• العربية
  • فارسی
  • English
Brand
  • پروګرامونه
  • افغانستان
  • نړۍ
  • ښځې
  • کلتور او ټولنه
  • معلومات او ټېکنالوژي
  • سپورت
  • پروګرامونه
  • افغانستان
  • نړۍ
  • ښځې
  • کلتور او ټولنه
  • معلومات او ټېکنالوژي
  • سپورت
  • پوښ
  • ژبه
    • العربية
    • فارسی
    • English
  • پروګرامونه
  • افغانستان
  • نړۍ
  • ښځې
  • کلتور او ټولنه
  • معلومات او ټېکنالوژي
  • سپورت
د دې وېبپاڼې ټول قانوني حقونه د وولنټ میډیا دي
volant media logo

یو افغان ماشوم چې د الوتکې د ټایر په ځای کې پټ و، ژوندی هند ته رسېدلی دی

۱ تله ۱۴۰۴ - ۲۳ سپتمبر ۲۰۲۵، ۰۶:۳۴ GMT+۱

یو ۱۳کلن افغان هلک چې غوښتل یې له کابل نه ایران ته ولاړ شي؛ د کام اېر الوتکې د ټایر ټولېدو په ځای کې پټ شوی و او تر ۹۴ دقیقو الوتنې وروسته بیا هم ژوندی هند ته رسېدلی و. دغه هلک غوښتل، چې ایران ته ولاړ شي؛ خو په ناپامۍ د ایران پر ځای د هند الوتکې ته ختلی دی.

دغه پېښه د یکشنبې په ورځ په کام‌اېر الوتکه کې وشوه. دغه اېر بس الوتکه د سهار په ۸:۴۶ له کابل هوايي ډګر څخه پورته او د سهار په ۱۰:۲۰ د ډيلي په اندرا ګاندي نړۍوال هوايي ډګر کې ښکته شوه.

د کام‌اېر شرکت یوې سرچینې افغانستان انټرنشنل ته وویل، چې دغه هلک اصلاً غوښتل ایران ته ولاړ شي؛ خو په ناپامۍ د کابل–ډيلي الوتکې ته ختلی دی.

هندي چارواکو ویلي، د دغه هلک روغتيايي وضعیت ښه دی او د دې لپاره چې کوچنی دی له قانوني څار معاف دی.

سرچینو ویلي، چې دغه ۱۳ کلن هلک له کندوز څخه کابل ته راغلی او تر الوتنې یوه ورځ مخکې یې ځان د الوتکې د ټایر ټولېدو په ځای کې پټ کړی و. دغه هلک په بلې الوتنه کې بېرته کابل ته استول شوی دی.

دا چې دغه هلک څنګه په الوتکه کې پټ شوی، د کابل هوايي ډګر د امنیتي تدابیرو په اړه یې پوښتنې راپورته کړې دي. دغه هلک نه یوازې دا چې د هوايي ډګر له امنیتي چارواکو؛ بلکې د طالبانو له څو امنیتي پوستو څخه هم په پټه تېر شوی دی.

د کام اېر یوې سرچینې وویل: «که له دغه هلک سره چاودېدونکي توکي وای، له کوم خنډ پرته له ټولو تلاشیو څخه تېرېدلای شوای.»

شنونکو بیا ویلي، چې د الوتکې د ټایر په ځای کې پټېدل ډېری وختونه د مړینې لامل کېږي. د هوايي چلند یوه کارپوه نیوز انډين ورځپاڼې ته ویلي، ښایي دغه هلک د ټایر ټولېدو په داسې ځای کې پاتې شوی وي چې هلته له کابین څخه یو څه هوا او تودوخه ور رسېږي؛ که نه نو په ۳۰زره فوټه ارتفاع کې انسان د اکسیجن او یخنۍ له امله ژوندی نه‌شي پاته کېدای.

ډاکتران وايي، چې په لس زره فوټه ارتفاع کې اکسیجن کمېږي او تودوخه هم له منفي ۴۰ څخه تر منفي ۶۰سانټي ګراډو پورې وي.

ترویج لرونکی

په ننګرهار کې د کمپیوټر ساینس دوو زده‌کړیالانو د پیغام‌رسونې نوی اپلېکېشن جوړ کړی
۱

په ننګرهار کې د کمپیوټر ساینس دوو زده‌کړیالانو د پیغام‌رسونې نوی اپلېکېشن جوړ کړی

۲

طالبان: اشرف غني حق لري چې بېرته افغانستان ته راستون شي

۳

دوو افغان څېړونکو په امریکا کې علمي جایزې ترلاسه کړې

۴

د هلمند د علماوو شورا د مخابراتو د وزیر له لوري پر غصب شوې ځمکه رغنیزې چارې ودرولې

۵

طالبان له روسیې نه د کاماز موټرو په څېر د شوروي دورې په څېر وارداتو پیلول غواړي

•
•
•

نور کیسې

پر انټرنېټ بندیز انلاین کاروباریان له ګڼو ستونزو سره مخ کړي دي

۱ تله ۱۴۰۴ - ۲۳ سپتمبر ۲۰۲۵، ۰۶:۲۲ GMT+۱

په هغو ولایتونو کې چې طالبانو په‌کې د نوري فایبر انټرنېټي خدمتونه بند کړي، ځینې انلاین کاروباریان او اوسېدونکي یې وایي چې دغې چارې دوی له ګڼو ستونزو سره مخ کړي دي. دوی وایي، کارونه یې تر ډېره له انټرنېټ سره تړلي دي او د نورو مخابراتي شرکتونو انټرنېټ سوکه کار کوي.

دوی له افغانستان انټرنشنل ـ پښتو سره په خبرو کې ویلي، چې طالبان باید له ځنډ پرته د نوري فایبر انټرنېټي خدمتونو د فعالیت اجازه ورکړي او که داسې نه کوي؛ نو پر وړاندې به یې کرکه نوره هم زیاته شي.

د راپورونو پربنسټ؛ طالبانو د بلخ په ګډون په کندهار، هلمند، هرات، روزګان، نیمروز، بغلان، تخار او کندوز ولایتونو کې د نوري فایبر انټرنېټي خدمتونه بند کړي دي.

په هرات کې د یوه سیاحتي شرکت مسوول صفي‌الله ( مستعارنوم) وايي، کارونه یې تر ډېره له انټرنېټ سره تړلي دي؛ خو له هغه راهیسې چې د نوري فایبر انټرنېټي خدمتونه په دغه ولایت کې بند شوي؛ له ګڼو ستونزو سره مخامخ دی.

هغه وايي، د نوري فایبر انټرنېټ ارازنه او چټک و؛ خو د نورو شبکو انټرنېټ چې بیې یې هم لوړې دي؛ د ټیټ سرعت له کبله د دوی فعالیتونه ټکني شوي دي.

هغه وایي:«د نوري فایبر انټرنېټ بند شوی او موږ یې له ګڼو ستونزو سره مخ کړي یو. موږ یو شرکت لرو، چې اوس‌مهال یې کارونه په ټپه درېدلي دي. که څه هم اوس د مخابراتي شبکو له انټرنېټ نه استفاده کوو؛ خو هغه موږ ته واره نه کوي، بیه یې ډېره لوړه ده او سرعت یې کم دی.»

په ورته وخت کې په بلخ کې د یوه بل سیاحتي شرکت مسوول نعمان ( مستعار نوم) هم د ورته ستونزې په شریکو سره وايي، که طالبان له ځنډ پرته د نوري فایبر انټرنېټي خدومتونو ته اجازه ورنه‌کړي؛ نو پر وړاندې به یې د خلکو کرکه نوره هم زیاته شي.

هغه وایي:« له کومې ورځې چې دوی راغلي، موږ ته ستونزې جوړوي. د انټرنېټ په بندېدو موږ له جدي ستونزو سره مخامخ یو، د دې پرځای چې طالبان له خلکو سره مرسته وکړي دوی یې ستونزې نورې هم ډېروي چې دا له شک پرته د دوی پر وړاندې کرکه او نفرت زیاتوي.»

هاخوا د کندوز ولایت یوې اوسېدونکې ثنا چې انلاین زده‌کړې کولې وايي، د انټرنېټ له بندېدو سره یې د زده‌کړو بهیر زیانمن شوی دی. هغه وایي:« ما کورته د نوري فایبر انټرنېټ راتېر کړی و، بیه یې مناسبه وه او ښه کار یې کاوه؛ خو اوس بند شوی. زه دوه وخته خپله درس وایم او دوه وخته بل ځای انلاین درس ورکوم. د انګلیسي او کمپیوټر کورسونه مې څارل او خپله مې پنځه شاګردان لاره، چې هغوی ته مې د قران کریم او تجوید درسونه ورکول.»

تېره اوونۍ د طالبانو د مشر په امر د افغانستان په یو شمېر ولایتونو کې د نوري فایبر انټرنېټ بند شو. د راپورونو پربنسټ؛ هبت الله اخوندزاده پرېکړه کړې، چې په ټول هېواد کې د نوري فایبر یا کېبلي انټرنېټ بند کړي.

ځینو سرچینو افغانستان انټرنېشل ته ویلي و، چې د طالبانو مشر دغه پرېکړه په کندهار کې د ټولو ولایتونو له والیانو سره په ناسته کې کړې ده. طالبان وایي، چې دغه اقدام له «منکراتو» نه د مخنیوي لپاره شوی دی؛ خو یو شمېر دیني عالمانو بیا په دې تړاو توند غبرګون ښودلی و.

ایرانی چارواکی: د پستې راټولولو لپاره هیڅوک بې‌اسناده افغان کارګر نه‌شي ګومارلی

۱ تله ۱۴۰۴ - ۲۳ سپتمبر ۲۰۲۵، ۰۴:۴۸ GMT+۱

په ایران کې د پستې حاصلاتو د راټولولو له موسم سره هم‌مهاله یو ځل بیا د هغو کارګرو د نه ګومارنې په اړه خبرداری ورکړل شوی، چې په دغه هېواد کې د اوسېدو قانوني اسناد نه‌لري.

د اېراف په نامه یوې ایرانۍ رسنۍ د ایران د کرمان ولایت د قضا برخې د مسوول رضا یعقوبي له حوالې راپور ورکړی، چې د پستې د حاصلاتو راټولولو فصل په رارسېدو هیڅوک نه‌شي کولای بې‌اسناده کارګر وګوماري.

که څه هم دغه ایراني چارواکي په ځانګړي ډول چاته اشاره نه‌ده کړې؛ خو په ایران کې تر ډېره د بې‌اسناده کډوالو کلېمه هغو افغانانو ته کارول کېږي، چې په دغه هېواد کې د اوسېدو قانوني اسناد نه‌لري.

د ایران کرمان ولایت د پستې د پراخو باغونو د لرلو له کبله ډېر مشهور دی او د راپورونو پربنسټ؛ د پستې حاصلاتو د راټولولو پرمهال تر ډېره له افغان کارګرو استفاده کېږي.

په کرمان ولایت کې د قضاییه قوې دغه مسوول خبرداری ورکړی، که بیا هم څوک بې‌اسناده کارګر ګوماري؛ نو له جدي او قانوني چلند سره به مخامخ شي.

دا په داسې حال کې ده، چې تر دې وړاندې د ايران دولتي خبري اژانس راپور ورکړی و چې په دغه هېواد کې د بې‌اسناده بهرنیو وګړو د ګومارنې په تور یې یو شمېر کارخونې تړلې دي. د صدا و سيما خبري اژانس د راپور له مخې؛ د ايران حکومت په کرمان کې په ځانګړي ډول د افغان کارګرو د ګومارنې په تور کارخونې تړلې وې.

له دې سره هم‌مهاله بیا ایراني چارواکو ویلي و، چې د سلګونه زره افغان کډوالو تر وتلو وروسته ګڼې ودانیزې پروژې چې کارګر یې افغانان وو؛ په ټپه درېدلې دي. د ایران د ودانیزو چارو د ټولنې مشر رامین ګوران ویلي و، ایراني کارګر موسمي دي او د افغان کارګرو ځای نه‌شي نیولای.

د یادولو ده، چې ایران په وروستیو څو میاشتو کې په کمساري ډول د افغان کډوالو د ستنولو لړۍ چټکه کړې ده. د راپورونو پربنسټ؛ یوازې په تېرو شاوخوا درېیو میاشتو کې تر دوه مېلیونو زیات افغان کډوال له ایران نه افغانستان ته ستانه شوي دي.

پاکستاني چارواکي: د «ټي‌ټي‌پي» په تازه بریدونو کې تر نیمايي ډېر افغانان ښکېل دي

۱ تله ۱۴۰۴ - ۲۳ سپتمبر ۲۰۲۵، ۰۳:۴۳ GMT+۱

تازه یو شمېر پاکستاني چارواکو ادعا کړې، چې د تحریک طالبان پاکستان «ټي‌ټي‌پي» په تازه بریدونو کې تر ۷۰ سلنه پورې افغانان ښکېل دي. پاکستانۍ اېکسپرېس ټربیون ورځپاڼې ته ځینو چارواکو ویلي، چې دغه شمېر د تېر پرتله ۱۰ سلنه زیاتوالی ښیي.

د دغه ورځپاڼې په تازه خپور شوي راپور کې راغلي، چې دغه معلومات د افغانستان لپاره د پاکستان ځانګړي استازي محمد صادق د تاجکستان په پلازمېنه کې د شانګهای همکارۍ سازمان (SCO) په وروستۍ تړلې غونډه کې وړاندې کړي دي.

د یادې ورځپاڼې د راپور له مخې؛ د شانګهای سازمان په وروستۍ غونډه کې د ایران استازي هم ویلي، چې په چابهار کې په یوه ترسره شوي برید کې له ۱۸ بریدګرو څخه ۱۶ تنه یې افغانان وو.

په راپور کې راغلي، چې په افغانستان کې د طالبانو حکومت د تحریک طالبان پاکستان د بریدونو د مهارولو اراده نه‌لري. راپور زیاتوي، چې په دې برخه کې د افغان طالبانو نه همکاري به د کابل او اسلام‌اباد اړیکې لا ترینګلې کړي.
راپور وړاندې کاږي، چې د مخ پر زیاتېدونکو اندېښنو په لړ کې پاکستان اوس د طالبانو پر رژیم د فشار راوړلو لپاره د سیمه‌ییزو ښکېلو اړخونو سره ډیپلوماټیکې اړیکې ګړندۍ کوي. په راپور کې د سرچینو په حواله راغلي، چې پر دغه موضوع د بحث لپاره د افغانستان لپاره د پاکستان ځانګړی استازی محمد صادق به ډېر ژر تهران او مسکو ته سفر وکړي.

پاکستان ادعا کوي، چې افغان طالبانو په افغانستان کې د «ټي‌ټي‌پي» جنګیالیو ته پناه ورکړې ده؛ خو په افغانستان کې بیا طالبانو په وار، وار له «ټي‌ټي‌پي» سره د همکارۍ په تړاو کېدونکې ادعاوې رد کړې دي.

ندا محمد ندیم: علم د انسانانو په ژوند کې اساسي رول لري او د بقا ضامن دی

۱ تله ۱۴۰۴ - ۲۳ سپتمبر ۲۰۲۵، ۰۱:۴۰ GMT+۱

د طالبانو د لوړو زده کړو وزارت سرپرست ندا محمد ندیم چې دغه وزارت ته په رسېدو سره یې له لوړو زده کړو نجونې منع کړې، وايي چې پوهه د انسانو په ژوند کې اساسي رول لري او د بقا ضامن دی او په وینا یې، «هر کله چې علم له منځه لاړ شي، دنیا هم ورسره لمنځه ځي.»

ندا محمد ندیم د بادغیس په پوهنتون کې د دوشنبې په ورځ (د وږي ۳۱مه) د یو شمېر پروژو د پرانېستې په مراسمو کې زده کړیالان درسونو او مطالعې ته وهڅول او له هغوی یې وغوښتل: «د دوښمنانو د دسیسو ښکار نه شئ او له فراغت وروسته د خپل مسلک له لارې خپل ولس او هېواد ته خدمت وکړئ.»

له دې سره سم، د بادغیس د استخباراتو رييس عبدالهادي امین د اسلام دین د پرمختګ او ابادۍ دین وباله او زیاته یې کړه: «دیني او عصري علوم د یو بل تکمیلوونکي دي.»

د لوړو زده کړو وزارت د خبرپاڼې له مخې، د دغه وزارت د مشرتابه له لوري په یاد پوهنتون کې د ۴۴ میلیونه افغانیو په ارزښت د ۷ پروژو کار پيل شو.

ندیم په داسې حال کې د انسانانو په ژوند کې د زده کړو په ارزښت خبرې کوي، چې یادې ډلې له څلورو کلونو راهیسې د میلیونونو افغان نجونو پر وړاندې د لوړو زده‌کړو دروازې تړلې دي.

شاه محمود میاخېل: د افغانستان د اوسني حالت په دوام سره ټول تاوان کوي

۱ تله ۱۴۰۴ - ۲۳ سپتمبر ۲۰۲۵، ۰۱:۰۱ GMT+۱

د پخواني جمهوري دولت د ملي دفاع وزارت پخواني سرپرست شاه محمود میاخېل د بګرام اډې د تصرف په تړاو د امریکا د ولسمشر وروستیو څرګندونو ته په غبرګون ویلي، د افغانستان د اوسني حالت په دوام کې ټول تاوان کوي، نه امریکا ته د بګرام نیول څه ګټه لري او نه مخالفین کولی شي سیاسي تعادل وساتي.

شاه محمود میاخېل په خپلې فېسبوک پاڼې د دوشنبې په ورځ (د وږي ۳۱مه) د یوې لیکنې په خپرولو سره له ټولو افغانانو، سیمه ییزو او نړۍوالو غوښتي، چې په افغانستان کې د نیابتي لاسوهنو او سیالیو پر ځای د یوه مشروع او قانونمند حکومت د جوړېدو لپاره زمینه برابره کړي، چې په کې د ولس رول جوت وي نو بیا به افغانستان نه افغانانو، نه د سیمې هېوادونو او نه به هم نړۍوالو ته ګواښ وي.

د نوموړي په باور: «د افغانستان د موجوده حالت په دوام کې ټول تاوان کوي. نه امریکا ته د بګرام نیول څه ګټه لري او نه مخالفین کولی شي چې د سیمې او نړۍ تر منځ سیاسي تعادل وساتي.»

شاه محمود میاخېل دغه راز زیاته کړې ده، چې د افغانستان ستونزه د هرې ورځې په تېرېدو سره جنجالي کېږي او په وینا یې د مسایلو حل په احساساتو نه، بلکې په تدبیر او فکر حل کېدلی شي.

میاخېل وایي، طالبان د حکومتولۍ لپاره مناسبه تګلاره نه لري او «یوازې خپل ولس ځپي او زبېښي او د خیالي او کاذب غرور شعارونه ورکوي، دوی نه شي کولی چې دوام وکړي او یا د سیمې او نړۍ له هېوادونو سره د ښو اړیکو تعادل وساتي.»

د شاه محمود میاخېل په باور، اوسنی وضعیت چې د هېواد حاکمه ډله نه ملي او نه نړۍوال مشروعیت لري، په خپله راروانو سیمه ییزو او نړۍوالو سیالیو ته زمینه برابروي او افغانان به د دغو سیالیو قرباني وي.

د نوموړي په اند، طالبان په خپله «د بهرنیانو اشغال، مداخلو او نیابتي رقابتونو ته زمینه مساعدوي. تېر ځل هم افغانستان ته د امریکا او ناټو د تګ مهم علت د طالبانو د تېرې دورې ناکامو پالیسیو له امله و او اوس هم د دوی ناکامه ملي او نړۍواله پالیسي د نورو مداخلو او نیابتي جګړو ته زمینه برابروي.»

میاخېل زیاتوي، د افغانستان د کشالې حل «د سیمې او نړۍ او هم د افغانانو په خپل منځیو رقابتونو او نیابتي جګړو کې نه دی، بلکې د افغانانو، سیمې او نړۍ تر منځ د رقابتونو پر ځای په همکارۍ کې دی.»

نوموړی د طالبانو پر مشر ملا هبت‌الله اخوندزاده په نیوکه سره زیاتوي: «دا هم نشي کېدای چې څلور کاله وشول، یو پټ مخی مشر چې د قانون له مخې د مسوولیت او دندې موده یې معلومه نه ده، هره ورځ د هېواد د اقتصادي، سیاسي او ټولنیزو بنسټونو د ورانولو لپاره فرمانونه صادر کړي او په خلکو کې د ځپلو او توهینولو لپاره په ډېرو شخصي مسایلو کې مداخله وکړي، چې نه دین اجازه ورکوي او نه انساني او افغاني ارزښتونه.»

شاه محمود میاخېل زیاتوي، که په یوه هېواد کې مشروع حکومت او نظام نه وي، نو د طالبانو او نورو ډلو او افرادو اړیکې او پټې معاملې، استخباراتي معاملې دي او سره له دې چې د افغانانو په ګټه نه دي را روانو نیابتي جګړو او سیالیو ته هم زمینه برابروي.

د یادونې وړ ده، چې د امریکا ولسمشر څو ځلې د بګرام د بیا نیولو په تړاو څرګندونې کړي او همدا څو ورځې مخکې یې طالبان وګواښل چې که چېرې ژر تر ژره بګرام ورنکړل شي، نو ډېرې بدې پېښې به رامنځته شي.

خو طالبانو د بګرام هوايي اډې پر سر هر ډول معامله او همداراز امریکا ته د دغې اډې د سپارنې مساله په کلکه رد کړې ده.