د فلسطین رسمیت پېژندنه؛ د برېټانیا لومړی وزیر د ډانګ او پړانګ ترمنځ ګېر شو

د اسراییل د پوځ ویاند د یکشنبې په ورځ په یوې انګلیسي ویډیو کې وویل:«زموږ عملیات د حماس پر وړاندې اوس لا ډېر ژور د غزې ښار ته رسېدلي او د هغوی اصلي مرکزونه په نښه شوي دي. موږ په جګړه کې یو او له ترهګرو سره نه یوازې په ځمکه، بلکې د ځمکې لاندې هم مخامخ یو.»

نوموړي دا هم وویل: «اسراییل ډاډ ترلاسه کوي چې د ملکیانو لپاره د وتلو لارې سوېل ته او خوندي سیمو ته پرانیستې پاتې دي. تر اوسه ۵۵۰ زره کسان سوېلي سیمو ته لېږدول شوي دي.»

د اسراییل د پوځ ویاند ټینګار وکړ: «موږ له ترهګرو سره هم د ځمکې پر سر او هم د ځمکې لاندې جګړه کوو.»

د اسراییلي پوځ د اعلان له مخې، د غزې د ټرانګې په سوېلي برخه کې یوه بشردوستانه سیمه جوړه شوې، چې د بې‌ ځایه شویو خلکو د استوګنې لپاره چمتو شوې. د دوی د معلوماتو له مخې، په دې سیمه کې د سیمه ییزو روغتونونو پراخول، د اوبو پایپونه او د اوبو پاکولو دستګاوې ترمیم او وصل او همداراز د خوراکي توکو، خیمو، درملو او طبي وسایلو دوامداره امکانات برابر شوي دي.

د پوځ ویاند افي دفرین وویل: «د اسراییل پوځ د دې بشردوستانه سیمې پیاوړي کولو ته دوام ورکوي او له خلکو غواړي چې د جګړې له سیمو ووځي. د کرم شالوم په سرحدي لاره کې زرګونه خیمې او د مرستې وسایل لا هم د ملګرو ملتونو او نړۍوالو موسسو له خوا د راټولېدو لپاره چمتو دي.»

هغه زیاته کړه: «موږ له نړۍوالو سازمانونو غواړو چې دا مرستې ترلاسه او مستقیما یې د غزې خلکو ته وسپارو. یوازې په وروستیو اوونیو کې اسراییل د ۲۴ زرو څخه زیاتو خیمو د غزې سیمې ته د ننوتو زمینه برابره کړې ده. اسراییل ډاډ ورکوي چې ملکي کسان به خوندي وي او هغوی ته به خوراک، سرپناه او درمل برابر وي.»

د اسراییل لومړي وزیر بنیامین نتنیاهو د برېتانیا، کاناډا او اسټرالیا له خوا د فلسطیني دولت له رسمیت پېژندنې وروسته ویلي، چې دا پرېکړه «ترهګرۍ ته لویه ډالۍ» ده.

نوموړی وايي، چې د فلسطین دولت به هېڅکله جوړ نه شي.

نوموړي دا څرګندونې په داسې وخت کې کړي، چې د یکشنبې په ورځ برېتانیا، کاناډا، اسټرالیا او پرتګال د فلسطین دولت په رسمیت وپېژانده او تمه ده، چې یو شمېر نور اروپايي هېوادونه به هم د فلسطین دولت په رسمیت وپېژني.

په افغانستان کې د امریکایي بندیانو د خوشې کولو د پلاوي غړي زلمي خلیلزاد د یکشنبې په ورځ پر خپلې اېکس پاڼې په یوه یاداښت کې لیکلي: «د افغانستان او امریکا تر منځ د احتمالي امنیتي همکارۍ په اړه ډېر غلط او مغشوش کوونکي معلومات خپاره شوي، چې پکې د بګرام له اډې د ګډو ضد تروریزم عملیاتو لپاره د استفادې موضوع هم شامله ده.»

هغه زیاته کړه: «زما برداشت دا نه دی چې امریکا غواړي بګرام له افغانانو واخلي یا دا اډه خپلې خاورې ته ضمیمه کړي.»

زلمي خلیلزاد دا څرګندونې وروسته له هغې وکړې، چې د امریکا ولسمشر ډونالډ ټرمپ د شنبې په ورځ په «ټروټ سوشل» کې طالبانو ته ګواښ وکړ.

د امریکا ولسمشر وویل:«که افغانستان د بګرام هوايي اډه بېرته هغه کسانو ته چې دا اډه یې جوړه کړې، یعنې امریکا ته ونه سپاري، نو بدې پېښې به رامنځته شي.»

ټرمپ تېره پنجشنبه هم د برېتانیا له لومړي وزیر سره په یوه ګډ خبري کنفرانس کې ټینګار وکړ، چې حکومت یې هڅه کوي بېرته بګرام ته ستون شي. هغه وویل: «طالبان له موږ څخه یو شمېر غوښتنې لري، خو موږ هم دا اډه غواړو.»

د وال‌ سټریټ ژورنال ورځپاڼې راپور ورکړی، چې د ټرمپ اداره له طالبانو سره په خبرو بوخته ده تر څو د امریکا لپاره د بګرام په اډه کې د محدود پوځي حضور زمینه برابره کړي.

د باخبره سرچینو په وینا، د امریکا د ولسمشر ځانګړي استازي ادام بولر چې څو ورځې وړاندې له زلمي خلیلزاد سره افغانستان ته سفر کړی و، د دې خبرو اصلي مسول ګڼلی.

یادو سرچینو ویلي، دا خبرې اوس مهال په لومړیو پړاوونو کې دي.

خو طالبانو د یکشنبې په ورځ د امریکایي ځواکونو د حضور په اړه هر ډول توافق رد کړ.

په ورته وخت کې طالبانو په یوې خبرپاڼه کې ویلي، چې دوی چمتو دي څو له امریکا سره خپلې سیاسي او اقتصادي اړیکې پراخې کړي.

د امریکا ولسمشر ډونالډ ټرمپ څو وارې له نورو هېوادونو سره په خبرو کې له ګواښ او خبرداري کار اخیستی؛ خو لا روښانه نه ده، چې که له طالبانو سره دا خبرې کومې پایلې ته و نه رسېږي، نو ټرمپ به څه ډول اقدام وکړي.

د اسراییل لومړي وزیر بنیامین نتنیاهو د بریتانیا، کاناډا او استرالیا له خوا د فلسطین دولت له رسمیت پېژندنې وروسته غبرګون ښودلی.

نوموړي په یوه ویډیويي پیغام کې ویلي:«زما څرګند پیغام د هغو مشرانو لپاره چې د اکتوبر د اوومې خونړي برید وروسته د فلسطین دولت په رسمیت پېژني دادی، چې تاسې ترهګرو ته لویه ډالۍ ورکوی.»

نوموړي په ټینګار سره ویلي، چې د فلسطین دولت جوړېدل به هېڅکله عملي نه شي.

نتنیاهو زیاته کړې:« د دې وروستۍ هڅې ځواب به، چې غواړي زموږ د هېواد په زړه کې یو ترهګریز دولت پر موږ وتپي، د امریکا له سفر وروسته ورکړم. انتظار وباسئ.»

نوموړي دا څرګندونې پر داسې مهال کړې، چې د یکشنبې په ورځ بریتانیا، کاناډا او استرالیا د فلسطین دولت په رسمیت وپېژانده او تمه ده چې یو شمېر نور اروپايي هېوادونه به هم د فلسطین دولت په رسمیت و پیژني.

د برېتانیا لومړي وزیر کیر سټارمر په خپله اعلامیه کې وویل: « نن، د فلسطینیانو او اسراییلیانو لپاره د سولې د هیلو د بیا راژوندي کولو او د دوه‌دولتي حل لپاره، برتانیا د فلسطین دولت په رسميت پېژني».

د سټارمر په وینا، لندن غواړي د ملګرو ملتونو د عمومي اسامبلې په درشل کې د سولې لپاره عملي ګام پورته کړي.

په همدې ترڅ کې د کاناډا لومړي وزیر مارک کارني هم اعلان وکړ چې هېواد یې له فلسطین سره د رسمي دولت په توګه اړیکې ټینګوي. ده وویل، « کاناډا د فلسطین دولت په رسمیت پېژني».

کارني ټینګار وکړ چې د فلسطین دولت په رسمیت پېژندل د حماس لپاره کومه جایزه نه ده، بلکې هغو کسانو ته ځواک ورکوي چې د سولې او ګډ ژوند غوښتونکي دي.

د فلسطین د بهرنیو چارو وزیر دا ګام ستایلی او له نورو هېوادونو یې هم د ورته ګام اخېستلو غوښتنه کړې ده.