تېره اونۍ کې د رېل پټلۍ له لارې څه باندې ۹۵ زره ټنه انتقالات شوي

په پکتیکا ولایت کې ځايي سرچینو نن دوشنبه د ( وږي ۳۰مه) وویل چې په اعدام د محکوم ښوونکي عبدالعلیم خاموش دویمه محاکمه د مدافع وکیل په حضور کې تېره پنچشنبه تېره ترسره شوه.

دوی همدراز زیاتوي، چې ممکن درېیمه محاکمه هم ترسره شي.

ځايي سرچینو د چنګاښ پر ۹مه افغاستان انټرنشنل ته ویلي و، چې طالبانو د پکتیکا په جاني خېلو ولسوالۍ کې د عبدالعلیم خاموش په نوم د لیسې یو ښوونکی د عصري علومو د اهمیت د بیانولو له امله زنداني کړی دی.

هغه مهال سرچینو ویلي و، چې عبدالعلیم خاموش د طالبانو سیمه ییزې محکمې په دوه کاله بند محکوم کړی دی.

ځايي سرچینو ویلي و، «نوموړي د ایران او اسراییل د جګړې پرمهال په ټولګي کې خپلو شاکردانو ته ویلي و، چې د دیني زده کړو په پرتله عصري علوم زیات اهمیت لري.»

له دې وروسته د طالبانو د ولسوالۍ د امربالمعروف محتسبانو نوموړی ونیوه او زندان ته یې واچاوه.

فصیح الدین فطرت چې د طالبانو د هوایي ځواک پوهنتون له روزنیز کورس څخه د یو شمیر پېلوټانو د فراغت په مراسمو کې وینا کوله، وویل، په وروستیو کلونو کې یو شمیر افغانان ګوانتانامو، بګرام او پلچرخي زندانونو ته لیږل شوي او «فزیکي او ذهني شکنجه شوي خو دوی هیڅکله فشار ته تسلیم نه شول».

د فصیح الدین غبرګون وروسته له هغه راځي چې ټرمپ په وروستیو ورځو کې څو ځله طالبانو ته په خطاب کې وویل، چې د بګرام هوايي اډه متحده ایالاتو ته وسپاري.

ټرمپ په خپل وروستي پوسټ کې خبرداری ورکړ چې «که افغانستان د بګرام هوايي اډه هغو کسانو ته چې دا اډه یې جوړه کړې، یانې د امریکا متحده ایالاتو ته بېرته ورنه کړي، نو بدې پېښې به رامنځته شي.»

د طالبانو ویاند ذبیح الله مجاهد ددې ډلې د رسمي اعلامیې په ترڅ کې وویل، چې دوی د شرعي اصولو په رڼا کې د خپل متوازن او اقتصادي محوره سیاست له مخې له ټولو هېوادونو سره د دوه اړخیزو ګټو په اساس مثبتې اړیکې غواړي.

طالبانو ویلي، چې امریکا ته یې په دوه اړخیزو مزاکراتو کې روښانه کړې وه، چې د دوی لپاره د افغانستان خپلواکي او ځمکنۍ بشپړتیا ارزښت ولري.

طالبانو ویلي، چې امریکا د دوحې په هوکړه لیک کې ژمنه کړې وه چې«د افغانستان ځمکنۍ بشپړتیا او سیاسي خپلواکۍ پر ضد له ځواک او ګواښ څخه کار نه اخلي او نه به یې په کورنیو چارو کې لاس وهنه کوي» نو په کار ده چې امریکا خپلو ژمنو ته پابنده و اوسیږي.

طالبانو ویلي، چې امریکا دې د تېرو «ناکامو تجربو» د تکرار پر ځای “عقلاني” او واقعبینانه تګلاره خپله کړي.

دا په داسې حال کې ده، چې ډونالډ ټرمپ د تیرې پنجشنبې له ورځې راهیسې په خپلو ویناو کې څو ځله یادونه کړې ده، چې غواړې بېرته د بګرام هوايي اډه ترلاسه کړي.

یو شمېر امریکايي رسنیو رپوټونه ور کړي، چې د امریکا او طالبانو ترمنځ د بګرام هوايي اډې په تړاو خبرې اترې شوې دي، خو تر اوسه کوم پرمختګ پکې نه دی شوی.

په اعلامیه کې چې د یک‌شنبې په ورځ خپره شوې، ویل شوي چې افغانان د طالبانو تر واک لاندې له وېرې، بې‌عدالتیو، محرومیت او بې‌وزلۍ سره لاس او ګرېوان دي.

د بشري حقونو فعالانو د اعلامیې له‌مخې، ښځې او نجونې له زده‌کړې او کار نه بې برخې شوي، د بیان ازادي غلې شوې، قومي مشران، مدني فعالان او خبریالان د طالبانو په زندانونو کې شکنجه کېږي او یا له هېواد نه وتلو ته اړ ایستل کېږي.

د مدني فعالانو ټولنه وايي، چې ځوانان او علمي کادرونه، چې باید د هېواد راتلونکې جوړونکي وای، نن په یوه ګولۍ ډوډۍ پسې سرګردانه او لالهانده ګرځي. د دې ټولنې په وینا، د هېواد اوسنی انځور نه یوازې دا چې سوله نه ده، بلکې د یوه دوامدار جنګ کیسه کوي.

څلور میاشتې وړاندې نواب‌الدین په پاکستان کې تر ۸ کلنې کډوالۍ وروسته د کونړ ولایت په نورګل ولسوالۍ کې خپل کلي وادیر ته ستون شو. د هغه کور زلزلې وران کړی او اوس په خپله زراعتي ځمکه کې په یوه خېمه کې ژوند تېروي.

۵۵ کلن نواب‌الدین وویل: «زموږ کورونه زاړه وو، ټول د غرونو تر کاڼو لاندې او ویجاړ شول، موږ اوس په خېمو کې ژوند کوو.» هغه وايي چې په پاکستان کې څه پیدا کړي او له ځانه سره وطن ته راوړي وو، ټول یې له لاسه ورکړل.

دې کلي ته نژدې په برابټ کلي کې ۵۸ کلن سعادت خان په کنډواله کې ژوند کوي. هغه هم له له پاکستان څخه راستون شوی او په کرايي کور کې اوسېده، خو زلزلې د هغه کرايي کور هم ویجاړ کړ.

هغه وویل: «موږ نه پوهېږو، چې راتلونکی وخت ډوډۍ به له کومه راشي او څوک به یې راکړي؟ ما له چارواکو وغوښتل، چې یوه خیمه راکړي، خو هغوی را نه کړه، بیا مې کاکا په خپلو کور کې یوه کوټه راکړه، اوس هلته اوسېږم.»

مرستندویه سازمانونو په زلزله‌ځپلو سیمو کې د خوارځواکۍ د ډېرېدو په اړه خبرداری ورکړی دی. د اسلامي ریلیف ادارې ساحوي روغتون ډاکټرې فریدې ساپۍ وویل: «ډېری زیانمن شوي خلک کافي خواړه نه لري.»

ساپۍ زیاته کړه: «موږ د ماشومانو د خوارځواکۍ ډېرې پېښې لیدلي دي، د ډېرو داسې ماشومانو درملنه مو کړې چې په خوارځواکۍ اخته وو.»

د کونړ لپاره د طالبانو والي مولوي قدرت‌الله وویل چې دوی په خاص کونړ ولسوالۍ کې خلکو ته د ۳۸۲ کورونو جوړولو ځمکو ورکولو پلان لري، خو دا لا څرګنده نه ده، چې دا ځمکې به کله ورکړل شي.

د دې ټولو سره سره د نواب‌الدین او نورو بې‌وزلو خلکو برخه لیک لا نه دی معلوم. هغه وویل: «زه نه پوهېږم چې حکومت [طالبان] به زموږ سره د کور جوړولو په برخه کې مرسته وکړي که نه.»

هغه زیاته کړه «زه وېره لرم چې موږ به تر ډېره وخته په همدې خېمو کې پاتې شو، ځکه چې کمزوري زلزلې مو اوس هم خیمې ښوروي.»