لسګونه مدني بنسټونو د یوه افغان مدني فعال د خوشې کېدو غوښتنه وکړه

دغه ادارې پر اېکس پاڼه د یوې خبرپاڼې په خپرولو سره لیکلي، چې د طالبانو له‌خوا د ملګرو ملتونو د کډوالو چارو ادارې د ښځينه کارکوونکو پر فعالیتونو بندیز خواشینې کړي دي.

په خبرپاڼه کې راغلي، ملګرو ملتونو له ستنېدنکو افغانانو سره مرسته کوله؛ خو اوس دغه مرستې بندې شوې دي، چې مسوولیت یې د طالبانو پر غاړه دی.

د کډوالو حقونو د څار نړۍواله اداره وايي، دغه ډول بندیزونو د زرګونه افغان کورنیو ژوند له ګواښ سره مخ کړی او دغه کار د بشردوستانه اصولو او نړۍوالو ارزښتونو سره په ټکر کې دی.

په خبرپاڼه کې له ملي او نړۍوالو اړخونو غوښتنه شوې، چې د طالبانو د دغه غیر انساني پرېکړې پر وړاندې کلک دریځ غوره کړي؛ څو د افغان ښځو د کار حق تضمین شي او د ستنېدونکو افغانانو لپاره خدمتونه له سره پيل شي.

دغه وزارت د یکشنبې په ورځ (د وږي ۲۳مه) پر اېکس پاڼه د یوې خبرپاڼې په خپرولو سره لیکلي، چې په دغه لیدنه کې د دواړو لورو ترمنځ پر اقتصادي همکاریو هم خبرې شوې دي.

په خبرپاڼه کې راغلي، چې طالبانو ایراني لوري ته د افغانستان د کاني ظرفیتونو او پانګونې د فرصتونو په اړه معلومات ورکړل.

ایران تر دې وړاندې ویلي و، چې غواړي د افغانستان د اوسپنې په کانونو کې پنځه میلیارد ډالره پانګونه وکړي. د ایران د اېراف ورځپاڼې د راپور له مخې؛ ایران پرېکړه کړې وه، چې د سیمې په یوې لویه پانګونه کې برخه واخلي او د افغانستان د اوسپنې په کانونو کې پنځه میلیارد ډالره پانګونه وکړي.

په راپور کې راغلي و، دغه پانګونه چې کولای شي په راتلونکو پنځو کلونو کې ایران ته تر ۳۰ میلیارډ ډالرو زیاته ګټه ورسوي؛ په کورنیو سرچینو به د ایران د تکیې کمولو او د فولادو په نړۍوال صنعت کې به د دغه هېواد د ځای ځایګي په لوړولو کې مرسته وکړي.

نوموړي پر اېکس پاڼه لیکي، د ټرافیکي نښو نصبول، د لارښود لوحو ځای پر ځای کول، په ګولایانو کې د هېندارو لګول، د واټونو او لویو لارو کرښو اېستل، د وسایطو تخنیکي معاینات، د موټر چلوونکو لپاره روغتیایي او خوندیتوب کارټونو وېش او په ښارونو او لویو لارو کې د نظم ټینګښت هغه موارد دي چې پر پلی کولو یې ټینګار شوی دی.

دا په داسې حال کې ده، چې په دې وروستیو کې په افغانستان کې د ټرافیکو پېښو په کچه کې د پام وړ زیاتوالی راغلی دی.

یوازې تیره ورځ په فاریاب ولایت کې د یوې ټرافیکي پېښې له کبله شپږ کسان مړه او شپږ نور ټپیان شوي وو. د فاریاب لپاره د طالبانو امنیه قوماندانۍ ویلي، چې په مړو او ټپیانو کې ښځې او ماشومان هم شامل دي.

د سړکونو تنګوالی، د موټر چلوونکو بې‌احتیاطي، د ټرافیکو نښو او لوحو نشتوالی، د سړکونو خرابوالی، د موټر چلوونکو له لوري د نشه‌يي توکو استعمال او په ټوله کې د ټرافیکو اصولو په پام کې نه نیول؛ په افغانستان کې د ټرافیکو پېښو د زیاتوالي لوی لاملونه بلل کېږي.

دغه سازمان د یکشنبې په ورځ (د وږي ۲۳مه) د یوې اعلامیې په خپرولو سره ویلي، په تېره یوه اوونۍ کې د خبریالانو د له منځه وړلو په تړاو د پکتیا ولایت لپاره د طالبانو د پخواني امنیه قومندان هوډ، په بلخ کې د ملي ټلویزیون د خپرونو بندېدو، په پنجشېر کې د ټولو تصویري رسنیو پر فعالیتونو او په کندهار کې پر یوټیوب چلوونکو بندیزونو ته په اشارې سره ویلي، دغه پرېکړې نه یوازې د بیان ازادي او د اطلاعاتو ازاد بهیر ګواښي، بلکې د افغان رسنیو پر ټولنې نه جبرانېدونکی ګوزار دی او ورسره ازاد او بې پرې معلوماتو ته د خلکو لاسرسی نور هم محدودېږي.

د طالبانو د پکتیا پخوانی امنیه قوماندان وايي چې خبریالان مو وژل خو وتښتېدل | افغانستان انټرنشنل پښتو

د افغانستان له رسنیو د ملاتړ سازمان دغه اقدامات د بیان له ازادۍ او د خلکو له بنسټیزو حقونو ښکاره سرغړونه ګڼي او همداراز یې د بیان ازادۍ له ملي او نړۍوالو بنسټونو، د بشري حقونو ملاتړو سازمانونو او نړۍوالې ټولنې غوښتي، چې د دغو محدودیتونو پر وړاندې دې جدي دریځ غوره کړي او له افغان خبریالانو او رسنیو په عملي او بېړني توګه ملاتړ وکړي.

دغه سازمان همداراز له نړۍوالو غوښتي، چې «په افغانستان کې پر اوسنیو واکمنانو فشار راوړي څو د بیان ازادۍ د ځپلو او د خبریالانو له ګواښلو لاس واخلي.»

تر دې مخکې د افغانستان د خبریالان مرکز په بلخ کې د طالبانو له لوري د «ملي ټلویزیون» د خپرونو د درېدو په غبرګون کې ویلي و، بلخ یوویشتم ولایت دی چې دغه ډول بندیز په کې په رسمي ډول اعلانېږي.

د افغانستان د خبریالانو مرکز: د طالبانو بندیزونه د بیان له ازادۍ سره په ټکر کې دي | افغانستان انټرنشنل پښتو

د افغانستان د خبریالانو مرکز د جمعې په ورځ (د وږي په ۲۱مه) د یوې اعلامیې په خپرولو سره ویلي، «د ۱۴۰۳ کال د زمري په میاشت کې په رسنیو کې د ژوندیو موجوداتو د انځورونو پر خپرولو د بندیز لړۍ له پیل راهیسې تر دې دمه له بلخ ولایت سربېره په ۲۰ نورو ولایتونو لکه کندهار، تخار، بادغیس، هلمند، ننګرهار، نورستان، فراه، نیمروز، بدخشان، بغلان، جوزجان، زابل، پروان، کندز، بامیان، دایکندي، فاریاب، پنجشیر، لغمان او سرپل کې هم یاد بندیز په رسمي ډول اعلان شوی دی. دغه بندیز پر رسنیو کاري محدودیتونه سخت کړي او لسګونه ټلویزیوني رسنۍ تړل شوي یا په راډيو بدلې شوې دي.»

دغه سفارت په خپله اېکس پاڼه لیکلي، په دې کتنه کې په ایران کې د افغان زده کړیالانو د ستونزو د حل په برخه کې پر ګډو همکاریو ټينګار شوی دی.

دا په داسې حال کې ده، چې تېر کال د ایران د علامه طباطبایي پوهنتون څېړنیزې مرستیالې او د کډوالۍ د برخې څېړونکې ماندانا تیشه‌یار ويلي و، چې د دې هیواد د علومو د وزارت له شمېرو سره سم په ایران کې ۶۰ زره افغان زده کړیالان شته، خو ددغه شمېر په اړه بیا طالبانو څه نه دي ویلي.

په ایران کې مېشت افغانان اوسمهال د دغه هېواد له سخت جبري اېستلو سره مخ دي او په دې لړ کې سلګونه زده کړیالان هم بې برخلیکه شوي دي.

د یوه بل خبر له مخې، فضل محمد حقاني په تهران کې د یوناما د روابطو له مسوول بوجیدار واسیلف سره په کتنه کې په ایران کې د افغان کډوالو د وضعیت په تړاو خبرې کړې دي.

د سفارت په وینا، په دې کتنه کې له کډوالو او بېرته ستنېدونکو افغانانو سره د مرستو او همداراز د افغانستان په ختیځ کې له زلزله ځپلو سره د مرستو پر څرنګوالي هم خبرې شوې دي.