د طالبانو دفاع وزیر محمد یعقوب مجاهد قطر ته د خپل رسمي سفر په ترڅ کې د یاد هېواد د بهرنیو چارو وزیر دکتور محمد بن عبدالعزیز الخلیفي سره لیدلي دي. په دې لیدنه کې د دواړو هېوادونو د اړیکو او همکارۍ په اړه خبرې شوې دي.
د طالبانو ویاند ذبیح الله مجاهد وايي، نوموړی له قطر سره د غم شریکي لپاره دوحې ته تللی.
ویاند زیاتوي چې « یعقوب، قطر هېواد ته د ملاتړ او همدردۍ ډاډ ورکړی دی».
امیرخان متقي د ملګرو ملتونو د امنیت شورا د بندیزونو په لېست کې شامل دی چې د سفر بندیزونه هم پکې شامل دي. خو ملا یعقوب مجاهد د ملګرو ملتونو د بندیزونو په لېست کې شامل نه دی.
هغه طالب چارواکي چې د بندیزونو په تور لېست کې شامل دي، د سفر لپاره د ملګرو ملتونو د بندیزونو د کمیټې اجازې ته اړتیا لري.
د طالبانو د بهرنیو چارو وزیر په دې وروستیو کې ونه توانېد چې هند او پاکستان ته سفر وکړي،ځکه چې د سفر اجازه ورته ورنه کړل شوه.
په کندهار کې د طالبانو اړوند سرچینو افغانستان انټرنشنل ته وویل، چې د طالبانو مالیې او اقتصاد وزارتونو او د افغانستان بانک د نوري فایبر انټرنیټ قطع کېدو په تړاو د دې ډلې د مشر له پرېکړې سره مخالفت کړی دی. ملا هبت الله ددغو وزارتونو او ادارو پلاوي ته ویلي، چې بدیلې لارې ولټوي.
په کندهار کې د طالبانو سرچینو نن سې شنبه د (وږي ۲۵مه) افغانستان انټرنشنل ته وویل، چې څو ورځې وړاندې د طالبانو د اقتصاد وزارت په مشرۍ یو پلاوی چې د دې ډلې د مالیې وزارت او د افغانستان بانک چارواکي پکې شامل وو، د طالبانو له مشرتابه سره د نوري فایبر خدماتو د قطع کېدو په تړاو د خبرو اترو لپاره دغه ولایت ته سفر کړی و.
د سرچینو په وینا، د پلاوي ټینګار دا و، چې د یادو ادارو ټولې چارې د انټرنېټ له لارې ترسره کېږي او د انټرنېټ په قطع کېدو سره به یې سیسټمونه له ستونزو مخ شي.
سرچینو وویل:« ملاهبت الله دغه پلاوي ته ویلي، چې دا پرېکړه به په تدریجي ډول عملي کېږي او د هغه استلال دا و، چې د لوي ملاصاحب (ملا عمر) د واکمنۍ پرمهال انټرنېټ نه و، هغه کارونه سم روان ول، اوس دې ورته بدیلې لارې ولټوي.»
د سرچینو په وینا، بهر ته د ملاهبت الله د ادارو د رسمي سندونو او معلوماتو لیک کېدل او نوري فایبر باندې نه کنټرول یې دلایل په ګوته شوي دي.
سرچینې وايي، ملاهبت الله د طالبانو د مخابراتو او معلوماتي ټکنالوژۍ وزارت ته ویلي، چې د ټولو مکالمو او ډېټا د کنټرول لپاره له ټیلیفوني شرکتونو ضمانت واخلي.
سرچینو دغه راز وویل، له ټیلیفوني شرکتونو څخه غوښتل شوي، چې «خاص لغاتونه\کوډونه» وټاکي او څوک چې له ځینو خاصو لغتونو استفاده کوي باید د هغه کس ټول ریکارډ او ډېټا د طالبانو د استخباراتو لوی ریاست ته په واک کې ورکړای شي.
د ترلاسه شویو معلوماتو له مخې، له بلخ وروسته به په کندهار او هرات ولایتونو کې هم ډېر ژر د نوري فایبر انټرنېټ قطع شي او بیا به په تدریج نورو ولایتونو ته دا بندیز وغځول شي.
د سرچینو په وینا، ځینو سختدریځه ملایانو او په ځانګړی توګه د بلخ والي محمد یوسف وفا د ملا هبت الله دددې پرېکړې ملاتړ کړی دی.
دوی زیاته کړه:« په تېرو ورځو کې په یوه مجلس کې د بلخ والي ملاهبت الله ته وویل چې د انټرنېټ له بندېدو سره به د ادارو معلومات بهرنیو استخباراتو ته په لاس نه ورځي او د ادارو معلومات به خوندي وي».
په کابل کې د طالبانو تر واک لاندې د ملي ټلویزیون ځینو کارکوونکو افغانستان انټرنشنل ته وویل چې طالبانو د ملي ټلویزیون پر کارکوونکو هم نیټ بند کړی خو څوک یې، چې کاروي ځانګړی اکاونټ ورته جوړیږي او وروسته یې ټولې چارې څارل کیږي.
په بلخ ولایت کې د طالبانو د والي ویاند حاجي زید د افغانستان انټرنشنل هغه راپور تایید کړی، چې د ملا هبتالله په فرمان په دغه ولایت کې د نوري فایبر انټرنېټ پر کارونې بندیز لګول شوی.
هغه وایي، له دې وروسته به «له منکراتو د مخنيوي لپاره» له نوري فایبر څخه کار نه اخیستل کېږي او دوی یې د بدیل په لټه کې دي.
لږ تر لږه درېو سرچینو ویلي، چې له شاوخوا دریو اونیو راهیسې په ټول افغانستان کې د نوري فایبر شرکت انټرنېټ قطع شوی او یا کمزوری شوی دی.
د مزارشریف اوسېدونکو د دوشنبې په ورځ افغانستان انټرنشنل ته وویل، چې طالبانو په دغه ښار کې د وای فای انټرنېټ شبکه بنده کړې ده.
د مخابراتي شرکتونو چارواکو هم دغه موضوع تایید کړې او ویلي یې دي، چې دغه کار د طالبانو د مشرتابه په امر شوی دی.
شنونکي وايي چې د فایبر او انټرنیټي خدماتو د قطع کولو له لارې د ډیجیټل معلوماتو د جریان محدودول د طالبانو لپاره د معلوماتو کنټرول یوه لنډمهالې وسیله کېدای شي، خو په اوږدمهاله توګه اقتصادي، تعلیمي او ټکنالوژیکي پرمختګ ته زیان رسوي.
د نیپال وروستی وضعیت ښيي چې لنډمهاله امنیتي او سیاسي موخې ممکن ترلاسه شي، خو د خلکو د اعتراض، ټولنیزې نارضایتۍ او حکومتونو د نسکورېدو لامل هم ګرځېدای شي.
په نیپال کې مظاهرې پر ۲۶ ټولنیزو شبکو د حکومت د بندیز په غبرګون کې پیل شوې. دغه بندیز د ځوانانو او عامو خلکو د پراخې نارضایتۍ لامل شو او د فساد پر وړاندې د مبارزې د محدودولو هڅه یې وګڼله.
د مظاهرو له امله شاوخوا ۱۹ کسان په لومړۍ ورځ ووژل شول او وروسته یې شمېر ۷۲ تنو ته ورسېد. د مظاهرو په پایله کې لومړي وزیر کي پي شرما اولي استعفا وکړه، پارلمان منحل شو او نوې لومړۍ وزیرې واګې په لاس کې واخېستې.
په کندوز ولایت کې د طالبانو پولیسو قوماندانۍ ويلي، چې دوه کسان يې د خاناباد ولسوالۍ د فيروزکوه په سيمه کې د «منفي تبليغاتو» په تور نيولي دي. د یادې قوماندانۍ ویاند جمعه الدين خاکسار ویلي، چې دغه کسان یې د امر بالمعروف مامورينو په همغږۍ نيولي دي.
خاکسار وويل، چې نيول شويو کسانو په خواله رسنیو کې د ناسمو او منفي ويډيوګانو په خپرولو سره د خلکو ذهنونه ګډوډول. هغه زياته کړه، نيول شویو کسانو منلې چې تر دې وړاندې یې هم ورته ويډيوګانې خپرې کړې دي.
د هغه په وینا؛ دغه کسان به تر لومړنيو پلټنو وروسته عدلي او قضايي ادارو ته وسپارل شي.
تر دې وړاندې د طالبانو د امر بالمعروف مامورينو په بېلابېلو ولايتونو کې د خواله رسنیو کاروونکي، په تېره بیا ټيکټاکران نيولي او تر اعتراف وروسته يې بېرته خوشې کړي دي.
طالبان پر خپله اداره هیڅ ډول نيوکه نه زغمي. په تېره څه باندې څلور کلنه واکمنۍ کې دغې ډلې څو ځله منتقدين نيولي او شکنجه کړي دي.
د راپورونو له مخې؛ د طالبانو د استخباراتو او امر بالمعروف مامورين خواله رسنۍ په کلکه څاري او منتقدين د منفي تبليغاتو په تور نيسي.
طالبانو تازه فاروق اعظم چې د دغه ډلې د انرژۍ او اوبو وزارت سلاکار دی؛ د هبتالله اخندزاده پر ضد د نيوکو له امله نيولی دی. نوموړي ويلي و، چې باید ښځينه روغتیاپالې د کونړ زلزلهځپلو سيمو ته واستول شي، په دې ډول به هغو طالبانو ته عبرت شي، چې د ښځو د زدهکړو مخالف دي.
د جرمني محکمې هغه افغان په عمري بند محکوم کړ، چې تېر کال یې د افراطي انګېزې له مخې یو پولیس په چړو وهلی او وژلی و. نوموړي د دغه پولیس ترڅنګ پنځه نور کسان هم ټپيان کړي وو.
رویټرز خبري اژانس سېشنبه (د وږي ۲۵مه) لیکلي، د تورن کس مستعار نوم «سلیمان اې» ښودل شوی چې اصلي نوم یې پټ پاتې شي.
نوموړي تېر کال د جرمني په لوېدیځ د مانهایم ښار په یوه لاریون کې پر یوه کس د چړې برید وکړ. دغه لاریون د ۲۰۲۴کال د مئ په میاشت کې د «پکس اروپا» په نوم د اسلام ضد ډلې لهخوا تنظیم شوی و.
دغه کس لومړی د غونډې پر ویناوال او څو لاریونوالو برید وکړ او وروسته یې هغه پولیس افسر هم د چړو په ګوزارونو وواژه، چې هلته د امنیت ټينګولو لپاره ورغلی و.
دغه کس د ۲۰۲۴کال د جون په میاشت کې د خپلو ټپونو د درملنې له کوټې څخه تر رخصتېدو وروسته پولیسو ونیوه او زندان ته یې واستاوه.
که څه هم څارنوالانو ویلي، چې نوموړي له «داعش» ډلې سره خواخوږي لرله؛ خو هغه د ترهګرۍ په تور نه دی محاکمه شوی. پر هغه دا تور پورې شوی، چې یو کس یې وژلی او د ۵ نورو د وژلو هڅه یې کړې ده.
محکمه داسې مهال دغه پرېکړه کوي، چې په جرمني کې د سياستوالو ترمنځ د کډوالۍ، سخت دريځۍ او ناامنۍ په اړه تاوده بحثونه روان دي.
د ایران د خراسان رضوي ولایت عمومي څارنوال د دوشنبې په ورځ وویل، چې په مشهد کې یې درې کسان نیولي دي. محمد اسماعیل خان ته نږدې سرچینې افغانستان انټرنشنل ته ویلي، چې دغه کسان د معروف غلامي د وژنې په تړاو نیول شوي دي. معروف غلامي د اسماعیل خان نږدې جهادي قوماندان و.
د خراسان رضوي څارنوال حسن همتيفر دوشنبه ماښام مهال د ایران دولتي خبري اژانس اېرنا ته په خبرو کې ویلي، تر هغه وروسته چې په مشهد کې یو افغان ووژل شو؛ په دې اړه څېړنې پيل شوې.
ایراني پولیسو تر اوسه د نیول شویو کسانو هویت نهدی څرګند کړی؛ خو اسماعیل خان ته نږدې یوې سرچینې افغانستان انټرنشنل ته ویلي، چې ټول نیول شوي کسان افغانان دي.
د سرچینې په وینا؛ په نیول شوو کسانو کې دوه هغه یې چې د ښاغلي غلامي د دفتر کارکوونکي وو، د پولیسو لهخوا بېرته خوشې شول؛ خو اصلي تورن کس اوس هم د پولیسو په بند کې دی.
سرچینه وايي، که څه هم د ایراني پولیسو پلټنې دوام لري؛ خو ډېر داسې شواهد شته، چې دا په ډاګه کوي چې دغه تورن کس د معروف غلامي په وژلو کې لاس لري.
اسماعیل خان چې یو پېژندل شوی جهادي قوماندان دی، د دغه پېښې په غبرګون کې له ایراني چارواکو څخه غوښتي و چې د معروف غلامي د وژنې عاملین ونیسي او محاکمه یې کړي.
د ایران د کډوالو او بهرنیو وګړو د چارو مشر جعفر سيد ابادي ویلي، چې تر دې وروسته بېاسناده افغان کډوال په خپل سر د دوغارون له لارې افغانستان ته نهشي تلای؛ بلکې دوی به د حسناباد او سفید سنګ پنډغالو ته ځي او هلته به قانوني پړاوونه بشپړوي.
اېراف خبري شبکې سېشنبه (د وږي ۲۵مه) د ایران د کډوالو او بهرنیو وګړو د چارو مشر جعفر سيد ابادي له خولې لیکلي، چې تر دې وروسته به ناقانونه افغان کډوال په خپل سر د دوغارون له لارې افغانستان ته نه ځي.
سيد ابادي وايي، چې دغه کډوال به لومړی د حسناباد او سفید سنګ پنډغالو ته ځي او هلته به قانوني پړاوونه بشپړوي.
دغه ایرانی چارواکی زیاتوي، دوی دا کار د افغان کډوالو د انساني کرامت او خدمت لپاره کړی دی؛ ځکه چې په دغه پنډغالو کې افغانانو ته اسانتیاوې برابرې شوې دي.
جعفر سيد ابادي وايي، چې په دغه پنډغالو کې تر قانوني پړاوونو تېرولو وروسته کډوال په اسانه دوغارون ته تلای او له هغه ځایه افغانستان ته ستنېدای شي.
دا په داسې حال کې ده، چې ایران په دغه هېواد کې مېشتو بېاسناده افغان کډوالو ته خبرداری ورکړی چې په خپله خوښه له دغه هېواده ووځي؛ کنه پولیس به یې په جبري توګه له دغه هېواده وباسي.