د «الاماره» په نوم وېبپاڼه چې د طالبانو یوه له رسمي رسنیو ده، د بګرام د بیا ځلي تصرف په تړاو د امریکا د ولسمشر ډونالډ ټرمپ د څرګندونو په غبرګون کې لیکلي، دغه ډول څرګندونې «د افغانستان پر ملي حاکمیت یرغل او د افغانستان د خلکو احساساتو ته سپکاوی» ګڼل کېږي.
په دغه غبرګون کې د امیرخان متقي پخوانیو ویناوو ته په اشارې سره چې ویلي یې و: «د بهرنیو ځواکونو په هر نوم چې وي او په ځانګړې توګه بګرام ته بیا راستنېدنه، د افغانستان پر خپلواکۍ ښکاره تېری دی.»
«الاماره» زیاته کړې، بګرام د افغانانو لپاره د «اشغال نښه» ده او د بېرته ستنېدنې په تړاو یې بحث هم «ملي احساساتو ته له بې احترامۍ پرته بل څه» نه دي.
سرچینې زیاته کړې، د افغانستان نننی لومړیتوب «سوله، اقتصادي وده او د خلکو هوساینه» ده او که نړۍواله ټولنه د رغنده تعامل غوښتونکې وي، نو د نظامي حضور د طرحې پر ځای باید په سیاسي، اقتصادي او کلتوري برخو کې د همکاریو لارې چارې جوړې کړي.
د طالبانو دغې وېبپاڼې د دغې لیکنې په پای کې ویلي: «افغان خاوره به د هېڅ زبر ځواک د نظامي حضور کوربه نشي.»
دغه غبرګون په داسې حال کې دی، چې د امریکا ولسمشر ډونالډ ټرمپ همدا څو ورځې مخکې څو ځلي د بګرام د بېرته نیونې په تړاو څرګندونې کړي او دغه اډه یې چین ته د نږدې والي له امله د امریکا لپاره ستراتیژیک موقعیت بللی دی. د ټرمپ دغو څرګندونو له طالبانو سربېره د چین غبرګون هم راپارولی دی.
د چین د بهرنیو چارو وزارت ویاند د بګرام هوايي اډې د بیا نیولو په تړاو د امریکا د ولسمشر د څرګندونو په غبرګون کې ویلي، چې بېجینګ د افغانستان ځمکنۍ بشپړتیا او حاکمیت ته درناوی لري او د بګرام هوايي اډې د کارونې یا بیا نیولو پرېکړه یوازې د افغانانو حق دی.
په دغه موټر کې د شهباز په نوم (مستعار نوم) د یوه عمر خوړلي کورنۍ او کډه له پاکستان څخه د یکشنبې په ورځ (د وږي ۳۰مه) د تورخم له لارې افغانستان ته لېږدول کېږي. دی وايي، له شاوخوا څلوېښتو کلونو راهیسې له خپلې کورنۍ سره په پاکستان کې له پي، او، ار کارټونو سره اوسېده، خو اوس د پاکستان د حکومت له لوري اړ شوی چې بېرته خپل هېواد ته ستون شي.
د نوموړي په وینا، په افغانستان کې د ناستې ځای نه لري او هک حیران دی چې هلته به څه کوي. هغه د افغانستان انټرنشنل- پښتو خبریال ته په خبرو کې زیاته کړه: «زما بچیان لا څه کوې چې لمسیان مې هم همدلته پیدا شوي دي.»
هغه د دغې پوښتنې په ځواب کې چې په دغه موټر کې یې د کور دستکونه او ګاډر د څه لپاره بار کړي وویل: «دلته [پاکستان] کې یو خس هم نه پرېږدم، مجبور شوم چې د لسګونه کلونو په خپل لاس جوړه کړې جونګړه ورانه کړم او دستک او ګاډر یې یوسم، څو هلته [افغانستان] کې د اوسېدو ځای برابر کړم، دومره عیال چېرې وساتم پر سړک خو نه کېږي.»
د دغه عمر خوړلي کس په څېره کې له ورایه ستوماني او نا هیلي لیدل کېږي او د خپلو خولو په پاکولو سره یې همداراز زیاته کړه: «پاکستان پر موږ اباد شو اوس مو شړي.»
سره له دې چې په تورخم کې پاسپورټ لرونکو افغانانو او له پاسپورټ پرته افغانانو لپاره لارې جلا شوي، خو د ګڼې ګوڼې له امله سخته بې نظمي روانه ده. په دغه ځای کې د دومره ډېرو اېستل کېدونکو کډوالو لپاره هېڅ ډول امکانات نه دي برابر شوي.
له دې سربېره، ځايي پولیس له افغان کډوالو که پاسپورټ ولري او که یې ونه لري بد چلند کوي او د ځينو دغو افغانانو په وینا، په ډېریو مواردو کې پولیس په یوه پلمه نه په یوه پلمه له افغانانو د پیسو شکونې ته لاره جوړوي.
په تورخم کې ډېری افغانان له پاکستاني پولیسو په شکایت سره زیاتوي، سره له دې چې په سکنر کې یې ټول بیکونه سکن کېږي او هلته د وړلو اجازه ورکول کېږي، خو د موټرو تر تم ځایه دوه تر درېیو ځایونو پاکستاني پولیس ولاړ وي او د بیکونو د تلاشۍ غوښتنه کوي او «که د پیسو د شکونې لپاره بل څه ونه مومي نو وايي چې جامې مو نوې دي او د وړلو اجازه نه لرئ.»
د دوی په وینا: «دا ټول چل یې د پیسو شکونې ته جوړ کړی دی او که پیسې ورکړل شي، نو هر څه سم وي.»
له افغانستان څخه پاکستان او له پاکستان څخه افغانستان ته تلونکي افغانان وايي، په تورخم کې د مسافرو لپاره هېڅ ډول اسانتیاوې نشته او د ویزو د ټاپه کولو په ځای کې افغان مسافر په سره ګرمۍ کې درول کېږي او ان له ګرمۍ له وړانکو د پناه کېدو لپاره څه نشته.
د پاکستان د کډوالو ادارو د معلوماتو له مخې، د اګسټ له لومړۍ د سپټمبر تر ۲۰مې له پاکستان څخه ۱۱۷ زره او ۱۷۲ پي، او، ار کارټ لرونکي افغانان او همداراز ۵۰ زره او ۹۴۴ افغان سټیزن (اې، سي، سي) کارټ لرونکي افغانان بېرته خپل هېواد ته ستانه شوي او دغه بهیر همداراز روان دی.
سرچینې زیاتوی، یوازې د شنبې په ورځ ۲ زره او ۲۵۱ پي، او، ار کارټ لرونکي افغانان، ۳۰۴ اې، سي، سي کارټ لرونکي افغانان او همداراز ۹۵۸ ناقانونه افغانان بېرته خپل هېواد ته شړل شوي دي.
د ملګرو ملتونو اړوندو بنسټونو او همداراز د بشري حقونو نړۍوالو سازمانونو له پاکستان او ایران څخه غوښتي، چې له خپلو هېوادونو په زوره د افغانانو د اېستنې بهیر ودروي، خو په ظاهره دغو دواړو هېوادونو د یادو بنسټونو او سازمانونو غوښتنو ته پام نه دی کړی.