاوه.

هغه په یوه خاطره کې وویل، چې د هرات په جامع جومات کې یې د خلکو ملاتړ ترلاسه کړ او په پای کې یې وتوانېد چې د ګمرکونو مرکزیت عملي کړي، خو د ده په وینا، وروسته د زلمي خلیلزاد د فشارونو له امله د زورواکو قوماندانانو او سیاستوالو ته د واک شریکولو پرېکړه وشوه، چې دا د اصلاحاتو د ناکامۍ اصلي لامل وګرځېد.

100%

له دې سره، ښاغلي غني په خپلو خبرو کې د یونیکال او ډیلتا د تېلو او ګازو کمپنیو د پایپ لاینونو د پروژې یادونه وکړه.

د ده په وینا، په ۱۹۹۰لسیزه کې د طالبانو د واکمنۍ پر مهال امریکا او پاکستان هڅه وکړه چې د ترکمنستان ګاز د افغانستان له لارې پاکستان ته ورسوي، خو د امنیتي او سیاسي ستونزو له امله پروژه ناکامه شوه.

د پخواني ولسمشر په اند، افغانستان کولای شو چې د جغرافیایي موقعیت له کبله د اسیا د زړه په توګه په سیمه‌ییزو او نړۍوالو ټرانزیټي دهلېزونو کې کلیدي رول ولوبوي.

هغه د حیرتان، تورغونډۍ، زرنج، غلام خان او نورو بندرونو د اهمیت یادونه وکړه او ټینګار یې وکړ، چې افغانستان باید د وارداتو او صادراتو ترڅنګ د ټرانزیت له لارې څو برابره عاید ترلاسه کړي.

غني وايي، چې هغه ته یو داسې دولت په میراث ورپاتې شوی و چې نیمایي یې د زورواکو تر ولکې لاندې و. د هېواد یاد پخواني ولسمشر د کورنیو چارو وزارت یې د فساد تر ټولو لوی کانون وباله او ویې ویل، چې ان د افغانستان هوايي ځواک د نشه‌يي توکو په قاچاق کې ښکېل و.

د ده په وینا، امریکا د افغانستان د راتلونکي په اړه جدي علاقه نه لرله. نوموړي یادونه وکړه، چې د ۲۰۰۴په برلین کنفرانس کې یې نړۍواله ټولنه قانع کړې وه چې د افغانستان لپاره ۸.۲میلیارده ډالر مرسته ومني، خو د فساد او زورواکۍ له امله دا مرستې د بنسټیزو بدلونونو لامل نه شوې.

غني په خپلو خبرو کې وویل، چې افغانستان درې انتخابه لرل: د خدمتګار او پرمختیایي دولت جوړېدل، د مافیايي حکومت واکمني یا د بحرانونو پرله‌پسې دوام. هغه زیاته کړه چې له بده مرغه دویمه او درېیمه سناریو عملي شول، ځکه اصلاحاتو ته د فرصت پر ځای زورواکو ته واک ورکړل شو.

د کډوالۍ نړۍوال سازمان: د افغانستان د زلزله‌ځپلو لپاره دې بېړنۍ مالي مرستې برابرې شي

۲۰ وږی ۱۴۰۴ - ۱۱ سپتمبر ۲۰۲۵، ۱۸:۴۵ GMT+۱

د کډوالۍ نړۍوال سازمان «ای او اېم» له نړۍوالو مرسته کوونکو څخه غوښتي، چې د افغانستان په ختیځ کې د وروستۍ زلزلې له امله زیانمنو شویو لسګونه زره کورنیو سره د مرستې لپاره بېړني مالي امکانات برابر کړي.

په افغانستان کې د کډوالۍ نړۍوال سازمان مشرې میهیونګ پارک ویلي: «مونږ نه غواړو چې د بې ځایه شویو لپاره د کډوالو کمپ جوړ کړو، خو اوس اړینه ده چې د لنډمهال لپاره یې رامنځته کړو، ځکه چې بې ځایه شوي خلک په سختو شرایطو کې ژوند کوي او زمونږ هڅه دا ده چې د هغو د اوسېدو ځای ته نږدې مرستې ورسوو.»

هغې د بروکسل په غونډه کې اروپایي ټولنې ته د افغانستان د وضعیت په اړه معلومات ورکړي او ټینګار یې کړی، چې افغانان په ځانګړي ډول د اروپایي ټولنې له مرستو سره تړلي دي، ځکه چې د ۲۰۲۱کال د اګسټ له بدلون وروسته امریکا خپلې مرستې درولې دي.

اغلې پارک زیاته کړې، چې افغانستان لا له وړاندې له ګڼو کړکېچونو سره لکه د ۲۰۲۵کال په اوږدو کې له ایران او پاکستان څخه د ۱.۷ میلیونو افغانانو ستنېدو، کورنيو بې ځایه کېدو او اقتصادي ستونزو سره لاس او ګرېوان دی.

پارک د اروپايي ټولنې غونډې ته په خپلو څرګندونو کې وویل، لوېدیځ هېوادونه د خپل دفاعي لګښت د زیاتوالي له امله د پرمختیايي او بشري مرستو بودیجې کموي، چې د افغانستان په څېر هېوادونو لپاره یې ستونزې لا پسې زیاتې کړي. هغې زیاته کړه: «په نړۍ کې ډېرې کړکېچنې ستونزې شته، خو زموږ وېره دا ده چې افغانستان له یاده ونه‌ وځي.»

د اګسټ پر ۳۱مه د ۶.۰ درجې زلزلې او ورپسې ټکانونو له امله له ۲۲۰۰ډېر کسان مړه شوي او شاوخوا ۳۶۰۰نور ټپیان شوي دي.

د طالب چارواکو په وینا، په دې پېښه کې له ۷۰۰۰ډېر کورونه نړېدلي او نږدې نیم میلیون کسان په مستقیم ډول اغېزمن شوي دي.

د کډوالۍ نړۍوال سازمان د معلوماتو له مخې، شاوخوا ۱۳۴زره کسان بېړنۍ مرستې ته اړتیا لري. په داسې حال کې چې د ژمي موسم هم رانږدې کېږي، ډېری زلزله‌ځپلي بې‌کوره پاتې دي او په پرانیستو میدانونو کې شپې سبا کوي.