د پخواني جمهوري نظام پر مهال د چارو ادارې رییس فضل محمود فضلي وایي، د دوحې تړون حواله ورکول د حاکمې ډلې د بقا او مشروعیت لپاره بېځایه او بېاساسه خوشبیني ده. فضلي وايي، چې له امریکا او ناټو سره د افغانستان تړونونه د جمهوریت د بقا تضمین ونه ګرځېدل.
فضل محمود فضلي په خپله لیکنه کې چې په ایکس خپره شوې ویلي چې حاکمه ډله د خپلې بقا لپاره تل د دوحې تړون ته اشاره کوي، خو دا کار د سیاسي مشروعیت د تامینولو هیڅ تضمین نه شي برابرولای.
هغه ټینګار کړی: «د یو سیاسي نظام د مشروعیت او د هېواد د ستر ملي او نړیوالو اړیکو د پرېکړو واک او سرچینه یوازې ولس دی، دا ولسونه دي چې په نهایت کې د هېواد اصلي څښتنان دي او د دې واک لري چې زعامت، د حاکمیت مشروعیت او د سیاسي اقشارو استازي وټاکي.»
فضلي زیاتوي، چې که څه هم پخوانی جمهوریت په کاغذ ملي او نړیوال مشروعیت درلود، خو له امریکا سره د ستراتېژیکې ملګرتیا تړون ترڅنګ یې د امنیتي همکاریو تړون او له ناټو سره د ځواکونو د حضور تړون هم د بقا تضمین ونه ګرځېدل.
فضلي لیکلي: «کله چې د دې تړونونو پلي کېدو ته اړتیا رامنځته شوه، امریکا او ناټو خپلې ژمنې پلې نه کړې او حتا د تړونونو د برخو په اړه یې افغان لوري ته خبر هم ورنه کړ».
دغه پخواني چارواکي د اوسني رژیم د برخلیک په اړه خبرداری ورکړی چې وضعیت یې تر پخواني جمهوریت هم نازک دی، ځکه دا رژیم حتا په کاغذ هم د ملي او نړیوال مشروعیت نښې نه لري.
نوموړي له همدې امله د دوحې پر تړون د نړیوال مشروعیت لپاره تکیه «له پیل څخه بېځایه، خوشبینانه او بېنتیجې» بللې ده.
فضل محمود فضلي د ځینو غیر طالب او د پخواني جمهوریت سیاستوالو پر دریځ هم نیوکه کړې او ویلي یې دي چې د دوحې تړون په عملي کېدو ټینګار کوي.
فضلي زیاتوي: «ټول هغه کسان چې د ولس پر ځای پر پټو او شرمناکو استخباراتي تړونونو ډډه لګوي، سره له ډېرو تفاوتونو، اصل کې په یوه لیکه کې ولاړ دي.»
هغه له ځوانانو غوښتي چې د استعماري ژمنو ترخه حقیقتونه هېر نه کړي او له هغو ډلو او اشخاصو فاصله ونیسي چې پرون یې د ولسواکۍ او د ښځو او نارینهوو د حقونو شعارونه ورکول، خو نن د بهرنیانو د څرګندونو پر اساس خپل دریځ بدلوي.
فضلي په پای کې ټینګار کړی چې هر ډول بهرنۍ پوځي او سیاسي مداخله باید رد شي.
نوموړي زیاته کړې: «بهرنۍ مداخله ردول، د خپلواک ملي سیاسي بهیر د پیل لومړنی او اساسي ګام دی.»
دغه پرلت چې نږدې ۴۰۰افغان کورنۍ پکې برخه لري، د بشري حقونو، عدالت او د کډوالو د اساسي اړتیاوو د برابرولو غوښتنه کوي.
د پرلت ګډونوال هره ورځ ملي سرود غږوي، وطني سندرې وایي او په شعارونو کې د خپل حق غوښتنه کوي.
استاد احمد ضیا فیض، چې د دې پرلت مشر دی، افغانستان انټرنشنل سره خبرو کې وویل:«موږ د ۲۰۲۲ کال له اپریل راهیسې څو ځله مظاهرې کړې دي، زه درې کاله په زندان کې وم، اوس بیا له اګست ۲۰۲۵ راهیسې د ارجنټینا پارک پرلت روان ساتم، زموږ له ۴۰۰ د ډېرو کورنیو غوښتنه دا ده چې عدالت او برابر انساني حقونه موږ ته راکړل شي، نړیوال بنسټونه باید د خپلې بېپروایۍ او کمکفایته توب پر وړاندې ځواب ووایي.»
احمد ضیا فیض وایي، تر هغه چې یې غوښتنې نه وي منل شوي دا پرلت په دوام ولري.
د پرلت یوه بله ګډونواله حسینه رفیع افغانستان انټرنشنل سره خبرو کې وویل چې، د اسلاماباد ګرمي، بارانونو او د بېسرپناهۍ کړاوونو یې د ژوند پر ټولو برخو ناوړه اغېز کړی، خو دوی لا هم پر خپل دریځ ولاړ دي.
نوموړې زیاته کړه: «دوه میاشتې کېږي دلته یم، زموږ رواني او جسمي وضعیت ورځ تر بلې خرابېږي، خو د خپل انساني حق لپاره مبارزه کوو، له نړیوالو بشري سازمانونو غواړم چې هر څومره ژر کېدای شي زموږ ستونزو ته رسېدګي وکړي.»
ددغه پرلت ګډونوال وخت ناوخت د خپل بد حالت هغه ویډيوګانې په سوشل میډیا خپروي چې دوی ورسره مخ دي.
د همدې سختیو په اړه د پرلت ګډونوالې زرمینې حسیني وویل:«یوه خوا خوشحاله یم چې له خپلو ماشومانو سره دلته خوندي یم او د ایستلو وېره نه لرم، بله خوا د تودو ورځو او بارانونو شپې سختې تېرېږي، د ژوند لومړني امکانات نه لرو، زما ماشومان ښوونې او ښه ژوند ته اړتیا لري، هېڅ بنسټ تر اوسه زموږ پوښتنې نه دي اورېدلې، خو مبارزې ته به دوام ورکړم.»
د پرلت ګډونوال وایي چې غوښتنې یې له نړیوالو قوانینو سره سمې او انساني دي.
پاکستان له څلوېښتو کلونو راهیسې د افغان کډوالو کوربه هېواد دی خو اوس مهال دغه هېواد د زرګونو کډوالو د جبري ایستلو پروسه ګړندۍ کړې.
د ملګرو ملتونو د کډوالو عالي کمېشنرۍ (UNHCR) او ګڼو نړیوالو بنسټونو پر پاکستان غږ کړی چې کډوالو ته د ایستلو پر ځای د هغوی د حقونو د خوندیتوب لارې ولټوي.
خو د اسلاماباد د ارجنټینا پارک پرلت ښيي چې ګڼ افغان کډوال ځان د نړۍ له پاملرنې بې برخې ګڼي او د «بشري چلند» غوښتنه کوي.