ایرانۍ رسنۍ: ناقانونه افغان کډوال د پولې بلې غاړې ته په رسمي ډول طالبانو ته سپارل کېږي

په اعلامیه کې چې نن (یک‌شنبه، وږي ۲۳مه) خپره شوې، ویل شوي چې دغه سازمان د خبریالانو د فعالیتونو پر وړاندې د وروستیو هغو پېښو په اړه ژوره اندېښنه څرګندوي چې د تېرې یوې اوونۍ په بهیر کې وضع شوي دي.

یاد سازمان وايي، د محدودیتونو دا لړۍ ښيي چې د هېواد اوسني واکمنان غواړي د هېواد په کچه د تصویري رسنیو خپرونې لومړی په تدریجي ډول محدودې او وروسته یې په بشپړ ډول بندې کړي.

د افغانستان رسنیو د ملاتړ سازمان زیاتوي چې دا پرېکړه نه یوازې د بیان ازادي او د اطلاعاتو ازاد بهیر ګواښي؛ بلکې د افغان رسنیو لپاره یو نه جبرانېدونکی زیان دی.

په اعلامیه کې د بیان ازادۍ، ملي او نړۍوالو بنسټونو، بشري حقونو ملاتړو سازمانونو او نړۍوالې ټولنې نه غوښتل شوي، چېد طالبانو د دې محدودیتونوپر وړاندې جدي دریځ غوره کړي.

د افغانستان رسنیو د ملاتړ سازمان په خپله اعلامیه کې د طالبانو له‌خوا د تېرې اوونۍ په بهیر کې د رسنیو او خبریالانو د محدودولو بېلګې هم یادې کړي دي.

په لومړۍ پېښه کې د سوېلي وزیرستان بدړ غرنۍ سيمه کې د پوځیانو پر کاروان برید شوی دی. د پاکستان پوځ په یوه خبرپاڼه کې ویلي چې په دې نښته کې ۱۲ پوځیان او ۱۳ وسله‌وال مخالفان وژل شوي دي.

د دغه برید مسوولیت پاکستاني طالبانو منلی او ادعا یې کړې چې له پوځيانو څخه یې وسلې او بې‌پيلوټه الوتکې هم اخیستي دي.

ځايي اوسېدونکو ویلي، تر دې برید وروسته یې څو ساعته چورلکې لیدلې چې ټپیان یې روغتونونو ته وړل او د بریدګرو پلټنه یې کوله.

د پاکستاني پوځ په وینا، په یوه بله نښته کې چې د لوړ دېر په سیمه کې شوې، ۷ پوځيان او ۱۰ مخالف وسله وال وژل شوي دي. دا نښته داسې مهال وشوه چې پوځیانو د مخالفو وسله‌والو یو پټن‌ځای وموند.

د برلین پولیسو شنبه (وږي ۲۲مه) په یوه اعلامیه کې وویل: «یوې شاوخوا ۱۵ کسیزې ډلې پر درېیو کسانو برید وکړ. په دې برید کې یو ۲۰ کلن ځوان په چړو سخت ټپي او وروسته په روغتون کې مړ شو. د درې کسیزې ډلې دوه نور غړي سرسري ټپیان شوي دي.

د راپورونو له‌مخې، دغه نښته د برلین د هومبولتفوروم هنري او کلتوري مرکز ته څېرمه شوې ده.

پولیسو په نښته کې د ښکېلو کسانو او وژل شوي شخص د هویت په اړه معلومات نه دي ورکړي او جرمني رسنیو هم د نښتې په اړه ضد و نقیض راپورونه خپاره کړي دي.

«تاګساشپیګل» ورځپاڼې لیکلي چې یوې ۱۵ کسیزې سوریايي ډلې پر درېیو افغانانو برید وکړ، په داسې حال کې چې «بیلد» او «ولت» ورځپاڼو بیا راپور ورکړی چې سوریایان ۳ او افغانان ۱۵ کسان وو.

راپورونه زیاتوي چې د پېښې د څرنګوالي او عاملانو د پېژندلو لپاره د څارنوالۍ پلټنې روانې دي.

دغه ډول رسنیو دا هم لیکلي چې په اګسټ میاشت کې هم د افغان او سوریایي کډوالو ترمنځ په همدې سیمه کې نښته شوې وه چې شپږ کسان په کې ټپیان شوي وو.

د امریکا د خزانې وزیر«سکاټ بسنټ»، د جمعې په ورځ د جي ۷هېوادونو د مالي وزیرانو سره تر یوې ویډیويي ناستې وروسته وویل، چې یوازې د همغږي شوي اقتصادي فشار له لارې کېدای شي د روسیې د عایداتو هغه سرچینې وچې شي چې د «پوتین د جګړې ماشین» ته تمویل برابروي.

په دغه ناسته کې د جي ۷هېوادونو وزیرانو د روسیې پر ضد د لا نورو بندیزونو او همدارنګه د تعرفو پر لګولو بحث کړی، په ځانګړې توکه هغه هېوادونو چې د دوی په وینا د اوکراین د جګړې ملاتړ کوي.

امریکايي چارواکي ټینګار کوي چې د روسیې پر نفتو تعرفې به د مسکو پر اقتصاد مستقیم فشار زیات کړي او هند او چین به اړ کړي چې له روسیې سره د انرژۍ په برخه کې خپلې راکړې ورکړې محدودې کړي.

که څه هم هند او چین د روسیې له مهمو اقتصادي شریکانو ګڼل کېږي، خو تر دې دمه یې د لویدیځو فشارونو پر وړاندې د روسیې د نفتو پېرلو ته دوام ورکړی دی.

دغه سیالۍ نن شپه د لاهور په یوه لوبغالي کې پیل شوه او بالاخره له درېیو ۵ دقیقه يي پړاونو وروسته «کوروش رجبي» د لوبڅارانو په رایو او امتیازونو سره د سیالۍ ګټونکی شو.

د کوروش رجبي او بلال حسین سیالۍ د «ای ایف ټي»د نهم پړاو سیالیو مرکزي سیالي وه. په دغو سیالیو کې لسو نورو افغان لوبغاړو هم ګډون درلود.

د افغانستان د ازادو مبارزاتو لوبغاړو د کوروش رجبي له کمر بند سربېره په ټيمي توګه هم پاکستان په ګونډو کړ.

د یادونې وړ ده، چې په افغانستان کې د طالبانو له لوري د ځینو نورو لوبو تر څنګ د ازادو مبارزاتو سیالۍ هم منع شوې دي.