پاکستاني چارواکي: د «ټي‌ټي‌پي» په تازه بریدونو کې تر نیمايي ډېر افغانان ښکېل دي

ندا محمد ندیم د بادغیس په پوهنتون کې د دوشنبې په ورځ (د وږي ۳۱مه) د یو شمېر پروژو د پرانېستې په مراسمو کې زده کړیالان درسونو او مطالعې ته وهڅول او له هغوی یې وغوښتل: «د دوښمنانو د دسیسو ښکار نه شئ او له فراغت وروسته د خپل مسلک له لارې خپل ولس او هېواد ته خدمت وکړئ.»

له دې سره سم، د بادغیس د استخباراتو رييس عبدالهادي امین د اسلام دین د پرمختګ او ابادۍ دین وباله او زیاته یې کړه: «دیني او عصري علوم د یو بل تکمیلوونکي دي.»

د لوړو زده کړو وزارت د خبرپاڼې له مخې، د دغه وزارت د مشرتابه له لوري په یاد پوهنتون کې د ۴۴ میلیونه افغانیو په ارزښت د ۷ پروژو کار پيل شو.

ندیم په داسې حال کې د انسانانو په ژوند کې د زده کړو په ارزښت خبرې کوي، چې یادې ډلې له څلورو کلونو راهیسې د میلیونونو افغان نجونو پر وړاندې د لوړو زده‌کړو دروازې تړلې دي.

شاه محمود میاخېل په خپلې فېسبوک پاڼې د دوشنبې په ورځ (د وږي ۳۱مه) د یوې لیکنې په خپرولو سره له ټولو افغانانو، سیمه ییزو او نړۍوالو غوښتي، چې په افغانستان کې د نیابتي لاسوهنو او سیالیو پر ځای د یوه مشروع او قانونمند حکومت د جوړېدو لپاره زمینه برابره کړي، چې په کې د ولس رول جوت وي نو بیا به افغانستان نه افغانانو، نه د سیمې هېوادونو او نه به هم نړۍوالو ته ګواښ وي.

د نوموړي په باور: «د افغانستان د موجوده حالت په دوام کې ټول تاوان کوي. نه امریکا ته د بګرام نیول څه ګټه لري او نه مخالفین کولی شي چې د سیمې او نړۍ تر منځ سیاسي تعادل وساتي.»

شاه محمود میاخېل دغه راز زیاته کړې ده، چې د افغانستان ستونزه د هرې ورځې په تېرېدو سره جنجالي کېږي او په وینا یې د مسایلو حل په احساساتو نه، بلکې په تدبیر او فکر حل کېدلی شي.

میاخېل وایي، طالبان د حکومتولۍ لپاره مناسبه تګلاره نه لري او «یوازې خپل ولس ځپي او زبېښي او د خیالي او کاذب غرور شعارونه ورکوي، دوی نه شي کولی چې دوام وکړي او یا د سیمې او نړۍ له هېوادونو سره د ښو اړیکو تعادل وساتي.»

د شاه محمود میاخېل په باور، اوسنی وضعیت چې د هېواد حاکمه ډله نه ملي او نه نړۍوال مشروعیت لري، په خپله راروانو سیمه ییزو او نړۍوالو سیالیو ته زمینه برابروي او افغانان به د دغو سیالیو قرباني وي.

د نوموړي په اند، طالبان په خپله «د بهرنیانو اشغال، مداخلو او نیابتي رقابتونو ته زمینه مساعدوي. تېر ځل هم افغانستان ته د امریکا او ناټو د تګ مهم علت د طالبانو د تېرې دورې ناکامو پالیسیو له امله و او اوس هم د دوی ناکامه ملي او نړۍواله پالیسي د نورو مداخلو او نیابتي جګړو ته زمینه برابروي.»

میاخېل زیاتوي، د افغانستان د کشالې حل «د سیمې او نړۍ او هم د افغانانو په خپل منځیو رقابتونو او نیابتي جګړو کې نه دی، بلکې د افغانانو، سیمې او نړۍ تر منځ د رقابتونو پر ځای په همکارۍ کې دی.»

نوموړی د طالبانو پر مشر ملا هبت‌الله اخوندزاده په نیوکه سره زیاتوي: «دا هم نشي کېدای چې څلور کاله وشول، یو پټ مخی مشر چې د قانون له مخې د مسوولیت او دندې موده یې معلومه نه ده، هره ورځ د هېواد د اقتصادي، سیاسي او ټولنیزو بنسټونو د ورانولو لپاره فرمانونه صادر کړي او په خلکو کې د ځپلو او توهینولو لپاره په ډېرو شخصي مسایلو کې مداخله وکړي، چې نه دین اجازه ورکوي او نه انساني او افغاني ارزښتونه.»

شاه محمود میاخېل زیاتوي، که په یوه هېواد کې مشروع حکومت او نظام نه وي، نو د طالبانو او نورو ډلو او افرادو اړیکې او پټې معاملې، استخباراتي معاملې دي او سره له دې چې د افغانانو په ګټه نه دي را روانو نیابتي جګړو او سیالیو ته هم زمینه برابروي.

د یادونې وړ ده، چې د امریکا ولسمشر څو ځلې د بګرام د بیا نیولو په تړاو څرګندونې کړي او همدا څو ورځې مخکې یې طالبان وګواښل چې که چېرې ژر تر ژره بګرام ورنکړل شي، نو ډېرې بدې پېښې به رامنځته شي.

خو طالبانو د بګرام هوايي اډې پر سر هر ډول معامله او همداراز امریکا ته د دغې اډې د سپارنې مساله په کلکه رد کړې ده.

اېمل ولي خان د دوشنبې ناوخته (د وږي ۳۱مه) په خپلې اېکس پاڼې د پاکستان دولت د خپلو خلکو قاتل وباله او د پوښتنې په توګه یې مطرح کړې، چې «د شپې له خوا د ښاري سیمو بمباري د کوم قانون او کوم انسانیت له مخې ترسره کېږي؟»

د نوموړي په وینا، که پلمه دا وي چې هلته د ترهګرو د په نښه کولو په موخه بمباري شوې: «نو ایا د پاکستان ټکنالوژي د داسې بېکاره او غېر مسلکي کسانو په لاس کې ده؟»

اېمل ولي خان ولایتي او فډرالي ادارو مجرمانه چوپتیا هم شرمناکه بللې او په وینا یې دا باید واضیح شي، چې که چېرې دغه عملیات د ترهګرو پر ضد و، نو وژل شوې ښځې او ماشومان په کومه کټګورۍ کې راځي.

100%

نوموړي د دغه خونړي برید په اړه د شفافو څېړنو او اغېزمنو کورنیو ته یې د عدالت غوښتنه کړې او همداراز یې پر سیمه ییزو ادارو په نیوکو سره ویلي، چې که ولایتي ادارې په دې برید او عام وژنه کې لاس نه لري، نو حکومت باید پرېږدي او د خلکو منځ ته دې راشي.

د یادونې وړ ده، چې تېره شپه ناوخته په تیراه کې د پاکستاني جېټ الوتکو په هوایي بریدونو کې لږ تر لږه ۲۰ولسي وګړي وژل شوي او پنځه کورونه په بشپړه توګه ویجاړ شوي دي. د ځايي اوسېدونکو په وینا، په وژل شویو کسانو کې ښځې او ماشومان هم شامل دي.

د دغو بریدونو په غبرګون کې د خېبرپښتونخوا د باړې بازار نن وتړل شو او ځايي خلکو د یوه لاریون په ترڅ کې د تېرې شپې د هوايي بریدونو عاملینو ته د سزا ورکړې غوښتنه وکړه. د دغه لاریونوالو په وینا، په دغو بریدونو کې په قصدي ډول عام خلک په نښه شوي دي.

د پاکستان حکومت لا تر اوسه په دې تړاو څه نه دي ویلي.

بندي عمران خان په خپله اېکس پاڼه د دوشنبې په ورځ (د وږي ۳۱مه) د سپټمبر په ۲۷مه یعنې ۴ ورځې وروسته په پېښور کې د یوې لویې جلسې د جوړېدو غوښتنه کړې.

د نوموړي په وینا، دغه جلسه د قانون د حاکمیت، د رسنیو د ازادۍ، د قضا د خپلواکۍ او د ولسواکۍ د بیا احیا کېدو لپاره رابلل شوې ده.

عمران خان د خېبرپښتونخوا اعلی وزیر علي امین ګنډاپور ته سپارښتنه کړې، چې د دغې جلسې لپاره ټولې تابیاوې ونیسي او په وینا یې چې د تحریک انصاف ګوند ټول غړي باید د دغې جلسې د تاریخي کېدو لپاره سخت کار وکړي.

خان له علي امین ګنډاپور او همداراز له خپلو وکیلانو غوښتي، چې له حکومت سره اړیکې په بشپړه توګه پرې کړي او په وینا یې که حکومت غواړي خبرې وکړي، نو په اډیاله زندان کې دې له ده سره مخامخ خبرې وکړي.

د نوموړي په باور، د پاکستان د پوځ مشر عاصم منیر د خپل «ناقانونه» واکمنۍ د غځولو لپاره ولسواکي لغوه کړې، په هېواد کې تر ټولو لوی ګوند یې له ستونزو سره مخ کړی، د فبرورۍ په اتمه ده ته ورکړ شوې رایې «غلو» ته سپارلي، قضا یې له خپلواکۍ حالته اېستلې او دولتي اداره یې ترې جوړه کړې، ظلم یې عام کړی، خلک زندان ته اچوي او د نظامي محکمو له لارې بندیانو ته غېر قانوني سزاګانې ورکوي.

د پاکستان د پوځ مشر عاصم منیر د عمران خان دغو څرګندونو ته تر اوسه څه غبرګون نه دی ښودلی.

محمد اسحاق ډار د دوشنبې په ورځ (د وږي ۳۱مه) د سعودي عربستان او فرانسې په مشرۍ د فلسطین د مسالې د سوله ییز حل او د دوو دولتونو د حل د تطبیق په اړه په نړۍوال کنفرانس کې وویل، پاکستان په ۱۹۸۸ کال کې فلسطین په رسمیت پېژندلی او له پاتې هېوادونو یې د ورته اقدام غوښتنه وکړه.

پاکستان په دغه کنفرانس کې د فلسطین په تړاو د «نیویارک اعلامیه» تایید کړه. په دغې اعلامیې کې د دوو فلسطیني او اسراییلي خپلواکو دولتونو جوړېدل د حل لارې په توګه وړاندیز کړي دي.

محمد اسحاق ډار په دې کنفرانس کې زیاته کړه، دغه هڅې باید دوام ومومي، څو په منځني ختیځ کې تل پاتې سوله او ثبات ترلاسه شي.

د نوموړی په وینا، پاکستان پر غزې د اسراییل روان یرغل په کلکه غندي او په غزه او ټولو نیول شویو فلسطیني سیمو کې د سمدستي، غېر مشروط او دایمي اوربند غوښتنه کړې او ټينګار یې کړی چې کلابند شویو او له لوږې سره د مخ فلسطینیانو لپاره سمدستي بشپړ او بې خنډه بشري مرستې برابرې شي.

د نوموړي په وینا، پاکستان تل د ۱۹۶۷ کال د پولو پر بنسټ د یوه داسې فلسطین چې بیت المقدس یې پلازمېنه وي، ملاتړ کړی او پر خپل دغه دریځ ولاړ دی.