واشنګټن پوسټ په خپل یوه مطلب کې لیکلي، چې بګرام اډې ته د امریکا بېرته ستنیدل بده مفکوره نه ده او کولی شي هم په افغانستان کې د داعش خراسان پر وړاندې د مبارزې زمینه برابره کړي او هم د امریکا ستراتیژیک حضور په هغه سیمه کې چې له چین سره نږدې ده، پیاوړی کړي.
واشنګټن پوسټ دا مقاله د «بګرام ته د امریکا بېرته ستنېدل بده مفکوره نه ده» تر عنوان لاندې خپره کړې او پکې یې د بګرام هوايي اډې ستراتیژیک اهمیت چې چین ته نږدې موقعیت لري، پر طالبانو د فشار او د واشنګټن د نفوذ د زیاتېدو احتمالي رول ارزولی دی.
وروسته له هغه چې د امریکا ولسمشر ډونالډ ټرمپ د بګرام اډې ته د بېرته تګ بحث راپورته کړ، دې موضوع ژر غبرګونونه راوپارول. ټرمپ وروسته تایید کړه، چې امریکا له طالبانو سره د بګرام د اډې د بېرته اخیستو په اړه خبرې کوي.
واشنګټن پوسټ لیکلي، چې د بګرام هوايي اډه کې د امریکا نظامي حضور واشنګټن ته دا توان ورکوي چې په یوه کړکېچنه سیمه کې د داعش پر وړاندې عملیات وکړي. په راپور کې ټینګار شوی، چې داعش خپله فعاله ساحه تر اروپا پورې غځولې ده.
همداراز لیکل شوي، چې د امریکا د یوې کوچنۍ نظامي ډلې بېرته بګرام ته ستنېدل له هغه پراخ نظامي حضور سره د پرتله کولو وړ نه دی، چې امریکا پخوا په افغانستان کې درلود؛ خو دا بیا هم کولای شي چې امریکا ته په یوه ستراتیژیکه سیمه کې ځای او نفوذ ورکړي.
واشنګټن پوسټ همداراز لیکلي، چې بګرام د چین او د سینکیانګ د اټومي ازموینو ځای ته نږدې دی او دا نږدېوالی د چین سره د روان رقابت په شرایطو کې د دې اډې اهمیت لا ډېر ښکاره کوي.
دغه رسنۍ دا هم ویلي، چې طالبان له امریکا څخه ځینې غوښتنې لري لکه د دوی د حکومت رسميت پېژندنه، په ملګرو ملتونو کې د افغانستان څوکۍ طالبانو ته سپارل او د افغانستان د کنګل شویو ۷ میلیاردو ډالرو شتمنیو ته لاسرسی.
په لیکنه کې ټینګار شوی، چې طالبان نه غواړي امریکایي ځواکونه بېرته بګرام ته راستانه شي؛ خو ډونالډ ټرمپ لا هم د خبرو اترو یو شمېر مهم فشارونه په لاس کې لري.
واشنګټن پوسټ لیکلي: «په کابل کې د امریکا سفارت بېرته پرانیستل به د امریکا له ارزښتونو سره خیانت ونه بلل شي.»
ورځپاڼې دا هم لیکلي:ر«په دې وخت کې د طالبانو د حکومت په رسمیت پېژندل یوه غلطي ده. د ښځو او نجونو سره د دوی وحشیانه چلند او د پخواني حکومت د چارواکو ځورونه او تعقیب ژر نه درېږي.»
واشنګټن پوسټ دا هم ویلي، چې د طالبانو له واکمنۍ څخه د څلورو کلونو په تېرېدو سره لا هم داسې ښکاري، چې د امریکا له خوا پر افغانستان لګول شوی ډیپلوماتیک بندیز تر دې دمه کوم واقعي فشار نه دی راوړی چې طالبان شاتګ ته اړ کړي.
په مقاله کې ټینګار شوی، چې نور نړۍوال لوبغاړو اوس د امریکا ځای نیولی او امریکا باید په کابل کې خپل نفوذ بیا زیات کړي.
د امریکا ولسمشر په تازه څرګندونو کې طالبانو ته خبرداری ورکړی دی، چې بګرام هوايي اډه دې امریکا ته وسپاري، کنه بدې پایلې به ولري.
دغه ښځه او مېړه چې د شنبې په ورځ (د وږي ۲۹مه) له قطر څخه د انګلستان هېټرو هوايي ډګر ته ورسېدل، نږدې شل کاله یې په افغانستان کې ژوند کړی او هلته یې د ښوونې او روزنې په برخو کې فعالیت درلود.
د ګاردین د راپور له مخې، دغې برېتانوۍ جوړې په زندان کې د جلا والي په ګډون په سختو شرایطو کې شپې او ورځې تېرې کړي دي.
د دغې برېتانوۍ جوړې زوی د یوې اعلامیې په خپرولو سره له هغو کسانو مننه کړې، چې د ده مور او پلار یې د طالبانو له ۷ میاشتې او ۲۱ ورځو زندان وروسته روغ رمټ ازاد کړي دي.
د طالبانو د بهرنیو چارو وزارت د جمعې په ورځ (د وږي ۲۸مه) اعلان وکړ، چې د پیټر او باربي رېنولډز په نوم دوه برېتانیايي وګړي یې خوشې کړل. طالبانو ویلي، چې دغو برېتانیایي وګړو د افغانستان قوانین نقض کړي و، خو د دغو نقض شویو قوانینو په تړاو یې نور جزییات ورنکړل.
د طالبانو د بهرنیو چارو وزارت په وینا، دغه برېتانیايي جوړه یې د قطر په منځګړیتوب له زندانه خوشې کړې ده.
د یادونې وړ ده، چې دغه ښځه او مېړه ۵ اولادونه، ۱۷ لمسیان او ۳ کړوسیان لري چې په انګلستان او امریکا کې ژوند کوي او مشر زوی یې سایمن په ۱۹۹۳ کال کې مړ شوی دی.
د امریکا ولسمشر ډونالډ ټرمپ دغه څرګندونې په ټروټ سوشل کې د شنبې په ورځ (د وږي ۲۹مه وکړې او یو ځل بیا یې خبرداری ورکړ، چې که یاده اډه دوی ته و نه سپارل شي نو بده پېښه به رامنځته شي.
د امریکا ولسمشر په خپل دغه لنډ متن کې د هغه څه په اړه چې «بدې پېښې» یې بللي، نور جزیات نه دي ورکړي.
دا په داسې حال کې ده، چې د امریکا ولسمشر ډونالډ ټرمپ تر دې وړاندې ویلي و، چې دوی له طالبانو سره د بګرام هوایي اډې د بېرته نیولو لپاره خبرې کوي. ټرمپ تېره ورځ د سپینې ماڼۍ مخې ته خبریالانو ته وویل:«موږ هېڅکله باید بګرام اډه نه وای پرېښې.»
په ورته وخت کې پرون وال سټریټ ژورنال راپور ورکړ، چې امریکایي چارواکي په بګرام کې د ترهګرۍ پر وړاندې د محدود ځای پرځای کولو په اړه «له طالبانو سره د خبرو اترو» په لومړیو مرحلو کې دي.
طالب چارواکو د امریکا د نظامي حضور د بېرته راګرځېدو مخالفت څرګند کړی دی.
طالبانو بیا ویلي، دوی به هېڅکله هم د بګرام هوايي اډه چاته ورنکړي او په دې اړه یې د ولسمشر ټرمپ څرګندونې «له کرکې ډکې» بللې دي.
نوموړي د بایډن په دوره کې له افغانستان څخه د امریکايي ځواکونو وتل «یوه بشپړه فاجعه» وبلله او د بګرام د پرېښودو پرېکړه یې په کلکه وغندله او ویې ویل: «موږ د بګرام اډه په وړیا توګه هغوی ته ورکړه. موږ غواړو چې دغه اډه بېرته تر لاسه کړو.»
د امریکا ولسمشر تر دې وړاندې هم د بګرام هوایي اډې پر ارزښت ټینګار کړی و او ویلي یې و، چې د بایډن د «حماقت» له امله اوس دغه اډه چین «اشغال» کړې ده.
د بګرام هوايي اډه د کابل شمال ته شاوخوا ۶۵ کیلومترۍ کې د افغانستان یو له تر ټولو لویه اډه ده.
دغه اډه د سپټمبر د ۱۱مې له پېښې وروسته له ۲۰۰۱ کال راهیسې د طالبانو د لومړۍ دورې د رانسکورولو په موخه د امریکايي ځواکونو له لوري ونیول شوه او د دوو لسیزو لپاره د امریکا په مشرۍ د بهرنیو ځواکونو تر ټولو لویه هوايي او نظامي اډه وه.