ازبکستان وايي د افغانستان د پخواني پوځ چورلکې طالبانو ته نه سپاري

منصور احمد خان په یوه پاډکسټ کې څرګنده کړه چې د فیض حمید د سفر پلان محرم و، خو ناڅاپه هغه په کابل کې د سرینا هوټل په لابي کې له نړیوالو خبریالانو سره مخامخ شو.

نوموړي زیاته کړه، په هغو ورځو کې یوازې د ای‌اېس‌ ای مشر نه، بلکې د ګڼو نورو هېوادونو استخباراتي چارواکي هم کابل ته راغلي وو.

د هغه په وینا، نړیواله ټولنه د افغانستان د روانو بدلونونو په اړه سخته اندېښمنه وه او هماغه مهال د سي‌ای‌اې مشر هم کابل ته تللی و.

منصور خان وویل، لا روښانه نه ده چې د فیض حمید د حضور خبر څنګه رسنیو ته ورسېد. هغه یادونه وکړه چې په هغه وخت کې پنجشیر لا نه و سقوط او د افغانستان راتلونکی له ابهامه ډک و. «ایا هېواد به د بې‌ثباتۍ او کورنۍ جګړې پر لور لاړ شي، که طالبان به یوه ټولګډونه اداره جوړه کړي؟»

منصور احمد خان ټینګار وکړ، پرېکړه دا وه چې د ای‌ایس‌ای د مشر سفر باید پټ پاتې شي، خو کله چې جنرال حمید د سرینا هوټل لابي ته داخل شو او د معمول په څېر یې قهوه واخیسته، یوې ښځینه خبریالې ترې وپوښتل: «څه به پېښ شي؟» جنرال حمید په ځواب کې وویل: «هر څه به ښه شي.»

د پاکستان د پخواني سفیر په وینا، د دې صحنې خپرېدل پراخه اټکلونه راوپارول او د پاکستان پر ضد سخت تبلیغات روان شول، چې اسلام‌اباد یې د افغانستان په چارو کې د لاسوهنې او دوه مخي سیاست په تور یاداوه.

له دې پېښې دوه اوونۍ وروسته، د ۲۰۲۱ کال د سپټمبر په څلورمه، د جنرال فیض حمید انځورونه د کابل په سرینا هوټل کې خپاره شول، چې په کې هغه په موسکا د قهوې ګیلاس په لاس نیولی ښکاري.

دا انځورونه په ټولنیزو شبکو کې په پراخه کچه خپاره شول او په داسې وخت کې چې افغانستان د ویشل کېدو سره مخ و، د ډېرو افغانانو غوسه یې راوپاروله.

فیض حمید د عمران خان په حکومت کې د ای‌ایس‌ای مشر و او کابل ته د هغه سفر په خپله پاکستان کې هم لانجمن وګرځېد.

د پاکستان د بهرنیو چارو وزیر او د لومړي وزیر مرستیال اسحاق دار، د خپل هېواد وروستیو ناامنیو ته په اشارې ویلي وو: «پاکستان د درې‌ستوري جنرال د یوې پیالې چای بیه پرې کوي.»

یاده دې وي چې تېر کال د پاکستان پوځ جنرال فیض حمید د «تاپ سټي» د استوګنیزې پروژې د فساد په تور ونیو او د هغه پوځي محاکمه یې پیل کړه.

د حریت راډیو په نوم طالبانو ته نږدې رسنۍ د جمعې په ورځ راپور ورکړی، چې د طالبانو پنځه کسیز پلاوی اتریش ته سفر کړی او د دغه هېواد د کورنیو او بهرنیو چارو له وزارتونو سره یې د افغانستان د سیاسي استازولیو په اړه خبرې کړي دي.

د راپور له مخې دغه پلاوي په تېره میاشت کې سویس او جرمني ته سفر کړی و او هلته یې د یادو هېوادونو له چارواکو سره د افغانستان د استازولیو په اړه خبرې کړې دي.

تر اوسه طالب چارواکو په رسمي ډول د یاد پلاوي د سفر په اړه څه نه دي ویلي.

د طالبانو د بهرنیو چارو وزارت ویاند عبدالقهار بلخي د چنګاښ میاشتې په پای کې منلي وه، چې د جرمني له حکومت سره یې د افغان کډوالو د اېستلو په برخه کې د قطر په منځګړیتوب همکاري کړې ده.

بلخي ویلي و، چې د جرمني هېواد سره د همکاریو بحثونه به «په جرمني کې د مېشتو افغانانو لپاره د شفاف او معیاري کونسلي خدمتونو» تر ډاډمن کېدو دوام ولري.

د جرمني د بهرنیو چارو وزارت د روان کال د زمري په لومړیو کې افغانستان انټرنشنل ته تایید کړې وه چې د‌ طالبانو ډېپلوماټان دغه هېواد ته رسېدلي او له اداري مرحلو وروسته به خپله دنده پیل کړي. د جرمني د بهرنیو چارو وزارت ویلي و چې د طالب ډېپلوماتانو منل د افغانانو کنسلي اړتیاوو د پوره کولو لپاره ترسره شوي دي.

نوموړي دا څرکندونې پر داسې مهال کړې، چې د افغانستان لپاره د ملګرو ملتونو سیاسي استازولۍ (یوناما) د پنجشنبې په ورځ (د وږي ۲۰مه) د یوې اعلامیې په خپرولو سره ویلي و، چې طالبانو د سپټمبر په ۷مه نېټه د ملګرو ملتونو ښځینه کارکوونکو او قراردادیانو ته یاد دفتر ته د داخلېدو اجازه نه وه ورکړې.

په خبرپاڼه کې ویل شوې، چې د طالبانو دغه بندیزونه د کابل په ګډون په هرات، او مزارشریف کې هم د ملګرو ملتونو سیمه‌ییزو دفترونو ته غځېدلي دي، د دفترونو په دروازو کې طالبان ولاړ دي او ښځینه کارکوونکو ته دفترونو ته د داخلېدو اجازه نه ورکوي.

یوناما پر دغه بندیز اندېښنه ښودلې ده.

په اعلامیه کې ویل شوي:«ملګرو ملتونو داسې راپورونه هم ترلاسه کړې، چې طالبانو د زلزلې پرمهال او له ایران او پاکستان څخه د کډوالو د راستنېدو پرمهال نجونو او ښځو د ملاتړ لپاره د ښځینه کارکوونکو د سفرونو د مخنیوي هڅې کړې دي.»

ملګرونو د طالبانو له خوا د یادو بندیزونو د سمدستي لرې کولو غوښتنه کړې ده.

رېچارډ بېنټ د طالبانو دغه اقدام ته په غبرګون کې د جمعې په ورځ پر اېکس‌پاڼه لیکي:« زه د یوناما غوښتنې سره په کلکه همغږی یم چې طالبان دې پر ښځینه کارکوونکو بندیزونه لرې کړي. د طالبانو د عادي کېدو هر ډول هڅه باید تر هغې پوره نه شي څو دا ډله خپله تګلاره بدله نه کړي.»

نوموړي له طالبانو غوښته کړې چې پر افغان ښځینه کارکوونکو دې محدودیونه لرې کړي.

خُرم د جمعې په ورځ (د وږي ۲۱مه) پر اېکس لیکلي ولادیمیر پوتین مخکې ویلي و: «د نړۍ څو قطبي کېدل لکه د لمر ختو یقیني او ضروري ده، هغه څه چې موږ کوو یوازې دې ته سرعت ورکوو.»

نوموړی زیاتوي، اوس نړۍ په ښکاره ډول د څو قطبي کېدو په لور روانه ده، خو د دې بهیر چټکونکي روسیه یا چین نه دي، بلکې اسراییل او د هغه لومړی وزیر نتنېاهو دي.

خُرم زیاتوي، چې د غزې جګړه د غرب او امریکا اخلاقي شکست ته د پای ټکی کېښود.

د نوموړي په وینا، له دې وروسته غربیان په هېڅ جګړه یا تېري باندې د نړیوالو اصولو او حقوقو له نظره نیوکه نه شي کولی، ځکه د غزې د نسل وژنې عمل به یې ورته د بېلګې په توګه ښودل کیږي.

خُرم همداراز وايي، د اسراییل په بریدونو کې پر قطر د شتمنو عربي هېوادونو پام دې ته شوی چې د امریکا وسلو او د امریکا پوځي اډو اخیستل د هغوی امنیت نشي تضمینولی او طبیعي ده چې دا هېوادونه به د نورو دوستانو لټون وکړي.

دی زیاتوي، چین او روسیه په انتظار دي چې دغه شتمن مشتریان ورسره اړیکې جوړې کړي.

په پای کې خُرم ټینګار کوي چې د امریکا دوه‌مخی سیاست او د نتنېاهو جنایتونه د نړۍ په څو قطبي نظم کې د چټک پرمختګ سبب شوی.

ملا عبدالغني برادر د یو شمېر نورو لوړ پوړو طالب چارواکو په ملتیا د جمعې په ورځ (د وږي ۲۱مه) زلزله‌ځپلي کونړ ته سفر کړی. نوموړي د خپل سفر په ترڅ کې ویلي چې ترلاسه شوې مرستې به په شفاف ډول پر اړمنو کسان ووېشل شي.

د ریاست الوزرا د اقتصادي معاونیت له خوا په خپره شوې خبرپاڼه کې ویل شوي، چې ملا برادر له سوداګرو، پانګوالو او خیریه بنسټونو څخه غوښتنه کړې چې د کونړ زلزله‌ځپلو سره دې مرستو ته دوام ورکړي.

په خبرپاڼه کې د ملا برادر له قوله ویل شوي:«هڅه کوو چې په زلزله کې د ورانو شویو کورنو د بېرته رغولو لپاره امکانات برابر او په راتلونکي کې د طبیعي پېښو د زیان کچې راکمېدو لپاره هر اړخیز تدابیر ونیسو.»

پر همدغه مهال ملا برادر له نړیوالې ټولنې غوښتي، چې پر افغانستان لګول شوې بندیزونه پای ته ورسوي، څو زیانمنو افغانانو ته د مرستو رسولو او اقتصادي ستونزو ته د رسېدنې بهیر پر وړاندې شته خنډونه له منځه ولاړ شي.

نوموړي دا څرګندونې پر داسې مهال کړي، چې تېره ورځ د دغې ډلې د بهرنیو چارو وزیر امیرخان متقي هم په کابل کې د بهرنیو هېوادنو او نړیوالو بنسټونو له استازو سره په لیدنه کې پر افغانستان د بندیزونو د لرې کولو غوښتنه کړې وه.